Đấy là Bản án số 36/2007/DSPT của Toà án nhân dân tỉnh Đắc Nông, tuyên buộc Công ty Đầu tư XNK Đăk Lăk (nay là Công ty Cổ phần Đầu tư XNK Đăk Lăk), phải trả cho ông Nguyễn Huy Nam, trú tại 58/95 Nguyễn Minh Hoàng, phường 12, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh 50.000kg cà phê nhân tiêu chuẩn R2-5%.

Tóm tắt vụ việc

Ông Nguyễn Huy Nam, địa chỉ như nêu trên, kiện và đòi Công ty Đầu tư XNK Đăk Lăk phải trả 50.000kg cà phê nhân xô R2-5%, do đã gửi kho Chi nhánh Đắc Mil, do ông Nguyễn Mai Hiệp làm giám đốc Chi nhánh nhận 67.000kg, đã thanh toán bằng tiền 17.000kg, số còn lại ông Hiệp chưa trả. Ngày 26-7-2006, Toà án nhân dân huyện Đắc Mil (Đắc Nông) ra bản án Dân sự sơ thẩm số

Xin được nói thêm, vụ kiện của ông Nguyễn Huy Nam, cũng giống hai vụ kiện khác, cùng về hành vi nhận cà phê gửi kho, nhưng đều không chứng minh được gửi ở kho nào, gửi cho ai. (Hai vụ kiện này, đều đã bị Tòa án nhân dân tỉnh Đắc Nông, ra quyết định hủy án sơ thẩm), hai vụ này cùng với vụ của ông Nam đều liên quan đến một người là ông Nguyễn Mai Hiệp (nguyên trưởng chi nhánh Đắc Mil), theo chúng tôi nếu ông Nam có thực gửi, thì đã bị chính ông Hiệp chiếm dụng. Sau này ông Hiệp đã đứng ra mở văn phòng luật sư Hiệp-Thắng, nhưng do nhiều sai phạm, nên đã bị Sở Tư pháp Đắc Nông thu hồi giấy phép hoạt động kể từ ngày 1-7-2007.

20/2006/DSST, buộc Công ty Đầu tư XNK Đăk Lăk phải trả lại 50.000kg cà phê nhân tiêu chuẩn R2-5% cho ông Nguyễn Huy Nam.

Sự việc không có gì để bàn, nếu phiên tòa được thực hiện theo đúng trình tự quy định của pháp luật. Tuy nhiên, điều bất thường của phiên tòa sơ thẩm này là đưa ra xét xử lại vắng mặt bị đơn, việc làm này vô hình trung đã tước đoạt quyền được bào chữa của bị đơn trước tòa. Cùng với đó, tòa còn chấp nhận cho luật sư cùng một văn phòng làm đại diện cho cả hai phía. Và quá trình xét xử đã không công minh xem xét những chứng cứ có trong hồ sơ, cùng với những tình tiết của vụ kiện không được chứng minh đầy đủ bằng những văn bản pháp lý… Sau phiên tòa bất thường này hàng loạt các cơ quan báo chí đã có bài phê bình về sự thiếu công minh của những người thực hiện công lý. Lẽ ra trước bản án gây nhiều tranh cãi và bị dư luận phê phán, Tòa án nhân dân tỉnh Đắc Nông phải quyết định hủy bản án này, yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Đắc Mil giải quyết lại theo thủ tục quy định, mới là hợp lý, hợp tình và đúng luật. Thế nhưng Tòa án nhân dân tỉnh Đắc Nông vẫn y án sơ thẩm. Vì vậy ngày 10-8-2007, Công ty Cổ phần Đầu tư XNK Đăk Lăk đã phải làm đơn kêu cứu gửi đến các đồng chí lãnh đạo địa phương, các cơ quan bảo vệ pháp luật và cơ quan thông tin đại chúng…

Ba điều thiếu thuyết phục

Như đã trình bày, bản án dân sự phúc thẩm số 36/2007/DSPT của Tòa án nhân dân tỉnh Đắc Nông, ngày 24-7-2007 thiếu thuyết phục ở những điểm sau đây:

Trước hết, về bản án dân sự sơ thẩm số 20/2006/DSST, ngày 26-7-2006 của Tòa án nhân dân huyện Đắc Mil, là bản án đã có những biểu hiện vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, những vi phạm ấy đã được trình bày ở phần trên. Đặc biệt, chủ tọa phiên tòa này là ông Nguyễn Văn Nguyệt, người vừa bị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ra quyết định khởi tố vì tội ngụy tạo ra bản án sai (tương tự như bản án đã tuyên đối với Công ty Cổ phần Đầu tư XNK Đăk Lăk). Nhưng phiên phúc thẩm vẫn tuyên y án là điều thiếu thuyết phục thứ nhất.

