QĐND - Đã hơn một tháng kể từ ngày Thủy điện An Khê - Ka Nak bất ngờ xả lũ khiến nước sông Ba dâng cao nhấn chìm hàng trăm héc-ta hoa màu, cây trồng, người dân vùng bị ngập nước vẫn đang mỏi mòn chờ tiền đền bù để trả nợ ngân hàng, đầu tư tái sản xuất.

Chiều ngày 7-7, tại Sở Tài chính tỉnh Gia Lai đã diễn ra cuộc họp giữa đại diện UBND huyện KBang, UBND thị xã An Khê, Ban Quản lý dự án Thủy điện 7 (Ban 7), Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường để bàn cách giải quyết mức đền bù thiệt hại cho 240 hộ dân ở 4 xã dọc sông Ba, hạ lưu hồ chứa Thủy điện An Khê-Ka Nak. Theo kết luận của đoàn công tác kiểm tra liên ngành, thiệt hại của người dân là hơn 4 tỷ đồng. Trong khi đó, Ban 7 vẫn không đồng ý với kết quả này, buộc UBND tỉnh Gia Lai phải chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Sở Tài chính thẩm tra, đối chiếu với mức giá của các địa phương cũng như mức giá do Nhà nước ban hành.

Ruộng ớt khô héo của một hộ dân do xả lũ.

Thất vọng với kết quả cuộc họp trên, chị Trần Thị Sáu ở thôn 6 (xã Đông, huyện KBang) cho biết: “Toàn bộ diện tích cây trồng của gia đình tôi gồm gần 1ha đậu xanh, 3 sào ớt và một cái máy bơm nước coi như bị mất trắng. Tiền nợ ngân hàng thì phải trả theo tháng, đất đai vào mùa vụ mới cần đầu tư sản xuất… nhưng nay lấy đầu ra tiền nữa? Tiền bạc nhà nông chỉ trông chờ vào sản phẩm mình trồng ra trên ruộng thôi".

Ông Lê Phương ở thôn 7 (xã Đông, huyện KBang) nói với chúng tôi: “Khổ quá mấy chú ơi! Nước lũ nhấn chìm và bồi lấp hết vườn ớt hơn 6 sào (6.380m2). Nếu không lũ phá thì vườn ớt cho thu hoạch khoảng 25 tấn ớt trái. Nhưng bây giờ chỉ còn một màu vàng héo...". Theo ông Phương, với giá 15 nghìn/kg ớt hiện nay thì cuối vụ ông sẽ thu về khoảng 400 triệu đồng. Ông Trương Công Định, ở cùng thôn 7, than thở: “Vườn ớt rộng hơn 6 sào của tôi chuẩn bị thu hoạch bỗng chốc mất trắng. Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật ký nợ đại lý từ đầu vụ đã đến lúc phải trả. Chưa tính số nợ 70 triệu đồng vay của Ngân hàng NN&PTNT KBang để đầu tư trồng ớt cũng đã đến kỳ trả nợ. Tiền bạc thì đã trôi sông, nợ nần đọng lại, chuyện đền bù thế này còn lâu lắm…”.

Đến nay, theo kết quả xác minh của đoàn công tác liên ngành tỉnh Gia Lai, có hơn 240 hộ bị thiệt hại. Về hoa màu, có hơn 13ha ớt, gần 10ha bắp, 1,3ha mì, 4,6ha đậu xanh và một số cây trồng khác bị ngập lụt làm mất trắng hoặc giảm năng suất; 7 con trâu, bò bị chết; 90 máy bơm nước, máy hút cát bị ngập, hư hại, tổng giá trị thiệt hại là gần 4,5 tỷ đồng. Từ cuối tháng 5 đến nay đã có nhiều cuộc họp giữa các bên liên quan và mới đây, ngày 7-7, là cuộc họp có đông đủ các ban, ngành nhất, nhưng vẫn chưa đạt được sự thống nhất về mức đền bù.

Qua tìm hiểu của chúng tôi, hơn 90% số hộ bị thiệt hại do xả lũ có vay nợ Ngân hàng NN&PTNT KBang. Hộ vay ít thì khoảng 20 triệu đồng, trung bình thì 60 - 70 triệu đồng, nhiều thì 100 triệu đồng (ông Lê Công Việt, thôn 7), 120 triệu đồng (ông Phan Ngọc Duyên, thôn 7)… Hầu hết số nợ của dân đã đến kỳ trả hoặc quá hạn.

Theo chúng tôi, cách giải quyết vụ việc “đủng đỉnh”, “dân cần nhưng “ông” chả vội”, kéo dài thời gian đền bù của Ban 7 là  việc không nên.   

Bài và ảnh: Lê Quang Hồi