Các thí sinh đang làm bài thi tại hội đồng thi Trường ĐH Thương mại sáng 4/7. Ảnh: Lan Hương

Chỉ còn hơn nửa tháng nữa, sẽ có 320.000 thí sinh THPT trên toàn quốc bước vào kỳ thi tốt nghiệp lần 2 (từ 18 đến 20-8). Đây có lẽ là lần đầu tiên trong lịch sử ngành giáo dục nước nhà có việc này. Nguyên nhân đã rõ. Năm 2007 là năm ngành giáo dục Việt Nam hạ quyết tâm “Nói không với tiêu cực trong thi cử” và sự học đã bộc lộ đúng bản chất qua đợt thi tốt nghiệp khá nghiêm túc vừa qua. Vì thế, những học sinh không đạt chất lượng “rớt” tốt nghiệp có số lượng cao chưa từng thấy.

Vì sao phải thi lại? Đây có thể được coi là bước đệm để tránh cho các thí sinh khỏi bị “sốc” trước quyết tâm chống tiêu cực trong thi cử và cũng là điều kiện cho các học sinh còn yếu có thêm thời gian ôn luyện, tiếp thu thêm kiến thức và vượt kỳ thi bằng đúng thực lực của mình. Tuy nhiên, đáng tiếc, gần đây, ở một số địa phương lại xuất hiện dư luận, thi đợt 2 là kỳ thi “tháo khoán”, “tạo điều kiện” cho tất cả các em tốt nghiệp (!). Vì thế, mới có chuyện, một số lớp ôn thi ở Bắc Ninh và Bắc Giang, số lượng học sinh ngày càng thưa dần, thậm chí, có lớp chỉ còn 20/100 học sinh theo học.

Suy nghĩ “tháo khoán” là hết sức sai lầm. Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Bành Tiến Long đã phải khẳng định lại: Sẽ thực hiện nghiêm túc như lần thi trước. Việc thi lại trước hết bảo đảm sự công bằng cho tất cả các thí sinh thi lần 1 cũng như lần 2 và quan trọng hơn là bảo đảm chất lượng của bậc học phổ thông trên toàn quốc.

Đúng như Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo từng nói, đại ý: hoặc là nhân dân ta chấp nhận một "sản phẩm" không thật, không làm được việc, hoặc là chấp nhận "nỗi đau" để cho ra đời những "sản phẩm" thật.

Lựa chọn sản phẩm nào? Nhiều năm qua, tình trạng học giả bằng thật phổ biến đã cho ra “lò” rất nhiều “sản phẩm” chất lượng thấp. Những "sản phẩm" ấy không những thể hiện những yếu kém, bất cập trong công tác giáo dục- đào tạo mà còn làm lẫn lộn giữa người có năng lực thật và người có năng lực giả, khiến việc đánh giá không đúng nhân lực đào tạo, dẫn đến phân công công tác không đúng, làm cho sức cạnh tranh của lao động trong nước ngày càng giảm sút.

Thời gian ôn luyện cho việc thi lại tốt nghiệp THPT không còn nhiều, nếu tư tưởng “tháo khoán” kia không được kịp thời nhìn nhận lại cho đúng đắn, nhất là trong thí sinh và các bậc phụ huynh thì mục đích đúng đắn của việc thi lại vẫn không đạt được.

Chỉ khi thực lực học được đánh giá đúng thì chất lượng của ngành Giáo dục mới được nâng lên. Và, nước nhà mới có được nguồn nhân lực thực tài để phát triển.

TRẦN LONG