Quốc hội khóa I (1946-1960)
Quốc hội khóa I là Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, là mốc đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nước Việt Nam mới.
Năm 2016 là năm kỷ niệm 70 năm hình thành và phát triển của Quốc hội Việt Nam. Trong chặng đường dài ấy, Quốc hội đã trải qua 13 khóa hoạt động với nhiều đóng góp to lớn vào sự phát triển của đất nước ở thế kỷ XX và những thập niên đầu thế kỷ XXI. Có thể khẳng định rằng, lịch sử hình thành và phát triển của Quốc hội Việt Nam gắn liền với tiến trình lịch sử của cách mạng Việt Nam. Trong mỗi giai đoạn lịch sử của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Quốc hội đều có những đóng góp to lớn vào việc hoàn thành các nhiệm vụ cách mạng của dân tộc.
Được cử tri cả nước bầu ra trong bối cảnh Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội vừa được bổ sung, phát triển tại Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XI (1-2011), Quốc hội Khóa XIII được giao nhiệm vụ to lớn trong việc tạo ra những nền tảng để tiếp tục thúc đẩy công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước đi đến thành công. Những nỗ lực trong việc thực hiện trọng trách đó trong thời gian vừa qua đã tạo những dấu ấn đậm nét của nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XIII để kỷ niệm 70 năm hình thành và phát triển của Quốc hội.
Trước hết, thành tựu lớn nhất trong nhiệm kỳ này là việc Quốc hội đã thông qua bản Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là bản Hiến pháp thể hiện tinh thần đổi mới sâu sắc, tạo ra khuôn khổ pháp lý vững chắc cho sự vận hành toàn bộ đời sống xã hội trên nền tảng dân chủ, pháp quyền và tạo ra động lực mạnh mẽ để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Hiến pháp năm 2013 cũng thể hiện rõ tinh thần đề cao vai trò làm chủ của nhân dân, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và đảm bảo tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; xác định các nguyên tắc cơ bản để hoàn thiện, đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước; bảo đảm sự phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước.

Hoạt động giám sát của Quốc hội trong nhiệm kỳ này cũng không ngừng được tăng cường và đổi mới. Các nội dung giám sát được tập trung vào những vấn đề cấp thiết và nổi cộm của cuộc sống. Các phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội tiếp tục được cải tiến, đổi mới theo hướng đảm bảo dân chủ, công khai, trách nhiệm, có tính tranh luận, đối thoại với tinh thần xây dựng. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội đã tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh lãnh đạo Nhà nước được Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn. Hoạt động này rất được dư luận nhân dân quan tâm, chú ý và đã góp phần thúc đẩy các cơ quan nhà nước phát huy những thành tích, ưu điểm; khắc phục những thiếu sót, hạn chế để nâng cao chất lượng, hiểu quả hoạt động.
Trong nhiệm kỳ này, viêc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đáp ứng đúng yêu cầu của thực tiễn, vì lợi ích quốc gia và phù hợp với ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Trong đó có thể kể đến các quyết định về những giải pháp giải quyết các khó khăn trong phát triển kinh tế, bảo đảm ổn định và phát triển đất nước; quyết định liên quan đến chủ trương đầu tư xây dựng Sân bay Long Thành; đánh giá việc thực hiện các chủ trương đầu tư do Quốc hội quyết định từ các nhiệm kỳ trước như chủ trương xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, chủ trương đầu tư xây dựng Nhà máy thủy điện Lai Châu...
Nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XIII cũng đánh dấu sự thành công vượt bậc trong hoạt động đối ngoại của Quốc hội. Việc đăng cai tổ chức kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 132 của Liên minh Nghị viện Thế giới tại Hà Nội tháng 3-2015 là một sự kiện chính trị có ý nghĩa lịch sử ngoại giao hết sức to lớn. IPU 132 thu hút sự tham dự của các nghị sĩ đến từ 133 nước và 23 tổ chức nghị viện quốc tế và khu vực, là diễn đàn ngoại giao đa phương lớn nhất từ trước đến nay do Việt Nam đăng cai tổ chức. Sau 5 ngày làm việc (từ 28-3 đến 1-4-2015), IPU 132 và các hội nghị liên quan đã thành công tốt đẹp, thể hiện tinh thần chủ động và tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng của Quốc hội Việt Nam, thể hiện vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong IPU. Cũng trong cùng thời điểm, Văn phòng Quốc hội đã đăng cai tổ chức Hội nghị của Hiệp hội các Tổng thư ký của Nghị viện Thế giới với 142 Tổng thư ký và Phó Tổng thư ký tham dự, đã thành công tốt đẹp. Sự thành công của IPU 132 góp phần khẳng định đường lối ngoại giao độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa với phương châm Việt Nam sẵn sàng là ban, là đối tác tin cậy của các nước trên thế giới.
Trong nhiệm kỳ này, Quốc hội cũng đã có nhiều đổi mới để tăng cường mối quan hệ với cử tri, gắn bó chặt chẽ và có trách nhiệm với cử tri. Điều này được thể hiện qua việc Quốc hội đã có nhiều cơ chế để cử tri có thể đóng góp ý kiến vào các quyết định của Quốc hội như đổi mới cách thức tiếp xúc cử tri, đăng tải dự thảo để cử tri đóng góp ý kiến qua trang thông tin trực tuyến; có cơ chế đối thoại giữa cử tri và đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội được tường thuật trực tiếp nhiều hơn. Đặc biệt, các ý kiến, phản ánh của cử tri đã được Quốc hội quan tâm và phản hồi nhanh chóng.

Cuối cùng, nhiệm kỳ này cũng đã đánh dấu sự phát triển vượt bậc về cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm cho hoạt động của Quốc hội. Đó là việc hoàn thành và đưa vào vận hành kịp thời Tòa nhà Quốc hội – Hội trường Ba Đình mới. Đây là công trình hiện đại, tạo điều kiện phục vụ tối đa cho các hoạt động của Quốc hội và góp phần nâng cao vị thế của Quốc hội Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới, xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Với bề dày 70 năm xây dựng và phát triển (1946-2016), trải qua 13 khóa hoạt động, Quốc hội Việt Nam luôn nắm vững và giương cao ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Với ý thức trách nhiệm cao trước vận mệnh của đất nước, của dân tộc, Quốc hội Việt Nam đã thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, tạo lập nên nền tảng chính trị, pháp lý cho sự phát triển ổn định và bền vững của đất nước, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới. Chặng đường 70 năm đã qua của Quốc hội Việt Nam cũng để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho việc tổ chức và hoạt động của Quốc hội những năm tiếp theo, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
* Ngày 22-5-2011, cử tri cả nước tiến hành bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016, một trong những sự kiện trọng đại của đất nước trong năm 2011. Đây là lần đầu tiên, người dân đi bầu đồng thời các cơ quan dân cử ở 4 cấp, gồm đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh và cấp xã, phường, thị trấn trong cùng một ngày.
- Tỉ lệ cử tri bỏ phiếu: 99,51%.
- Tổng số đại biểu Quốc hội: 500.
* Cơ cấu thành phần của Quốc hội như sau:
- Phụ nữ: 122 (24,4%)
- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi): 61 (12,2%) (đại biểu trẻ nhất: 25 tuổi)
- Đại biểu có trình độ Đại học: 263 (52,6%)
- Đại biểu có trình độ trên Đại học: 228 (45,6%)
- Đại biểu tự ứng cử: 04 (0,8%)
- Đại biểu chuyên trách Trung ương: 91 (18,2%)
- Đại biểu chuyên trách địa phương: 63 (12,6%)
- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu: 333 (66,6%)
- Đại biểu ngoài Đảng: 42 (8,4%)
- Đại biểu Dân tộc thiểu số: 78 (15,6%)
- Tôn giáo: 06 (1,2%)
Cuộc bầu cử ĐBQH Khóa XIII và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016 diễn ra thành công tốt đẹp. Thắng lợi toàn diện và to lớn của cuộc bầu cử thể hiện tinh thần yêu nước, sự tin tưởng của nhân dân vào đường lối đổi mới, vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và tinh thần đoàn kết dân tộc. Đây là tiền đề quan trọng triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng; tiếp tục xây dựng, củng cố và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Quốc hội khóa I là Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, là mốc đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nước Việt Nam mới.
