QĐND - Hơn 2 tháng sau vụ vỡ đập thủy điện Ia Krêl 2 tại xã Ia Dom, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai, chủ đầu tư công trình vẫn chưa đền bù thiệt hại cho người dân, khiến bà con không khỏi bức xúc...

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, thủy điện Ia Krêl 2 gồm hai tổ máy có tổng công suất 5,5MW với sản lượng khoảng 22,5 triệu kWh/năm. Công trình do Công ty Cổ phần công nghiệp và thủy điện Bảo Long - Gia Lai làm chủ đầu tư với tổng vốn xây dựng là 120 tỷ đồng. Sáng 12-6-2013, đập thủy điện Ia Krêl 2 bị vỡ. Theo thống kê, vụ vỡ đập thủy điện Ia Krêl 2 đã gây thiệt hại hơn 200ha cây trồng và hoa màu của hơn 120 hộ dân, riêng Công ty 72 (Binh đoàn 15) có 20ha cao su mới trồng và một cây cầu sắt bị trôi. Tổng thiệt hại về cây trồng, hoa màu là 3,6 tỷ đồng.

Công nhân Công ty 72 (Binh đoàn 15) chăm sóc, khôi phục vườn cao su bị thiệt hại do vỡ đập thủy điện.

Theo ông Võ Thanh Hùng, Chủ tịch UBND huyện Đức Cơ thì trước đó, vào ngày 15-6 ông Bạch Đức Quang, Tổng giám đốc Công ty Công nghiệp và Thủy điện Bảo Long-Gia Lai đã đến làm việc với chính quyền huyện Đức Cơ và cam kết sẽ đền bù nhanh chóng và thỏa đáng mọi thiệt hại cho nhân dân địa phương vào cuối tháng 7-2013 sau khi thống kê xong thiệt hại. Trước chính quyền và người dân vùng bị hại, ông Bạch Đức Quang hứa: “Tôi mong muốn chính quyền tạo điều kiện để công ty có điều kiện khắc phục sự cố nhanh nhất. Còn về người dân thì công ty cũng gửi lời xin lỗi là do sơ suất nên đã làm ảnh hưởng đến cuộc sống của bà con. Công ty sẽ thống kê cụ thể, kiểm tra thực tế xem cái nào bị bồi lấp hoặc mất rồi thì phải đền bù cho dân”. 

Để đền bù thiệt hại cho dân, giúp người dân mau chóng ổn định cuộc sống sau sự cố vỡ đập thủy điện Ia Krêl 2, UBND huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai đã thành lập các tổ công tác xuống địa bàn tiến hành thống kê thiệt hại, nắm rõ con số thiệt hại tại các làng bản nơi dòng nước cuốn qua. Khi có số liệu thống kê, UBND huyện Đức Cơ thành lập đoàn thẩm tra thiệt hại, để tránh trường hợp các đối tượng lợi dụng khai khống và báo cáo lên UBND tỉnh Gia Lai, đồng thời có công văn đề nghị chủ đầu tư công trình thủy điện Ia Krêl 2 kịp thời bồi thường thiệt hại cho dân.

Đập dâng của công trình thủy điện Ia Krêl 2 bị vỡ vào sáng 12-6, lượng nước tích trong lòng hồ đổ xuống hạ nguồn đã tạo lũ quét trên dọc tuyến suối Ia Krêl đến sông Sê San với chiều dài gần 20km. Nguyên nhân gây vỡ đập thủy điện Ia Krêl 2 được Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Gia Lai xác định là không phải do xe có trọng tải nặng chạy trên thân đập hay là việc sử dụng công nghệ của Trung Quốc, mà do chủ đầu tư thiếu hiểu biết, không thuê đơn vị có kinh nghiệm để tư vấn dẫn đến thi công ẩu. Mặt khác, có nhiều cấu kiện, hạng mục của công trình đã bị chủ đầu tư tự ý cắt xén, thay đổi thiết kế, sử dụng vật liệu khác không phù hợp khi thi công công trình. Cống dẫn dòng được thiết kế làm 7 đoạn đã bị chủ công trình lược bớt một phần. Phần chống thấm bằng đất sét xung quanh cống dày 50cm cũng bị bỏ qua, các mối nối giữa các đoạn được thay thế bằng các chất liệu không bảo đảm so với yêu cầu. Phần mái thượng thi công không đảm bảo dẫn đến bị thấm nước ảnh hưởng đến thân đập… Bên cạnh đó, chủ đầu tư còn nhiều lỏng lẻo trong công tác quản lý chất lượng công trình, không có yêu cầu đối với bên thi công để chỉnh sửa... Hàng loạt lý do trên đã khiến cho thân đập Ia Krêl 2 bị vỡ gây thiệt hại hoa màu của người dân.

Nguyên nhân gây vỡ đập, số liệu thống kê thiệt hại của người dân đã được các cơ quan chức năng của địa phương kiểm tra, tổng hợp cụ thể. Nhưng đã hơn hai tháng trôi qua, những người dân bị thiệt hại bởi vụ vỡ đập thủy điện Ia Krêl 2 gây ra vẫn chưa nhận được bất kỳ khoản đền bù nào. 

Giọng buồn bã, lo lắng, vợ chồng anh Pui Ơnh ở làng Ó, xã Ia Dom, huyện Đức Cơ cho biết: “Gia đình mình trồng được 2ha mì (sắn), bao nhiêu tiền tích lũy được đã bỏ vào từng gốc cây, thế mà chỉ sau một giờ đã bị nước do đập thủy điện Ia Krêl 2 vỡ tràn qua, lấp kín và cuốn trôi. Các tổ công tác của địa phương đã đến tận nơi kiểm tra, lấy số liệu thiệt hại, nhưng đến giờ đã sắp hết tháng 8 rồi mà vẫn không thấy họ bồi thường?". Anh Pui Ơnh kiến nghị: "Chủ đầu tư công trình thủy điện Ia Krêl 2 phải nhanh chóng bồi thường thiệt hại cho bà con chúng tôi có tiền mua giống vốn trồng lại diện tích cây mì, cây bắp...".

Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy, phần đa các gia đình bị thiệt hại trong vụ vỡ đập thủy điện Ia Krêl 2 là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống của họ vốn đã khó khăn, giờ lại càng trở nên khó khăn hơn. Để bảo đảm cuộc sống cho nhân dân trong vùng bị thiệt hại, chúng tôi đề nghị chủ đầu tư công trình thủy điện Ia Krêl 2, cần khẩn trương xem xét đền bù, hỗ trợ cho bà con đúng như ông Bạch Đức Quang, Tổng giám đốc Công ty Công nghiệp và Thủy điện Bảo Long-Gia Lai đã hứa trước chính quyền và nhân dân ngay sau vụ vỡ đập.

Bài và ảnh: LÊ QUANG HỒI