QĐND - Mới đây, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam dẫn lời của một số thành viên Chính phủ nhắc tới tình trạng móc ngoặc giữa cán bộ thuế và doanh nghiệp để trốn thuế và chia chác theo hình thức “băm đôi”-cán bộ thuế hưởng một nửa và doanh nghiệp hưởng một nửa phần thuế trốn được.

Đây là thực trạng nhức nhối, rất khó xử lý triệt để, khiến cả doanh nghiệp làm ăn chân chính và Nhà nước đều bị ảnh hưởng. Cụ thể, các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ nộp thuế sẽ phải bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ với giá cao hơn các doanh nghiệp trốn thuế, dẫn tới rất khó cạnh tranh để mở rộng thị trường. Nhà nước vừa mất đi một khoản thuế lớn do bị cán bộ thuế và doanh nghiệp móc ngoặc chia nhau, lại vừa mất đi khoản thu thuế từ các doanh nghiệp làm ăn chân chính do các doanh nghiệp này phải thu hẹp sản xuất, kinh doanh.

Hải quan kiểm tra hàng hóa tại cảng biển. Nguồn: cand.com.vn.

Vì thế, việc xử lý hành vi trốn thuế, lậu thuế nói chung và hành vi móc ngoặc giữa cán bộ thuế và doanh nghiệp để “hôi” thuế nói riêng cần phải được các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm túc, kịp thời. Đó là cách tốt nhất bảo đảm bình đẳng trong sản xuất, kinh doanh giữa các doanh nghiệp và chống thất thu thuế cho Nhà nước. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong giai đoạn ngân sách Nhà nước đang gặp khó khăn do phải thực hiện một loạt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, vì sự liên quan chặt chẽ cả về lợi ích cá nhân và trách nhiệm trước luật pháp giữa cán bộ thuế và doanh nghiệp có hành vi móc ngoặc, nên việc phát hiện và xử lý gặp rất nhiều khó khăn. Đầu mối quan trọng có thể giúp rà soát, tìm ra sai phạm trong trường hợp này là hoạt động thanh tra và kiểm toán. Do vậy, có lẽ cần có giải pháp thích hợp nhằm ngăn chặn tình trạng “băm ba”, “băm bốn” chia chác để bỏ qua sai phạm.

Việc triệt tiêu điều kiện, mầm mống của việc móc ngoặc trốn thuế nên được thực hiện ngay từ khâu kê khai, chẳng hạn như hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp giữa cán bộ thuế và doanh nghiệp thông qua hiện đại hóa quy trình nộp thuế. Ở các khu cửa khẩu, hóa đơn, chứng từ và các lô hàng hóa nên được mã hóa bằng phần mềm chuyên dụng, tránh trường hợp cán bộ hải quan có thể nhận ra chủ của từng lô hàng để móc ngoặc với nhau.

Lâu nay, công tác thống kê đã giúp các cơ quan chức năng tính toán được tổng mức lưu chuyển hàng hóa trên thị trường. Có lẽ, hoạt động thống kê nên được thực hiện chuyên sâu hơn, thống kê cả tổng mức nguyên liệu đầu vào và tổng lượng sản phẩm hàng hóa đầu ra một cách chính xác hơn, giúp các cơ quan chức năng tính toán được tổng số hàng hóa được sản xuất và tổng số hàng hóa được nhập về chi tiết đến từng lĩnh vực, từng địa phương làm cơ sở tính toán các khoản thuế cần phải thu, đối chiếu với tổng số thuế thu được. Như vậy, việc phát hiện ra tình trạng thất thu thuế ở từng ngành hàng, từng địa phương sẽ dễ dàng hơn. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng khoanh vùng, điều tra những đối tượng có dấu hiệu vi phạm, truy cứu trước pháp luật.

Việc khó nên càng cần có sự chung sức, đồng lòng. Chỉ khi triệt tiêu được tình trạng móc ngoặc này, môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh mới thực sự “trong lành”-điều kiện không thể thiếu giúp kinh tế phát triển bền vững.

MINH THẮNG