Cơn bão số 9 vừa tan, hậu quả tàn phá nặng nề của nó ở ven biển các tỉnh phía Nam còn ngổn ngang, thì cơn bão Utor hung dữ từ biển Đông lại nhằm vào nước ta với sức gió mạnh, vận tốc lớn. Bão lũ luôn rình rập, đe dọa đất nước ta nên việc rút kinh nghiệm kịp thời sau mỗi trận bão là việc làm không thể thiếu đối với mọi cấp, mọi ngành, mọi địa phương trong cả nước.

Ngay sau bão số 9, Thủ tướng Chính phủ đã kiểm tra, đánh giá, khen ngợi những nơi làm tốt và phê phán kịp thời những biểu hiện chủ quan, thiếu chủ động và chưa tổ chức thực hiện tốt việc phòng, chống bão. Từ những thiệt hại trong một trận bão, chúng ta cần nghiêm túc phân tích, đánh giá một cách trung thực, khách quan để rút ra bài học xương máu cần tránh, sớm khắc phục, nhằm giảm nhẹ thiệt hại do bão gây nên. Thiệt hại do cơn bão số 9 gây ra, để lại hậu quả lớn không chỉ là nhà cửa, cơ sở hạ tầng, công trình ven biển, con người mà còn phải kể đến sự thiệt hại to lớn là tàu, thuyền, phương tiện sản xuất của ngư dân. Thực tế vừa qua, thiệt hại của nhiều ngư dân không chỉ là nhà đổ, vách xiêu mà là tan vỡ, chìm đắm tàu, thuyền, thất thoát ngư lưới cụ. Tài sản lớn nhất của họ là ở đó, tư liệu sản xuất chính giúp họ kiếm kế sinh nhai là ở đó! Có những con tàu trị giá vài trăm triệu hoặc hơn một tỉ đồng - lớn gấp nhiều lần mái lá của họ nơi ven biển. Nhiều người bất ngờ về mức độ thiệt hại lớn về tàu, thuyền trong cơn bão số 9 . Vì sao diễn biến cơn bão được ngành khí tượng - thủy văn thông báo sớm và chuẩn xác mà vẫn để tàu, thuyền hư hại đến vậy? Rõ ràng nhiều địa phương chưa làm tốt việc tránh bão. Việc dự báo đường hướng cơn bão số 9 khá sớm, cho phép ngư dân đủ điều kiện đưa tàu, thuyền tránh xa khỏi tâm bão hoặc ẩn náu ở những nơi kín gió hơn. Nhưng tiếc thay, nhiều người dân còn chủ quan, chưa lường hết hậu quả, không chấp hành lệnh tránh bão. Điều đáng nói là một số nơi tập trung tàu, thuyền neo đậu vào một khu vực rồi dùng dây liên kết chúng lại với nhau cho chắc chắn, khi gió mạnh, sóng lớn, các tàu, thuyền dềnh lên, ụp xuống, va đập mạnh vào nhau, tan vỡ từng mảng rồi chìm đắm. Có những nơi chủ tàu, thuyền kiên quyết ở lại tàu để lựa chiều sóng, gió nổ máy tránh bão thì chính quyền yêu cầu rời khỏi tàu với lý do: để bảo đảm an toàn tính mạng. Tính mạng là vốn quý, nhưng trong những trường hợp cụ thể, những thuỷ thủ trên tàu cần phải chủ động bám tàu để chèo chống bảo vệ tàu, đồng thời có đủ phương tiện cứu sinh khi gặp tình huống xấu. Với những thuyền nhỏ có thể chủ động kéo lên bờ để tránh hư hại.

Từ những thiệt hại này, thiết nghĩ cần nhận thức rõ việc phòng chống bão không chỉ là chằng buộc tài sản, nhà cửa và sẵn sàng đương đầu với bão mà cần phải chủ động tránh bão, trốn bão một cách khoa học và linh hoạt.

Từ xa xưa, những người đi biển đã đúc kết kinh nghiệm trong việc nhìn trời mây, nhìn làn nước, nhìn đàn cá bơi… để tìm đường đưa tàu, thuyền đi tránh bão. Ngày nay, nhờ khoa học dự báo thời tiết sớm và chính xác, chúng ta cần chủ động các phương án tránh bão cho ngư dân để giảm nhẹ những thiệt hại. Tuy nhiên, việc thông báo thời tiết cần phải cụ thể, dễ hiểu, nếu chỉ nêu kinh độ, vĩ độ thì người dân đi biển rất khó hiểu. Cần nói rõ tốc độ, khoảng cách từ tâm bão đến đất liền, thời gian đến và nơi đến (bằng địa danh) trên từng vùng lãnh thổ.

ĐÀO VĂN SỬ