Sếp hành chờ khám bệnh tại bệnh viện K. Ảnh chỉ có tính chất minh hoạ

QĐND Online – Ở Việt nói riêng và các nước đang phát triển nói chung tỷ lệ trẻ mắc bệnh ung thư ở giới trẻ ngày càng xuất hiện nhiều. Có nhiều loại ung thư trước đây chỉ xuất hiện ở lứa tuổi 45 – 50 trở lên, nay xuất hiện khá nhiều ở lứa tuổi 20, thậm chí 14 – 16 tuổi đã mắc bệnh.

Nỗi niềm người trẻ bị ung thư

Mới 22 tuổi, chưa lập gia đình, Nguyễn Thị M, Hà Nội, bàng hoàng khi nhận được kết quả chẩn đoán bị ung thư vú (UTV). Như sét đánh ngang tai, M tưởng mình không sống nổi nhưng cuối cùng cô cũng chấp nhận lên bàn mổ, cắt một bên. Điều khiến M đau khổ hơn cả, không phải ở mái tóc rụng, gương mặt nhợt nhạt, nước da xám khô sau đợt điều trị hóa chất mà là nỗi mặc cảm về thân thể thiếu nữ không lành lặn, nỗi lo sợ căn bệnh quái ác sẽ quay trở lại. Mặc dù về lý thuyết, M vẫn có thể sinh con và nuôi con với một bên ngực còn lại, song có lẽ cô sẽ không bao giờ có được niềm hạnh phúc gia đình như những người con gái khác bởi khó có người có thể chấp nhận cô làm vợ, hơn nữa vấn đề sinh nở đối với bệnh nhân UTV nói chung không được khuyến khích và không ai có thể lường hết những bất trắc có thể xảy ra.

Còn Trần Văn Nam, 20 tuổi (Hải Phòng) dù đang trong tuổi bẻ gẫy sừng trâu nhưng cũng không thể chống chọi lại căn bệnh ung thư vòm họng quái ác. Mái tóc xơ xác, thân hình tiều tụy và nỗi đau tinh thần khiến luôn lảng tránh mọi người.

Trao đổi với chúng tôi, TS nguyễn Văn Thuấn, Phó Giám đốc bệnh viện K, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Ung thư cho biết, mỗi năm cả nước có khoảng 150.000 ca ung thư mới mắc và 75.000 ca chết vì bệnh ung thư. Một số bệnh ung thư phổ biến nhất ở nam giới là ung thư phổi, dạ dày, đại tràng, gan, vòm họng và ở nữ giới là ung thư cổ tử cung, vú, dạ dày, đại tràng olympho…Trước đây ung thư thường gặp ở tuổi trung niên 45 – 50 hoặc người già nhưng hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa, tăng lên trong giới trẻ chưa lập gia đình Theo nghiên cứu ở Hà Nội , tỷ lệ mắc ở trẻ em chiếm tới 1,6% trong các bệnh ung thư ở người, trong đó bệnh chủ yếu là ung thư máu, hạch, xương, u hệ thần kinh trung ương, u nguyên bào võng mạc, u nguyên bào thận... Còn theo ghi nhận tại viện K, nữ thanh niên bị ung thư vú, cổ tử cung, buồng trứng... đang có xu hướng gia tăng so với các nước trên thế giới ở phụ nữ trẻ chưa có gia đình 20 – 30 tuổi. thanh niên cũng mắc ung thư vòm họng khi mới 20, thậm chí 14,15 tuổi. Hiện tại tuy chưa có con số thống kê cụ thể nhưng nó cũng đang ở mức báo động và Viện đang tiến hành một số nghiên cứu cùng Hiệp hội phòng chồng ung thư Hoa Kỳ và cơ quan nghiên cứu ung thư thế giới để nghiên cứu tìm hiểu rõ về số lượng cũng như nguyên nhân.

