* Bệnh xơ vữa động mạch

Gần đây, bệnh xơ vữa động mạch có xu hướng gia tăng, nhất là đối với chị em phụ nữ ở tuổi mãn kinh, trong đó xơ vữa động mạch vành là nguy hiểm nhất. Nhiều người vẫn cho rằng, cô-léc-tơ-rôn (cholesterol) là yếu tố chính dẫn đến tình trạng xơ vữa động mạch.

Thế nhưng, gần đây một số công trình nghiên cứu đã chứng minh, cô-léc-tơ-rôn không phải là yếu tố đơn thuần dẫn đến tình trạng xơ vữa động mạch. Lượng cô-léc-tơ-rôn toàn phần trong máu dù có tăng cao vẫn chưa là điều kiện cần và đủ để mạch máu bị chai cứng trước khi đi vào tình trạng tắc nghẽn. Cô-léc-tơ-rôn chỉ bám được vào mạch máu khi có sự tiếp tay của một số hoạt chất giúp dán chặt vào thành mạch. Các chất này thường gặp trên người hay bị bội nhiễm, hút thuốc hay ở đối tượng có cuộc sống căng thẳng. Một người có nhiều cô-léc-tơ-rôn trong máu nhưng nếu không thừa các chất trên thì có thể không bị xơ vữa mạch máu. Ngược lại, người có lượng cô-léc-tơ-rôn trong máu tuy ở mức bình thường nhưng lại quá dư các chất “cò mồi” là đối tượng hàng đầu của tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, đột quỵ... 

Hiện nay, ngành y thế giới đang áp dụng liệu pháp hóc-môn và  điều trị những rối loạn chuyển hóa li-pít máu để điều trị bệnh xơ vữa động mạch. Liệu pháp hóc-môn chỉ góp phần giảm bớt những rối loạn hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, các cơn bốc hỏa ở phụ nữ ở tuổi mãn kinh, còn tác dụng giảm tai biến do xơ vữa động mạch (nhất là xơ vữa động mạch vành) chưa được khẳng định. Riêng điều trị những rối loạn chuyển hóa li-pít máu đã thực sự giảm một cách đáng kể những biến cố tim mạch do xơ vữa động mạch (suy vành, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch não...).

Phòng, tránh bệnh tim, mạch, trong đó có bệnh xơ vữa động mạch tốt nhất là: Tăng cường ăn các loại rau, quả và chủ động giải quyết nguyên nhân xuất phát từ thói quen sinh hoạt (hút thuốc lá, uống rượu, bia…), hạn chế mâu thuẫn trong gia đình, nghề nghiệp, xã hội… Chế độ dinh dưỡng chú trọng các vi-ta-min và khoáng tố, như sinh tố C, E, folate, B12, kẽm, selen... là một trong các biện pháp nên được chú ý hàng đầu cho người đã phát hiện tình trạng xơ vữa động mạch.

Bác sĩ MINH NGUYỆT

* Nguy cơ ở trẻ tăng cân nhanh

Với các ông bố, bà mẹ, khi thấy con mình tăng cân nhanh là dấu hiệu vui mừng. Thế nhưng, theo các nhà khoa học, khi trẻ em phát triển quá nhanh trong năm đầu tiên luôn tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh hen phế quản. Đây là kết luận của nhóm các nhà khoa học người Anh và Chi-lê trong một thông báo được công bố trên Tạp chí Thorax. Việc trẻ có tỉ lệ phát triển chiều cao quá nhanh, đặc biệt là ở những đứa trẻ khi mới sinh thuộc dạng “nhỏ” có thể có liên quan với căn nguyên của bệnh hen phế quản.

