LTS: Tai nạn giao thông (TNGT) gia tăng trong thời gian qua có nguyên nhân từ những bất cập trong công tác tổ chức giao thông và hạn chế, thiếu đồng bộ về cơ sở hạ tầng. Nghị quyết 32 của Chính phủ vừa ban hành xác định: Bảo đảm kết cấu hạ tầng giao thông là một trong 7 nhóm giải pháp cấp bách kiềm chế tai nạn, ùn tắc giao thông. Phóng viên báo Quân đội nhân dân đã làm việc với cơ quan chức năng và tìm hiểu thực tế tại một số địa phương, nhằm góp phần tìm “lời giải” cho bài toán an toàn giao thông trên những tuyến đường.

Theo “định nghĩa” của ngành giao thông vận tải (GTVT) tiêu chí xác định “điểm đen” là nơi trong một năm xảy ra hai vụ tai TNGT nghiêm trọng (có người chết) hoặc ba vụ TNGT trở lên (có một vụ nghiêm trọng); khi phát hiện “điểm đen” phải có các giải pháp khắc phục sớm, không để gia tăng thiệt hại. Thế nhưng, không ít “điểm đen” vẫn tồn tại dài dài, “dày” thêm tai nạn, gây thương vong lớn cho người tham gia giao thông.

Những “điểm nóng” phức tạp

Các “điểm đen” xuất hiện và tồn tại nhiều nhất trên các quốc lộ có lưu lượng người, phương tiện tham gia giao thông cao. Đến tháng 4-2007, trên địa bàn Ninh Bình còn tồn tại 7 “điểm đen”, chủ yếu do công tác tổ chức giao thông chưa hợp lý, đường cong, góc cua hẹp; thiếu biển báo hiệu đèn chiếu sáng chưa có băng cưỡng bức tốc độ, gờ giảm tốc, hoặc có, nhưng kém hiệu lực. Tại ngã ba quốc lộ 1A với đường vào chợ, xí nghiệp đá và UBND xã Gia Thanh, lưu lượng người và phương tiện tham gia giao thông rất lớn; đây cũng là khu vực tiếp giáp với cầu Đoan Vĩ, nên chỉ tính từ năm 2006 đến nay, tại đây đã xảy ra 4 vụ TNGT làm 7 người chết và bị thương. Cách đó vài ki-lô-mét, đoạn km 256+500 quốc lộ 1A, cũng tồn tại một “điểm đen”, hơn một năm qua đã xảy ra 3 vụ TNGT làm 7 người chết và bị thương. Tại đây, gờ giảm tốc quá mỏng, ít tác dụng cưỡng bức phương tiện giảm tốc độ khi vào đường cong. Tính riêng tại 7 “điểm đen” được xác định trên địa bàn tỉnh Ninh Bình từ năm 2006 đến nay đã xảy ra 21 vụ TNGT làm 22 người chết, 21 người bị thương.

Vụ tai nạn giao thông kinh hoàng xảy ra sáng 13-10-2006 trên quốc lộ 1A thuộc địa bàn xã Suối Hiệp, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoàlàm chết tại chỗ 12 người, 3 người bị thương nặng (ảnh TNO)

Chúng tôi tiếp tục khảo sát thực tế một số “điểm đen” trên tuyến quốc lộ thuộc địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Mặc dù là một trong những tỉnh dẫn đầu toàn quốc về giảm TNGT trong 6 tháng đầu năm, đặc biệt là hiệu quả mô hình công an xã, thị trấn tham gia bảo đảm an toàn giao thông nông thôn, nhưng hiện CSGT công an tỉnh xác định, đề nghị các cơ quan chức năng phối hợp xử lý sớm 3 “điểm đen” trên các quốc lộ: 1A, 47 và tuyến đường Hồ Chí Minh. Điển hình, là “điểm đen” đoạn từ km 319+777 (cầu Hàm Rồng vượt) đến km 320+763 (cầu Hoàng Long) thuộc địa bàn xã Hoằng Long, huyện Hoằng Hóa chỉ dài mấy trăm mét, có kết cấu hình lòng chảo, dốc lên phía bắc 6% và dốc về phía nam 5%. Phương tiện đến đây đều có tốc độ cao vì từ trên cầu xuống, lại phải ngay lập tức tăng ga, lấy đà để lên cầu, rất khó xử lý các tình huống bất trắc. Sau khi UBND tỉnh quy hoạch khu công nghiệp-đô thị mới Hoằng Long, tại đây đã hình thành 4 điểm giao cắt khá gần nhau và đều bị tháo rào chắn bảo vệ để mở lối ra quốc lộ 1A. Các đầu nối với quốc lộ đều có cốt đường thấp hơn quốc lộ từ 0,2 đến 0,4m; tầm nhìn bị che khuất, thiếu hệ thống biển báo, nên nhiều lái xe không lường hết được tính chất phức tạp. Chỉ tính từ tháng 1-2006 đến tháng 5-2007, tại khu vực này đã xảy ra 7 vụ TNGT nghiêm trọng làm 7 người chết và 6 người bị thương. Anh Đỗ Gia Cường, một người lái xe ôm tại đây nhiều lần chứng kiến các vụ TNGT thảm khốc phải thốt lên: “Người dân chúng tôi gọi chỗ này là “máy xay thịt” vì tai nạn, va quệt xảy ra thường xuyên”. Trung úy Nguyễn Văn Hải, cán bộ Phòng CSGT Công an tỉnh cho rằng: Lẽ ra khi thiết kế xây dựng cầu Hàm rồng vượt và cầu Hoàng Long không nên tạo ra “khớp nối” tại “lòng chảo” với độ dốc lớn như hiện nay. Khoảng cách giữa hai cầu không lớn, nên giải pháp kỹ thuật cơ bản, an toàn , lâu dài là phải “nối” hai cầu bằng một đoạn cầu vượt qua “ngã 5” phức tạp này, hoặc phải làm đường gom đấu nối ra quốc lộ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Theo CSGT Công an Đồng Nai, toàn tỉnh hiện còn 26 “điểm đen” chưa được giải quyết, chủ yếu nằm trên các tuyến quốc lộ. Địa bàn thành phố Hà Nội cũng còn 17 “điểm đen” cần giải quyết sớm. Địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh là một “điểm nóng” về TNGT, hiện toàn thành phố còn 35 “điểm đen” chưa được giải quyết. Cầu Sài Gòn, huyết mạch giao thông Bắc- Nam thời gian gần đây đã trở thành một “điểm đen” về TNGT dây chuyền và kẹt xe trầm trọng. Tại Long An, đoạn quốc lộ 1A từ cầu Ván đến cầu Bến Lức từ nhiều năm nay là nỗi ám ảnh của người điều khiển phương tiện giao thông với các vụ TNGT xảy ra nhiều và liên tục. Để hạn chế thiệt hại về người, tài sản, gần đây người dân địa phương đã tự nguyện thành lập đội cứu hộ, cứu nạn cấp cứu những nạn nhân bị tai nạn. Nhiều điểm giao cắt giữa đường sắt và đường bộ chưa có rào chắn, tín hiệu cảnh báo… cũng thực sự là những điểm đen nguy hiểm, TNGT có thể xảy ra bất cứ lúc nào…

