Chiều 23-4, tiết học lớn nhất thế giới đã diễn ra tại Trường THCS Thăng Long (Ba Đình, Hà Nội) với sự tham gia của hơn 1.000 học sinh THCS cùng các thầy, cô giáo nhà trường và hàng trăm đại biểu khác đến từ ngành Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo các cấp chính quyền địa phương, phụ huynh học sinh và đại diện các tổ chức giáo dục quốc tế tại Hà Nội. Cùng thời gian, tiết học này được tổ chức tại 63 tỉnh, thành phố khác trong cả nước và 50 quốc gia khác trên thế giới, với sự tham gia của hàng triệu trẻ em và người lớn.

Mặc dù chỉ diễn ra trong 30 phút nhưng tiết học đặc biệt này đã để lại những ấn tượng khó quên...

Ngay từ đầu giờ chiều, tất cả học sinh, các đại biểu trong nước và quốc tế đã tụ hội đông đủ tại nhà trường. Sân trường như rực rỡ hơn bởi cờ hoa nhiều sắc màu, những tấm băng rôn, khẩu hiệu mang nội dung “Hãy hành động giáo dục cho mọi người”. Với các em học sinh Trường THCS Thăng Long, có lẽ đây là một buổi chiều đặc biệt nhất từ trước tới nay. Ai nấy đều có chung tâm trạng háo hức, chờ đợi đến thời khắc bắt đầu giờ học.

Trong tiết học, không khí luôn sôi nổi, học sinh hăng say phát biểu ý kiến.

Đúng 15 giờ, tiết học chính thức bắt đầu. Hơn 1.000 học sinh trong hội trường cùng giơ cao cánh tay của mình đếm ngược từng giây cho đến khi đồng hồ điểm 15 giờ. Đây là tiết học đặc biệt nhất trong lịch sử giáo dục bởi không có thầy, cô giáo giảng bài, đọc bài cho học sinh chép mà có hai người dẫn chương trình là một học sinh nam và một học sinh nữ lớp 9 của nhà trường. Họ đưa ra hàng loạt câu hỏi để cho học sinh, các đại biểu tham dự cùng suy nghĩ và cho câu trả lời ngay tại hội trường. Nội dung tiết học không phải là bài giảng cụ thể của một môn học thông thường mà tập trung vào chủ đề chung “Giáo dục chất lượng cho mọi người”.

Cả hội trường rộn ràng lên khi người dẫn chương trình đưa ra câu hỏi đầu tiên:

- Yếu tố nào quyết định một nền giáo dục có chất lượng?

Một học sinh nam giơ cao cánh tay trả lời:

- Đó là số lượng học sinh vừa đủ.

- Là cơ sở vật chất tốt, đội ngũ giáo viên giỏi - một học sinh nữ khác.

Từ cuối hội trường, một cô giáo đưa ra ý kiến:

- Đó là dạy thật và học thật.

- Đó là tất cả các bạn đến tuổi đều được đi học... - một học sinh khác tiếp theo.

Những tràng pháo tay, những tiếng cười vang khắp hội trường. Hai người dẫn chương trình cho biết thêm: Những yếu tố quyết định đến nền giáo dục chất lượng đó là: môi trường giáo dục đó phải thực sự thoải mái đối với học sinh, ở đó không có sự phân biệt giữa học sinh này học sinh khác, đặc biệt là các học sinh có khuyết tật, hoàn cảnh khó khăn... Đội ngũ giáo viên có chất lượng tốt và thực sự tâm huyết với nghề, có phương pháp dạy linh hoạt; chương trình học, vừa sức, sách giáo khoa gắn với thực tế và phù hợp với nhu cầu của học sinh. Cơ sở vật chất của nhà trường cũng đầy đủ và thuận lợi cho học sinh học tập...

- Hiện nay trên thế giới có bao nhiêu người lớn không biết đọc, không biết viết? Câu hỏi thứ 2 được nêu lên.

- Tôi nghĩ rằng đó là con số rất lớn, khoảng 500 triệu người... Một cô giáo viên Văn Trường THCS Thăng Long nhận định.

- Tôi nghĩ đó là 760 triệu người?