Khi tìm hiểu căn nguyên của bệnh hen phế quản, bác sĩ Robert Rona từ Trường Đại học King’s College, London (Anh) và các đồng nghiệp từ Chi-lê đã thu thập dữ liệu từ 1.200 trẻ được sinh ra ở vùng nông thôn thuộc hai nước này trong giai đoạn từ 1974 đến 1978 và đưa ra kết luận: Có bằng cớ về sự liên quan giữa các triệu chứng của bệnh hen phế quản với sự phát triển quá nhanh về chiều cao trong năm đầu tiên, đặc biệt là ở những người có chiều dài và cân nặng lúc sinh ra thấp.

Quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã tìm ra sự liên quan có ý nghĩa giữa sự phát triển chiều cao và cân nặng trong năm đầu tiên với sự xuất hiện tiếng khò khè. Trong khi đó lại không tìm thấy sự liên quan giữa hen phế quản với một số yếu tố khác như nuôi con bằng sữa mẹ hay nhiễm khuẩn hô hấp. Các nhà khoa học đưa ra kết luận: Tình trạng dinh dưỡng, đặc biệt là việc trẻ phát triển quá nhanh trong năm đầu tiên có thể là một yếu tố căn nguyên của bệnh hen phế quản.

Từ kết luận trên các bà mẹ cần phải theo dõi chặt chẽ quá trình phát triển của con mình, khi thấy trẻ có dấu hiệu tăng cân bất thường, phải đến gặp ngay các bác sĩ để được tư vấn về cách chăm sóc hợp lí.

THU HƯƠNG (Theo Tạp chí Thorax)

Ngay sau khi bị rắn cắn, nhất là rắn độc cắn, cần phải sơ cứu kịp thời rồi đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Trước tiên, phải làm chậm sự hấp thu độc tố bằng cách giữ yên và đặt chân tay thấp hơn tim (không đưa chân tay lên quá cao). Cho bệnh nhân nằm nghỉ, hạn chế vận động vùng bị cắn vì những cử động sẽ làm máu lưu thông nhiều, nhanh, khiến cơ thể hấp thu chất độc nhanh.

Cách xử trí như sau: Dùng tay nặn bớt máu ở vết thương, dùng cồn và các dung dịch sát khuẩn Povidine 10% rửa sạch vết thương nhằm chống nhiễm trùng và làm trôi bớt độc tố. Buộc ga-rô tĩnh mạch phía trên vết cắn khoảng từ 3 đến 4cm. Chú ý, ga-rô sao cho ngăn được máu tĩnh mạch chảy về tim nhưng không cản trở lưu thông máu động mạch. Ủ ấm toàn thân cho nạn nhân, chườm vùng bị rắn cắn, cho nạn nhân uống nhiều nước chè đường hoặc nước chanh, nước râu ngô và nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị. Nếu nạn nhân hoặc ai đó nhìn thấy con rắn thì phải mô tả lại để bác sĩ biết loại rắn nào cắn và xác định hướng điều trị thích hợp. Có thể áp dụng một trong các bài thuốc y học cổ truyền sau để cấp cứu bước đầu:

* Nhai một nhúm nhỏ thuốc lào (khoảng 4-5 điếu), nuốt nước, lấy bã đắp vào vết rắn cắn. Trường hợp nạn nhân đã mê man, dùng 5-10g thuốc lào hòa với nước rồi vắt lấy nước đổ từng thìa vào miệng.

* Lấy 1-2 rễ (lá) đu đủ, 2 lá trầu không và 1 thìa to giấm thanh. Cho tất cả vào miệng nhai kĩ, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn.

* Lấy 2 lá trầu không, 2g tỏi, 2g lá ớt và 1g phèn chua nhai kĩ, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn.

* Lấy lá sắn dây, lá rau ngót, lá bồ cu vẽ (mỗi thứ một nắm nhỏ) nhai kĩ, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn.

Việc điều trị sẽ có hiệu quả cao nếu được tiến hành ngay trong giờ đầu sau khi tai nạn xảy ra. Nếu để sau từ 24 đến 48 giờ, hiệu quả chữa trị sẽ rất thấp.

Bác sĩ  ĐỨC VIỆT