Việc khai thác Volfram trái phép diễn ra rầm rộ từ cuối năm 2005 trên địa bàn xã Đắc R’măng, huyện Đắc Glong (Đắc Nông) và xã Phi Liêng, huyện Đam Rông (Lâm Đồng). Hàng trăm “tay anh chị” từ các tỉnh phía Bắc kéo vào tụ tập băng nhóm ngang nhiên bao chiếm vùng đồi, phát rừng đào quặng Volfram. Nằm ở địa thế xa xôi hiểm trở, tách biệt với thế giới bên ngoài nên nơi đây cũng được bọn tội phạm hình sự trốn truy nã, trốn trại chọn làm nơi ẩn náu, biến nơi đây thành một tụ điểm nhức nhối về các loại tệ nạn xã hội. Việc khai thác trái phép Volfram không những làm cạn kiệt, thất thoát nguồn tài nguyên quý giá của đất nước, mà còn dẫn đến cảnh quan, môi trường thiên nhiên với hàng chục ha rừng phòng hộ Phi Liêng bị phá hủy.

Từ đầu năm 2006, các cơ quan thông tin đại chúng, trong đó có báo Quân đội nhân dân (số báo ra ngày 5-4-2006) đã phản ánh thực trạng nhức nhối ở khu vực khai thác trái phép Volfram trên. Sau đó Công an tỉnh Đắc Nông đã phối hợp với Công an tỉnh Lâm Đồng mở nhiều cuộc truy quét, nhưng sau mỗi cuộc truy quét, tình hình khai thác trái phép vẫn cứ tiếp tục tái diễn. Các đợt truy quét không thành công là do địa bàn giáp ranh hai tỉnh rộng, núi rừng hiểm trở, đường sá đi lại khó khăn, thông tin liên lạc không bảo đảm nên không gây bất ngờ, trong khi đó lực lượng khai thác Volfram trái phép lại tổ chức “canh phòng” dọc đường báo động trước khi công an ập vào. Khi công an rút đi, ngay lập tức các đối tượng ẩn nấp trong rừng sâu trở lại dựng lán trại để tiếp tục công việc khai thác. Đầu tháng 6-2007 đến nay, công an hai tỉnh đã phối hợp huy động một lực lượng hơn 100 cán bộ, chiến sĩ mở đợt truy quét với quyết tâm lập lại trật tự, ngăn chặn cho được tình trạng khai thác trái phép Volfram cũng như đấu tranh xóa bỏ điểm nóng về tệ nạn xã hội này. Lực lượng Công an đã tiến hành tháo gỡ và tiêu hủy 20 lán trại, tịch thu hàng trăm vật dụng như xà beng, cuốc, xẻng, búa các loại.

Sau một ngày lội rừng vượt suối, chúng tôi có dịp trở lại khu vực khai thác trái phép Volfram và được chứng kiến khung cảnh thanh bình như vốn có của núi rừng Tây Nguyên, đường vào mỏ quặng vắng hẳn bóng người ra vào, người dân ở khu vực này đã biết tìm cho mình một nghề ổn định hơn, không còn ngày ngày lên núi đào đãi, hoặc vận chuyển trái phép Volfram. Các băng nhóm ở các tỉnh phía Bắc hoạt động theo kiểu xã hội đen không còn “đất” tồn tại, nhiều hàng quán trước đây mở ra để phục vụ cho dân khai thác nay cũng được dỡ bỏ. Để có kết quả bước đầu, cán bộ, chiến sĩ công an đã phải trèo đèo, lội suối, vượt qua nhiều cám dỗ bằng vật chất, tiền bạc của các chủ đầu nậu, chủ hầm nhằm mua chuộc để được khai thác. Để bảo đảm tình hình an ninh trật tự và ngăn chặn nạn khai thác Volfram trái phép một cách triệt để, Công an Đắc Nông còn phối hợp với Chi nhánh công nghiệp hóa chất mỏ Đắc Lắc tiến hành tổ chức nổ mìn đánh sập 21 hầm khai thác trái phép quặng Volfram tại khu vực mỏ quặng, nơi các đối tượng đã đào trước đó.

Với cố gắng trên, tình trạng khai thác trái phép Volfram tạm thời được ngăn chặn. Nhưng để giữ vững ANTT và bảo vệ nguồn tài nguyên quốc gia, thiết nghĩ, các cơ quan chức năng hai tỉnh Đắc Nông và Lâm Đồng cần phải duy trì sự phối hợp đồng bộ, thường xuyên và kiên quyết hành động đối với những kẻ cố tình tái phạm trong việc khai thác quặng Volfram trái phép. Mặt khác cũng cần phải có kế hoạch điều tra, khảo sát để khai thác nguồn tài nguyên quý giá trên cho phát triển kinh tế.

BÌNH ĐỊNH - MẠNH LINH