Vấn đề đào tạo nghề cho người lao động được các đại biểu tham dự Hội nghị triển khai kế hoạch dạy nghề, việc làm và xuất khẩu lao động giai đoạn 2007-2010, được tổ chức gần đây tại Hà Nội, quan tâm và thảo luận sôi nổi. Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh:

Đào tạo công nhân kỹ thuật tại Trường dạy nghề Việt-Hàn, tỉnh Nghệ An

Các Bộ, ban ngành, các địa phương cần đặc biệt quan tâm, có nhận thức đúng và đặt đúng vị trí của dạy nghề để làm sao nâng chỉ tiêu lao động qua đào tạo đạt 50% vào năm 2010 thay vì mục tiêu 40% như đã đặt ra trước đây. Chính phủ sẵn sàng dành hẳn 1 tỷ USD cho công tác dạy nghề, tạo việc làm cho người lao động.

Theo số liệu thống kê tại Hội nghị của Bộ LĐTBXH, nước ta được đánh giá là có “dân số vàng” với 53/84 triệu dân trong độ tuổi lao động. Tuy nhiên, có tới 35% dân số mới tốt nghiệp tiểu học trở xuống, 30,3% tốt nghiệp phổ thông cơ sở, 22% tốt nghiệp trung học phổ thông. Tỷ lệ lao động qua đào tạo mới đạt 27,5%, trong đó qua đào tạo nghề là 20%. Điều này cũng chính là nguyên nhân khiến cho năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của cả nền kinh tế còn thấp, thất nghiệp và thiếu việc làm còn cao. Trong một bảng xếp hạng 125 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới, năng suất lao động của Việt Nam chỉ đứng thứ 77. Nếu tính toán một cách đầy đủ, nước ta còn tới 10 triệu người chưa có hoặc thiếu việc làm. Tiềm năng quan trọng nhất của Việt Nam là nguồn nhân lực. Để phát huy được điều này thì phải đẩy mạnh giáo dục-đào tạo, trong đó đào tạo nghề là khâu có ý nghĩa quyết định để nâng cao hiệu quả nền kinh tế, tăng sức cạnh tranh, hội nhập thành công, giải quyết được lao động dư thừa và góp phần ngăn chặn tệ nạn xã hội.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng: Dạy nghề và tạo việc làm là hai vấn đề gắn kết chặt chẽ, là những chính sách kinh tế-xã hội quan trọng hàng đầu. Với sự nỗ lực của các địa phương, các cấp, các ngành, các doanh nghiệp, nhà trường và toàn dân, công tác dạy nghề, phát triển nguồn lao động, tạo việc làm và XKLĐ trong những năm qua đã đạt và vượt kế hoạch hằng năm. Trong giai đoạn 2001-2006 đã có 6,6 triệu người được đào tạo nghề, tăng bình quân 6,5%/năm; riêng năm 2006, quy mô dạy nghề đạt 1,34 triệu người, tăng gần gấp 3 lần so với những năm đầu thập niên 1990; mạng lưới các trường dạy nghề được xây dựng, phủ khắp các địa phương; xoá tình trạng trắng trường nghề ở một số tỉnh khó khăn. Trong 5 năm 2001-2005, cả nước đã tạo việc làm cho hơn 7,5 triệu lao động, năm 2006 tạo việc làm cho hơn 1,6 triệu người; thị trường xuất khẩu lao động được giữ vững và từng bước được mở rộng. Thị trường lao động dần hình thành và phát triển, tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị giảm xuống còn 5,15% năm 2006.

Tuy nhiên, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, vấn đề chất lượng nguồn lao động và việc làm vẫn còn nhiều bất cập và thách thức. Để thực hiện nhiệm vụ về việc làm, dạy nghề theo Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ X, Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành Luật Giáo dục, Luật Dạy nghề, trong đó đã làm rõ dạy nghề theo 3 cấp trình độ, thực hiện liên thông trong dạy nghề. Cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, Chính phủ và Quốc hội đã thông qua kế hoạch 5 năm 2006-2010 trong đó đề ra chỉ tiêu: Tạo việc làm cho 8 triệu lao động (bình quân 1,6 triệu lao động/năm), tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề là 26%, tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị dưới 5%.

Phát biểu với Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ ra hai thách thức lớn trong quá trình hội nhập, đó là: Thể chế, luật pháp, thủ tục hành chính của ta còn chưa minh bạch, thông thoáng, chưa tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư, kinh doanh, làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế; Trình độ, năng lực, kỹ năng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu. Tiếp đó, Thủ tướng chỉ đạo các Bộ, ban ngành, các địa phương phải đặc biệt quan tâm, có nhận thức đúng và đặt đúng vị trí của dạy nghề để làm sao nâng chỉ tiêu lao động qua đào tạo đạt 50% vào năm 2010 thay vì mục tiêu 40% như đã đặt ra trước đây. Tạo và giải quyết việc làm đối với lực lượng trẻ hiện nay là rất cần thiết nhưng sự khó khăn nhất của các cơ sở đào tạo nghề là vốn đào tạo. Chính vì lý do đó, Chính phủ sẵn sàng dành hẳn 1 tỷ USD cho công tác dạy nghề, tạo việc làm cho người lao động. Bởi lực lượng đào tạo nghề chủ yếu là giới trẻ nên Chính phủ đã giao Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội phối hợp với Trung ương Đoàn và các Bộ, ngành liên quan sớm hoàn thiện dự thảo Đề án tăng tốc về dạy nghề để tạo việc làm cho thanh niên, trình Chính phủ vào phiên họp thường kỳ sắp tới.

Tin rằng, với sự quan tâm của Chính phủ, việc Trung ương Đoàn khởi động việc xây dựng, hoàn thiện “đề án tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên giai đoạn 2007-2010” để lấy ý kiến của các bộ, ngành liên quan và trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt, sẽ mở ra cơ hội mới cho hoạt động dạy nghề, tạo việc làm cho người lao động ở nước ta.

Bài và ảnh: CÙ THU HƯƠNG