Tại kỳ họp Quốc hội vừa qua, đồng chí Võ Văn Thưởng, đại biểu Quốc hội, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nêu một thực trạng rất đáng lo ngại: Theo kết quả khảo sát mới đây của Viện Nghiên cứu và Phát triển giáo dục Việt Nam, tỷ lệ học sinh nói dối và có hành vi dối trá ở nước ta ngày càng tăng. Về quay cóp, học sinh tiểu học có 8%; học sinh THCS là 53%; học sinh THPT là 60%. Về nói dối, học sinh tiểu học có 22%; THCS: 50% và THPT tới 64%… Đồng chí Võ Văn Thưởng khẳng định: Đây là thực trạng đáng báo động, có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến nền tảng đạo đức, đời sống tinh thần xã hội. Vì các em chính là tương lai của xã hội chúng ta…

Thiết nghĩ, những trăn trở của người đứng đầu cơ quan Trung ương Đoàn là hoàn toàn có cơ sở. Mấy năm gần đây, “bệnh thành tích” và tình trạng thiếu trung thực, giấu khuyết điểm của không ít cơ quan, đơn vị và nhiều cán bộ, công chức làm ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của đất nước, gây bức xúc trong nhân dân. Từ “bệnh dối trá” dẫn đến nạn chạy chức, chạy quyền, tham nhũng, tiêu cực. Sự thiếu trung thực của đơn vị cơ sở và cán bộ cấp dưới khiến cơ quan cấp trên và người lãnh đạo không nắm được thực chất tình hình và bản chất của vấn đề nên không đưa ra được quyết sách đúng để giải quyết, khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm… Sự trưởng thành, lớn mạnh về cả đức và tài của thế hệ “chủ nhân tương lai” có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của quốc gia, dân tộc. Nhưng với tỷ lệ học sinh “mắc bệnh" thiếu trung thực, nói dối và quay cóp như trên thì tương lai của đất nước sẽ ra sao?

Sinh thời, Bác Hồ dạy các em học sinh, thiếu niên, nhi đồng 5 điều, trong đó điều dạy thứ 5 là "Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm...". Trường nào cũng tổ chức phong trào thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy. Nhưng vì sao tỷ lệ học sinh “mắc bệnh dối trá” tăng và học sinh càng lớn tuổi lại càng quay cóp, nói dối nhiều hơn? Theo tôi, có nhiều nguyên nhân nhưng một nguyên nhân quan trọng là người lớn chưa gương mẫu. Thực tế cho thấy, không một bậc phụ huynh, thầy, cô giáo và nhà trường nào muốn con cháu mình, học sinh của mình dối trá, thiếu trung thực. Nhưng chính những việc làm thiếu trung thực của một số phụ huynh, giáo viên và nhà trường, cùng những tác động xấu từ môi trường xã hội đã khiến thế hệ trẻ “mắc bệnh dối trá”.

Chúng ta đều biết rằng, trẻ em giống như tờ giấy trắng, người lớn vẽ gì thì nên thế. Song, có rất nhiều bậc phụ huynh thường xuyên nói dối người khác trước mặt con mình; nhiều thầy giáo, cô giáo nói dối trước các em học sinh… Đặc biệt, vì “bệnh thành tích”, “bệnh hình thức” nên không ít lớp học, nhà trường báo cáo sai sự thật, làm ngơ trước việc học sinh quay cóp trong các kỳ thi, kiểm tra. Rồi những tiêu cực, thiếu công bằng ngay trong lớp, trong trường và ngoài xã hội… Những việc làm trên có thể không phải là phổ biến (nhiều người lớn cho là bình thường nên không để ý) nhưng làm cho “vi-rút dối trá” xâm nhập vào tâm hồn trong trắng của thế hệ trẻ. Càng lớn tuổi, các em càng được chứng kiến nhiều lời nói, việc làm thiếu trung thực trong xã hội, và “bệnh dối trá” của các em ngày càng nặng, càng thêm nghiêm trọng.

Kết quả khảo sát của Viện Nghiên cứu và Phát triển giáo dục Việt Nam về thực trạng học sinh nói dối, quay cóp và cảnh báo của đồng chí lãnh đạo Đoàn Thanh niên cho thấy: “Bệnh dối trá” trong thế hệ trẻ là vấn đề rất nghiêm trọng và đang ở mức báo động. Để khắc phục có hiệu quả căn bệnh này đòi hỏi các cấp, các ngành, mỗi gia đình và toàn xã hội phải vào cuộc. Vì tương lai con trẻ, mỗi người lớn chúng ta hãy tự nhìn lại mình, kiên quyết khắc phục “căn bệnh thiếu trung thực”. Tất cả những điều đó chính là vì sự phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ và tương lai vững bền của đất nước.

CÁT HUY QUANG