Quốc hội khóa II là Quốc hội đầu tiên hoạt động hòan tòan trong thời kỳ đất nước bị chia cắt, dưới sự lãnh đạo của Ðảng Lao động Việt Nam (Ðảng Cộng sản Việt Nam ngày nay), nhân dân Việt Nam thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược là hòan thành sự nghiệp giải phóng dân tộc và tiến hành sự nghiệp xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa: miền Bắc bắt đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội và cùng miền Nam tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Quốc hội khóa III, được tổ chức theo Hiến pháp năm 1960, là Quốc hội của thời kỳ đất nước thực hiện cả hai chiến lược cách mạng, thời kỳ chống Mỹ cứu nước "tất cả cho tiền tuyến, tất cả để thắng giặc Mỹ xâm lược". Miền Bắc tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; Miền Nam đẩy mạnh cuộc đấu tranh giải phóng. Cao trào thi đua yêu nước dâng lên mạnh mẽ chưa từng có.
Quốc hội Khóa IV đã tiếp tục động viên quân và dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng: ở miền Nam tăng cường đấu tranh giải phóng dân tộc, ở miền Bắc kiên trì bảo vệ và xây dựng chủ nghĩa xã hội, đánh thắng chiến tranh phá hoại của địch, động viên sức người, sức của cho tiền tuyến lớn đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai.
Quốc hội Khóa V được bầu trong không khí vui mừng, phấn khởi, đất nước sạch bóng quân xâm lược, nhân dân ta hoàn toàn làm chủ vận mệnh của mình.
Ngày 15-4-1976, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội thống nhất-Quốc hội khóa VI được tiến hành trong cả nước và đã thành công rực rỡ, tạo nền tảng chính trị-pháp lý vững chắc cho sự phát triển Nhà nước CHXHCN Việt Nam.
Quốc hội Khóa VII, được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1980.
Quốc hội Khóa VIII được bầu ra và hoạt động trong giai đoạn bước ngoặt của đất nước, có trách nhiệm to lớn góp phần thực hiện công cuộc đổi mới. Hoạt động lập hiến của Quốc hội Khóa VIII có nhiều thành tựu với 2 lần sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1980.
Quốc hội Khóa IX được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1992. Quốc hội Khóa IX đã tiến hành đồng bộ và có hiệu quả các hoạt động nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ về lập pháp, về giám sát và về quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước, bảo đảm cho công cuộc đổi mới đạt được những thành tựu to lớn, đưa đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới.
Quốc hội Khóa X là Quốc hội của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Quốc hội Khóa X có trọng trách tiếp tục thể chế hóa cương lĩnh và chiến lược của Ðảng; cụ thể hóa đường lối, chính sách mà Ðại hội Ðảng lần thứ VIII và lần thứ IX đề ra.
Quốc hội Khóa XI là Quốc hội của thời kỳ tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trong 5 năm qua, Quốc hội Khóa XI tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức của Quốc hội, đổi mới mạnh mẽ hoạt động lập pháp.
Quốc hội Khóa XII được cử tri cả nước bầu ra ngày 20 tháng 5 năm 2007 và hoạt động trong bối cảnh vừa có những thuận lợi cơ bản, vừa có những khó khăn thách thức.
Ý kiến bạn đọc
0 bình luận