Ngay chính nội dung của bản án phúc thẩm và phán quyết của cấp phúc thẩm cũng chưa tuân theo những quy định của pháp luật. Chứng cứ vụ án trong hồ sơ đã không được xem xét một cách thấu đáo, nặng về lời khai thiếu căn cứ của bên nguyên đơn. Trước tòa ông Nguyễn Huy Nam chỉ đưa ra một phiếu nhập kho không đúng thủ tục (phiếu nhập kho không có chữ ký của thủ kho, mà là chữ ký của kế toán(!)). Trong lời khai trước tòa ông Nam cũng không chứng minh được số lượng cà phê 67.000kg gửi làm bao nhiêu đợt và cũng không biết thủ kho là ai(!). Đây là điều thiếu thuyết phục thứ hai.

Và điều quan trọng nhất là trong toàn bộ hệ thống sổ sách của Chi nhánh Đắc Mil không có dòng nào thể hiện phần nợ ông Nguyễn Huy Nam. Cùng với đó, trong thời gian Công ty Đầu tư XNK Đăk Lăk tiến hành các bước để cổ phần hóa, có bước đánh giá tài sản, tổng công nợ mà Công ty Cổ phần phải kế thừa, không có khoản nợ phải trả cho ông Nguyễn Huy Nam. Và ngay trong biên bản bàn giao Chi nhánh Đắk Mil thuộc Công ty Đầu tư XNK Đăk Lăk cho tỉnh Đắc Nông quản lý. Có sự chứng kiến của các cơ quan hai tỉnh Đắc Lắc và Đắc Nông, cũng không có khoản nợ này. Đây là những chứng cứ có trong hồ sơ nhưng đã không được Toà án nhân dân tỉnh Đắc Nông xem xét.

Kiến nghị

Xin được nói thêm, vụ kiện của ông Nguyễn Huy Nam, cũng giống hai vụ kiện khác, cùng về hành vi nhận cà phê gửi kho, nhưng đều không chứng minh được gửi ở kho nào, gửi cho ai. (Hai vụ kiện này, đều đã bị Tòa án nhân dân tỉnh Đắc Nông, ra quyết định hủy án sơ thẩm), hai vụ này cùng với vụ của ông Nam đều liên quan đến một người là ông Nguyễn Mai Hiệp (nguyên trưởng chi nhánh Đắc Mil), theo chúng tôi nếu ông Nam có thực gửi, thì đã bị chính ông Hiệp chiếm dụng. Sau này ông Hiệp đã đứng ra mở văn phòng luật sư Hiệp-Thắng, nhưng do nhiều sai phạm, nên đã bị Sở Tư pháp Đắc Nông thu hồi giấy phép hoạt động kể từ ngày 1-7-2007.

Có lẽ không phải bàn luận gì thêm, chúng tôi xin trích ý kiến của ông Nguyễn Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắc Nông, đại biểu HĐND tỉnh khóa I, gửi ông Nguyễn Lộc, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Đắc Nông thay cho lời kết bài viết này: “… Sau khi nghiên cứu đơn của Công ty Đầu tư XNK Đăk Lăk và các tài liệu có liên quan, tôi đề nghị đồng chí tiếp tục nghiên cứu, xem xét với tư cách là Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, người có trách nhiệm phân công chỉ đạo tòa cấp dưới xét xử các vụ án mà pháp luật quy định… Tôi đề nghị đồng chí nghiên cứu xem xét lại đơn kêu cứu của Công ty Cổ phần đầu tư XNK Đăk Lăk và sự liên quan của ông Nguyễn Mai Hiệp đến vụ kiện này”.

Nhóm PV miền Trung