Đặc biệt, khi bị ung thư tuổi càng trẻ, tế bào ung thư có xu hướng ác tính thường cao hơn và thời gian để một khối u có kích thước nhân đôi cũng ngắn hơn, tùy từng loại ung thư, chẳng hạn u lymphp Burkitt, có thời gian là 1 ngày, ung thư nguyên bào thai là 1,5 ngày, bạch huyết cấp là 3 – 4 ngày, u quái tinh hoàn 5 – 6 ngày, vú 60 ngày, đại tràng 80 ngày và phổi không phải tế bào nhỏ là 100 ngày...

Ung thư chủ yếu do môi trường và lối sống

Theo TS Thuấn, 80% căn bệnh ung thư là do tác động của yếu tố môi trường, dưới 5% là do gen di truyền. Ngoài chuyện hút thuốc lá, uống rượu gây ung thư, hiện nay tình trạng ô nhiễm thực phẩm từ những chất bảo quản thực phẩm, những chất trung gian chuyển hóa và các chất sinh ra từ nấm mốc cũng là nguyên nhân dẫn tới ung thư. Hơn nữa, điều kiện kinh tế phát triển, người ta ăn nhiều chất béo, thức ăn nhanh, thức ăn đóng hộp nhiều chất bảo quản... cũng là nguyên nhân của bệnh. Đối với nữ giới dậy thì sớm, béo phì cũng là căn nguyên gây bệnh.

Bên cạnh đó, như một số bệnh ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng... có xu hướng tăng lên ở tuổi trẻ. Theo thông kê của bệnh viện K, ở Việt bệnh ung thư vú có xu hướng mắc trẻ hơn so với các nước khác trên thế giới. Trên thực tế, tại một số khoa lâm sàng có liên quan đến bệnh ung thư vú, buồng trứng... gặp nhiều trường hợp mắc ung thư vú ở lứa tuổi 20 – 30 trong khi trước đây thông thường gặp ở lứa tuổi 50 trở ra. Nguyên nhân của hiện tượng này còn phải nghiên cứu làm rõ thêm và hiện tại Viện K đang kết hợp với các cơ quan, tổ chức quốc tế như hiệp Hội ung thư quốc gia Hoa Kỳ, Hiệp hội phòng chống ung thư, Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế... để tiến hành một số đề tài nghiên cứu và hy vọng làm rõ hơn câu hỏi này.

Điều trị ung thư ở người trẻ cũng phải tuân thủ nguyên tắc ung thư phụ thuộc vào giai đoạn bệnh.... Tuy nhiên ở người trẻ tâm lý thường nặng nề hơn rất nhiều người già đặc biệt là các loại ung thư có liên quan tới giới như ung thư vú, buồng trứng, cổ tử cung, tinh hoàn... Đối với những người chưa có gia đình, phác đồ điều trị ung thư buồng trứng thông thường ở người có tuổi thường phải cắt toàn bộ hai buồng trứng. Nhưng đối với người trẻ, đặc biệt là người chưa có con, nhưng muốn có con, khi điều trị các bác sĩ phải bàn bạc rất kỹ và thường phải có hội chẩn: cả bác sĩ nội khoa, xạ trị, phẫu thuật... để đưa ra phác đồ điều trị tối ưu nhất cho người bệnh, làm sao lấy u nhưng vẫn bảo tồn được dạ con và buồng trứng để người phụ nữ có thể sinh được con sau điều trị. Tất nhiên, đối với những người này không được điều trị hóa chất để diệt nốt tế bào ung thư.

“Phòng chống ung thư bằng lối sống lành mạnh, không hút thuốc, tập thể dục thể thao và tiêm văcxin viêm gan B, C... và nên hiểu biết các dấu hiệu sớm để phát hiện đúng bệnh”, bác sĩ Nguyễn Bá Đức, giám đốc bệnh viện K khuyến cáo như vậy.

Bài, ảnh: Vương Thúy