Đường tốt vẫn có “điểm đen”?

Không chỉ do việc tổ chức giao thông chưa hợp lý, hạ tầng giao thông bất cập mà các “điểm đen” còn xuất hiện do hệ thống biển báo, vạch sơn trên một số tuyến đường chưa được bổ sung, hoàn chỉnh kịp thời. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của CSGT các tỉnh Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hoá, số vụ TNGT do lái xe phóng nhanh, vượt ẩu, lấn đường chiếm từ 70% đến 85% số vụ TNGT xảy ra trên địa bàn thời gian qua.

Sau hàng loạt các vụ TNGT thảm khốc gần đây, Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia phối hợp với các địa phương tiến hành khảo sát thực trạng giao thông tại nhiều địa bàn trên quốc lộ 1A. Kết quả khảo sát tại tỉnh Đồng Nai, Khánh Hoà, Bình Thuận cho thấy: Hầu hết các vụ TNGT nghiêm trọng đều xảy ra ở những khu vực được coi là “điểm đen”. Vụ tai nạn thảm khốc xảy ra trên quốc lộ 1A, thuộc địa bàn xã Hưng Lộc, huyện Thống Nhất, Đồng Nai ngày 16-7, làm chết 7 người, bị thương 40 người; nguyên nhân được xác định do tài xế xe khách 76K-1719 Võ Duy Tùng phóng nhanh, vượt ẩu, lấn trái đường. Sau khi nghiên cứu hiện trường, trung tá Văn Quyết Thắng, Trưởng phòng CSGT Công an Đồng Nai nhận định: “Nếu cung đường này được mở rộng hơn và lắp đặt gờ giảm tốc, dải phân cách... thì tình trạng lái xe vượt ẩu, lấn trái đường sẽ không xảy ra, đồng nghĩa với việc có thể tránh được các vụ tai nạn thương tâm”. Theo thống kê, từ năm 2003 đến nay, đoạn quốc lộ 1A từ ngã ba Dầu Giây đến đầu huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai đã xảy ra hàng chục vụ TNGT, trong đó có 3 vụ nghiêm trọng làm chết nhiều người. Đoạn quốc lộ 1A qua xã Suối Hiệp, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa cũng xảy nhiều vụ tai nạn thảm khốc. Đặc biệt, sau 3 vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng liên tiếp xảy ra trong 10 ngày cuối tháng 6 vừa qua trên quốc lộ 1A thuộc địa bàn huyện Diên Khánh, đoàn công tác của Ủy ban ATGT quốc gia đã tiến hành khảo sát, kết luận: Đây là đoạn đường tốt, không có nhiều nút giao cắt hoặc bị che khuất tầm nhìn. Nguyên nhân chủ yếu do lái xe phóng nhanh, giành đường, vượt ẩu. Đại diện Ủy ban ATGT quốc gia và ban ATGT địa phương đã thống nhất phải có các biện pháp cưỡng chế tốc độ, đặt dải phân cách tại khu vực này để giảm thiểu tai nạn.

Theo số liệu của Bộ GTVT, các tỉnh từ Quãng Ngãi đến Đồng Nai là khu vực “nóng” nhất cả nước về TNGT, cả về số vụ lẫn số người chết, bị thương. Đặc biệt, khu vực này thường xuyên xảy ra các vụ tai nạn gây thương vong lớn. 7 tháng đầu năm 2007, tại 7 địa phương trên đã xảy ra 38 vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng, chiếm gần 35% tổng số vụ TNGT nghiêm trọng trên cả nước, trong đó phần lớn các vụ TNGT đều xảy ra ở các “điểm đen”.

Tại Nghị quyết 32, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho Bộ GTVT giải quyết, xử lý dứt điểm các “điểm đen” đã phát hiện xong trước 30-11-2007 và hạn chế thấp nhất việc phát sinh các “điểm đen” mới. Đây là một trong những giải pháp cấp bách góp phần bảo đảm an toàn, kiềm chế TNGT, nhất là trên các quốc lộ trọng điểm.

Nhóm phóng viên Quốc phòng-an ninh