Một phương tiện thủy chở khách qua sông ở huyện Phong Điền (Cần Thơ) trong tình trạng mất an toàn giao thông.

Đò ngang, đò dọc “4 không”

Chúng tôi có mặt tại bến đò ngang Vàm Bần Tân thuộc phường Phước Thới, quận Ô Môn, nơi tiếp giáp với cù lao Tân Lộc (xã Tân Lộc, huyện Thốt Nốt). Ở bến đò này có 3 chiếc ghe đưa rước khách qua sông. Mỗi chiếc, dù chiều dài chỉ gần 10m, chiều ngang chỉ 1m, nhưng chủ đò lúc nào cũng nhồi nhét từ 8 đến 10 người khách cùng nhiều xe gắn máy và vừa chạy vừa… tát nước do thân ghe bị rò rỉ. Với tình trạng như vậy, khi ra giữa sông, chỉ cần có sóng lớn là ghe có thể lật bất cứ lúc nào. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết tại bến đò này, vào cuối năm 2007 một chiếc xuồng chở khách qua sông va chạm với sà lan. Tai nạn xảy ra làm xuồng bị chìm, 6 người khách cùng 3 xe gắn máy bị nước cuốn trôi. Rất may là người dân địa phương đã kịp thời phát hiện đã cứu được tất cả các nạn nhân.

Trường hợp vi phạm qui định về an toàn giao thông đường thủy diễn ra tương tự ở bến đò Cả Chôm, phường Phước Thới, quận Ô Môn. Tại đây có 4 chiếc ghe chở khách, vào các giờ cao điểm chở từ 60 đến 70 người vượt sông Hậu nhưng cũng trong tình trạng “4 không” (không giấy phép, không bằng lái tàu, không có phương tiện cứu hộ và không đăng ký). Khi đi khảo sát thực tế trên các chuyến đò ngang ở sông Hậu, thuộc huyện Thốt Nốt, chúng tôi thấy phần lớn các xuồng chở khách thuộc dạng “4 không”. Có đi trên những chuyến đò như thế chúng ta mới thấy mạng sống của mình như chực chờ trước miệng “thủy thần”.

Theo Phòng Cảnh sát Giao thông đường thủy thành phố Cần Thơ, hiện nay thành phố có 110 bến đò dọc, đò ngang, 42 bến đò chèo hoạt động và 50% trong số này không có giấy phép. Số bến đò phát sinh nhiều là từ nhu cầu đi lại hằng ngày của người dân và chủ trương thực hiện xã hội hóa giao thông vận tải. Thời gian qua, các địa phương đã tổ chức đấu thầu các bến đò. Tuy nhiên, việc giám sát, quản lý các bến đò này không chặt chẽ. Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều người dân lại tự ý lập bến đò, ngang nhiên kinh doanh chở khách và không bị ngành chức năng phạt, xử lý nghiêm.

Cần có giải pháp đồng bộ, kiên quyết

Bên cạnh những tồn tại trong quản lý bến đò thì việc quản lý các phương tiện giao thông đường thủy cũng còn nhiều bất cập.

Theo thống kê của ngành chức năng, hiện nay trên địa bàn thành phố Cần Thơ, giao thông thủy chiếm tỷ trọng lớn, có 65.911 phương tiện các loại, trong đó 25.903 phương tiện chưa đăng ký, đăng kiểm. Công tác đào tạo cấp bằng thuyền trưởng, máy trưởng, chứng chỉ chuyên môn chưa đáp ứng được yêu cầu. Trong tổng số 1.578 thuyền trưởng đang hành nghề chỉ có 165 người có chứng chỉ chuyên môn sử dụng phương tiện. Điều này lý giải sự hạn chế về trình độ hiểu biết, ý thức chấp hành các quy định về bảo đảm an toàn giao thông đường thủy của người điều khiển phương tiện. Theo báo cáo của Phòng Cảnh sát Giao thông đường thủy Công an thành phố Cần Thơ, trong 6 tháng đầu năm 2008, qua kiểm tra 3.030 phương tiện đã phát hiện và lập biên bản vi phạm hành chính 1.329 phương tiện, phạt với số tiền 802 triệu đồng; nhắc nhở 1.701 chủ phương tiện.

Trao đổi với chúng tôi về các biện pháp nhằm lập lại trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa, Thượng tá Trần Thị Ngọc Đẹp - Phó giám đốc Công an thành phố Cần Thơ - cho biết:

- Để bảo đảm an toàn cho hoạt động vận chuyển hành khách trên sông, nhất là vào mưa lũ, lực lượng Cảnh sát Giao thông đường thủy đã tổ chức phân luồng, phân tuyến. Đồng thời đề xuất với Ban An toàn giao thông thành phố chỉ đạo các ngành, các cấp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Giao thông đường thủy; chỉnh trang, nâng cấp phương tiện, thay thế và bổ sung đủ áo phao, dụng cụ cứu sinh, cứu nạn; đầu tư gia cố đường lên, xuống tại các bến đò... Ngành công an đã phát hành 79 cuốn Luật Giao thông đường thủy, 85 áp phích, 3.220 tờ bướm, tờ rơi… đến các xã, phường có bến đò và người điều khiển phương tiện; tuyên truyền để mọi người tích cực hưởng ứng cuộc vận động “Người đi đò mặc áo phao” do Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia phát động. Ngành cũng đã tổ chức cho các chủ phương tiện ký cam kết không chở quá tải, quá số ghế quy định.

Để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản trong mùa mưa bão, chúng tôi kiến nghị: Đối với các bến đò ngang, đò dọc không đủ điều kiện tham gia giao thông và vận tải hành khách, ngành chức năng cần kiểm tra và kiên quyết xử lý nghiêm, đình chỉ hoạt động. Đối với các phương tiện thủy, ngành chức năng và địa phương cần đẩy mạnh các biện pháp đồng bộ để đến hết năm 2008 hoàn tất việc đăng ký, đăng kiểm phương tiện đường thủy nội địa theo quy định của Nghị quyết 32 của Chính phủ. (Theo Nghị quyết trên, kể từ ngày , các phương tiện giao thông thủy nội địa nếu chưa đăng ký, đăng kiểm sẽ bị đình chỉ hoạt động).

Bài và ảnh: Phan Văn Luận