Xông đất, xuất hành, khai bút, khai xuân… là những phong tục mang nhiều ý nghĩa của người Á Đông trong những ngày đầu xuân mới. “Vạn sự khởi đầu nan”. Cứ theo quan niệm này thì những việc tốt, xấu diễn ra ngày đầu xuân của mỗi người sẽ chi phối cuộc sống cả năm. Chính vì vậy cái nét văn hóa truyền thống của ngày đầu xuân mang đậm sắc thái tâm linh, dễ bị nhuốm màu dị đoan mê tín.

Chỉ riêng việc xuất hành đầu xuân của bà con ta, đã có biết bao điều đáng nói. Ngay từ giáp Tết, những người kỹ tính, quá tin ở vận may đã nhờ thầy địa lý, tướng số và những người có chút vốn nho học xem ngày, xem hướng, xem giờ xuất hành. Đã có những người đầu xuân gặp chuyện phải đi gấp nhưng do quá tin ở hướng xuất hành tốt đành phải bỏ đường gần để đi vòng đường xa, cuối cùng bị lỡ việc! Có người, nhà ở mặt phố của đường một chiều, muốn hưởng tốt lành, chạy đúng “hướng tốt” đã phóng xe ngược chiều và điều tốt lành chưa thấy nhưng rõ ràng là vi phạm Luật Giao thông... ngay ít phút xuất hành đầu xuân!

Năm nay có doanh nghiệp từ trước Tết thông báo cho cán bộ, công nhân viên khai xuân mở máy làm việc vào giờ Thìn (từ 7 đến 9 giờ) của ngày mồng 4 Tết (ngày Ất Dậu). Lý do: Ngày xông đất không thể mồng ba Tết - “chớ đi ngày bảy, chớ về ngày ba”; không thể mồng 5 Tết vì đó là ngày nguyệt kỵ (cùng nhóm ngày 5, 14, 23). Nhưng sáng mồng 2 Tết (ngày hoàng đạo), ông giám đốc doanh nghiệp này gặp một thầy tử vi phán: Không khai xuân mồng 4 được, đó là ngày hắc đạo; mồng 6 là ngày xung với tuổi Quý Tỵ của giám đốc; mồng 7 cũng hắc đạo; mồng 8 kỵ xuất hành; phải xông đất ngày chủ nhật, mồng 9 Tết!

Thế là trong ngày mồng 2 Tết Đinh Hợi – đúng ngày, giờ hoàng đạo - giám đốc cho loan báo gấp việc rời ngày xông đất công ty. Lợi ích của việc lui lại 5 ngày làm việc chưa rõ, nhưng tính ngay được thiệt hại về thời gian lao động với những sản phẩm làm ra trong 5 ngày của toàn công ty, không nhỏ. Ấy là chưa tính đến những rắc rối gây ra cho hàng trăm người khi phải hủy bỏ kế hoạch du xuân cùng gia đình, bè bạn trong hai ngày thứ bảy và chủ nhật...

Xem ra việc chọn ngày xuất hành, khởi sự đầu xuân vẫn được nhiều người dân coi là chuyện hệ trọng, quá tin ở ngày, giờ tốt, xấu. Trong khi đó, trên thực tế có nhiều ngày được Lịch vạn niên ghi là “hoàng đạo” nhưng nhiều sự việc trong ngày ấy bất thành, với nhiều rủi ro cho người xuất hành.

Ở Công ty Tân cảng Sài Gòn, hàng chục năm nay cán bộ, công nhân viên xuất hành đầu xuân ngay sau khi đón giao thừa khoảng nửa giờ hoặc một tiếng đồng hồ và chỉ theo một hướng là ra bến cảng, bất kể đó là ngày, giờ gì. Ấy vậy mà năm nào công ty cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Chẳng cần bàn nhiều về tính thực tế, tính hiệu quả, linh nghiệm của việc chọn ngày, giờ xuất hành, chỉ biết rằng có nhiều đơn vị quân đội và các doanh nghiệp thực hiện nghỉ Tết đúng quy định, ra quân đầu xuân với khí thế sôi nổi, tạo thế, tạo lực, tạo niềm tin mới (không hề tính đến ngày, giờ tốt, xấu) thường xuyên dẫn đầu phong trào thi đua, đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả cao.

ĐÀO VĂN SỬ