- Chính xác số người lớn hiện nay trên thế giới không biết đọc, không biết viết là 750 triệu người, gần bằng 9 lần dân số Việt Nam chúng ta hiện nay - Người dẫn chương trình khẳng định lại.

- Số người lớn không được đi học rất lớn như vậy thì thế giới chúng ta sẽ còn rất nhiều trẻ em không được đến trường các bạn ạ. Thông tin từ Tổ chức UNESCO tại Việt Nam cho biết, hiện nay, trên thế giới còn 72 triệu trẻ em không được đi học. Còn ở nước ta, cứ 100 người thì có tới 8 người không biết đọc, không biết viết. Nhiều trẻ em dân tộc, vùng cao, vùng sâu trong độ tuổi chưa được đến trường, số học sinh bỏ học ở các cấp vẫn xảy ra khá nhiều (Học kỳ 1 năm học 2007-2008 có hơn 120.000 học sinh bỏ học)... Vậy, nguyên nhân vì sao trẻ em không được đến trường?

- Theo em, do điều kiện kinh tế gia đình không đủ.

- Do một số trường còn kém chất lượng như thiếu sách giáo khoa, thiếu bàn ghế cho học sinh...

Hai học sinh thay nhau trả lời.

- Ngoài lý do về kinh tế gia đình thì còn do cha mẹ không quan tâm, nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của việc học tập của con cái, cơ sở vật chất của nhà trường thiếu thốn và do chính bản thân học sinh học yếu kém, không theo kịp chương trình sách giáo khoa cùng bạn bè nên bỏ học...

- Không được đi học, sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống sau này của chúng ta?

Một học sinh nhanh nhảu:

- Em nghĩ rằng, nếu không được đi học thì sau này bước vào lao động sẽ dễ bị tai nạn lao động ạ?

- Việt Nam có cam kết đến năm 2015 tất cả người dân đều được đi học hay không?

TS Nguyễn Vinh Hiển, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời:

- Việt Nam cam kết cùng các nước trên khắp thế giới, phấn đấu đến năm 2015, tất cả mọi người dân đều được đi học.

Cứ liên tiếp từ câu hỏi này sang câu hỏi khác và 30 phút của tiết học đã trôi qua một cách nhanh chóng. Trong suốt thời gian đó, tiếng vỗ tay liên tiếp vang lên, ai nấy đều bộc lộ rõ niềm vui khi được tham dự một tiết học thú vị và sôi động đến thế. Ngay sau tiết học, các học sinh trường THCS Thăng Long còn giới thiệu bộ tư liệu về thực trạng trẻ em không được đến trường phải lang thang kiếm sống... thực sự xúc động và khiến cho các nhà lãnh đạo cũng như các bậc phụ huynh trăn trở khi có thêm nhiều thông tin bổ ích.

Như vẫn còn tiếc nuối vì tiết học trôi qua nhanh quá, em Phạm Phương Thảo, lớp 8C (Trường THCS Thăng Long) bày tỏ: Em thấy tiết học này không chỉ vui, thú vị mà còn rất bổ ích. Bởi những nội dung đặt ra tại đây khiến cho chúng em dễ nhớ hơn so với việc đọc và tìm hiểu qua sách vở cũng như mạng Internet. Hy vọng, hoạt động này sẽ giúp thêm cho các bậc phụ huynh và các cấp, các ngành quan tâm hơn đến trẻ em, xây dựng nền giáo dục nước ta ngày càng có chất lượng hơn.

Quả thực, việc huy động nhiều người tham gia tiết học này là một sự kiện đặc biệt của giáo dục Việt . Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển khẳng định: Hoạt động này có ý nghĩa sâu sắc nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp chính quyền và toàn xã hội về giáo dục, quyền học tập của mọi người. Đây cũng là dịp ngành giáo dục cùng các địa phương phát động nhiều phong trào tương trợ, giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh gặp khó khăn trong phạm vi từng lớp, từng trường, không để học sinh bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời tuyên truyền, vận động những học sinh bỏ học trở lại trường tiếp tục học tập và những học sinh khó khăn vượt qua hoàn cảnh vươn lên học tập tốt, trở thành những công dân có ích cho xã hội.

Bài và ảnh: HÀ THANH MINH