Công ty Miwon thả nước thải ra sông Hồng gây ô nhiễm. Ảnh theo internet

Hầu hết hệ thống các cửa hàng những siêu thị lớn tại những trung tâm mua sắm cả nước đã “sạch bóng” những sản phẩm của các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường vừa bị cơ quan chức năng và báo chí phanh phui. Họ phải trả giá cho việc làm của mình và sự việc đã đi đúng quỹ đạo phải đi, trả lại sự công bằng, lòng tin, sự kỳ vọng từ phía người tiêu dùng. Xã hội đang hình thành, phát triển một lối văn hóa ứng xử tích cực đề kháng với “vi-rút” ô nhiễm đang hoành hành, tán phát ở nhiều khu vực trên đất nước ta.

Người dân, nhất là cư dân tại các đô thị, ven các khu công nghiệp lớn ý thức hơn lúc nào hết sự nguy hại của sợi dây ràng buộc giữa cuộc sống và môi trường đang bị kéo căng đến giới hạn cuối cùng. Con người không thể sống yên lành bên những dòng sông nơi mà con cá, con tôm, cây cỏ đang chết dần dưới tác động của chất thải độc hại từ các nhà máy; tại những khu vực mà rừng-lá phổi tự nhiên của sự sống đang dần bị hủy diệt dưới bàn tay của lâm tặc. Phản ứng của người dân quay mặt, lắc đầu trước những sản phẩm có được từ sự làm ăn gian dối, chộp giật thiếu bền vững với môi trường, phản ánh bước tiến mới trong nhận thức, suy nghĩ của người tiêu dùng nói chung, các bà nội trợ nói riêng.

Cuộc sống đương đại có nhiều vấn đề phức tạp. Trong khi chế tài luật pháp chưa đủ răn đe, chưa triệt tiêu được những nguy cơ tiềm ẩn tái phạm và đôi khi pháp luật cũng không theo kịp những diễn tiến khó lường của đời sống xã hội. Đối với hành vi tàn sát môi trường một cách có hệ thống của Vedan trong hơn một thập niên qua và hậu quả để lại vẫn còn sờ sờ trước mắt không biết đến bao giờ mới khắc phục được mà chỉ “phạt” mức hơn 200 triệu đồng thì quả là bất công! Tương tự như vậy, với hàng loạt băng đĩa nhạc-hình, ấn phẩm truyện tranh có nội dung xấu ảnh hưởng đến thẩm mỹ, nhận thức lệch lạc của một bộ phận thanh, thiếu niên mà phải chờ đến khi có kết luận rõ ràng của cơ quan chức năng và nếu có phạt được vài ba chục triệu đồng thì cũng là quá nhỏ bé so với những thẩm thấu có hại đến suy nghĩ, hành động của giới trẻ… Vậy nên, bên cạnh việc chiểu theo và hành xử theo pháp luật, việc người tiêu dùng tỏ rõ thái độ đối với sản phẩm của các doanh nghiệp này là hành động có trách nhiệm với tương lai. Đặc biệt khi đã là thành viên của WTO, các doanh nghiệp Việt Nam, nước ngoài đang làm ăn tại Việt Nam càng cần phải tuân thủ các quy tắc khắt khe trong kinh doanh, đối xử thân thiện với môi trường, có trách nhiệm với xã hội, cộng đồng theo những chuẩn mực, thông lệ quốc tế, không có ngoại lệ. Không những thế, trách nhiệm xã hội còn giữ vị trí quan trọng hàng đầu trong hệ thống các giá trị của doanh nghiệp. Thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của mình là con đường tích cực, hiệu quả giúp doanh nghiệp tăng tính cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi của các bên, bảo vệ môi trường sống và cùng với cộng đồng hướng tới sự phát triển bền vững. Không làm được điều ấy thì chính họ đã hủy hoại uy tín, danh dự thương hiệu của mình và cách hành xử của người dân khi từ chối không tiêu thụ những loại sản phẩm của doanh nghiệp ấy là đương nhiên và công bằng…

Còn nhiều sản phẩm cần phải chối bỏ khi xuất xứ của nó không rõ ràng hoặc được sản xuất bởi những doanh nghiệp có hành vi gian dối, lừa lọc người tiêu dùng. Còn nhiều hủ tục, tệ nạn, hành vi, lề thói làm việc quan liêu… cần phải tẩy chay khỏi đời sống xã hội. Và đó cũng là cái đích văn hóa cuối cùng của mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” mà chúng ta đang nỗ lực phấn đấu để đạt được…

Tuấn Anh