Hiệu quả từ huy động các nguồn lực

Với mục tiêu xây dựng “làng không rác”, năm 2017, thôn Trung Thanh, xã Tam Thanh (TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) chọn tiêu chí môi trường làm khâu đột phá để xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu. Do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, người dân trong thôn đã tự nguyện tham gia đóng góp kinh phí, ngày công, trồng cây xanh dọc các trục đường, ngõ xóm, lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng, chậu hoa trước nhà... Nhờ đó mỗi năm, thôn đón hàng nghìn lượt khách đến tham quan, kéo theo sự phát triển các dịch vụ bán hàng lưu niệm, lưu trú qua đêm, phát triển nghề truyền thống… Đến nay, thôn Trung Thanh không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 39 triệu đồng/người/năm. Đây chỉ là một trong số nhiều khu dân cư của Quảng Nam trở thành điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng nhờ xây dựng thành công khu dân cư NTM kiểu mẫu.

Mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại thôn Đông Lâm, xã Hòa Phú (Hòa Vang, Đà Nẵng) mang lại hiệu quả cao.

Để nâng cao chất lượng các tiêu chí xã NTM theo bộ tiêu chí mới, tỉnh Quảng Nam có 135 thôn đăng ký xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu. Hiện tại, toàn tỉnh có 57 thôn được Chủ tịch UBND cấp huyện công nhận đạt chuẩn khu dân cư NTM kiểu mẫu. Ông Đỗ Vạn Lộc, Phó chánh văn phòng điều phối chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tỉnh Quảng Nam khẳng định: “Xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu và thực hiện tiêu chí NTM cấp thôn chính là đưa người dân vào cuộc sâu hơn, gắn quyền lợi, trách nhiệm trong thực hiện sẽ khơi dậy được sức mạnh nội sinh to lớn trong nhân dân, góp phần xây dựng xã NTM đạt kết quả thuyết phục, bền vững, hướng đến xây dựng “làng quê đáng sống”. 

Sau khi được công nhận đạt chuẩn NTM năm 2015, huyện Hòa Vang (Đà Nẵng) đã triển khai thực hiện bộ tiêu chí xây dựng thôn kiểu mẫu NTM giai đoạn 2016-2020 với 12 tiêu chí và bước đầu triển khai thực hiện ở 17 thôn để đánh giá, rút kinh nghiệm. Đến nay, 100% thôn trên địa bàn triển khai thực hiện. Mô hình thôn kiểu mẫu NTM góp phần tạo diện mạo mới trong xây dựng NTM trên địa bàn. Đây được xem là cách làm mới, tiêu chí thứ 20 của huyện Hòa Vang để thực hiện NTM bền vững.

Tại Quảng Ngãi, từ năm 2016 đến nay, cấp ủy, chính quyền và các tổ chức quần chúng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân đóng góp gần 82.800 ngày công và hơn 8 tỷ đồng xây dựng giao thông nông thôn, kiên cố hóa 5.404km kênh mương nội đồng; hiến tặng hơn 179.500m2 đất để làm đường giao thông nông thôn. Quỹ vì người nghèo các cấp trong tỉnh đã huy động được 65,273 tỷ đồng góp phần thực hiện nội dung các tiêu chí giao thông, thủy lợi, nâng cao thu nhập, giảm hộ nghèo... Đến cuối năm 2018, toàn tỉnh có 59 xã đạt chuẩn NTM (đạt 35,97% ).

Đồng hành với cấp ủy, chính quyền và nhân dân, các đơn vị LLVT đứng chân trên địa bàn đã có nhiều đóng góp vào chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, nhất là huy động công sức cán bộ, chiến sĩ, sử dụng phương tiện kỹ thuật giúp các địa phương xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội; thực hiện chuyển dịch cơ cấu sản xuất, cơ cấu lao động, chuyển giao kỹ thuật, áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới; hỗ trợ vật nuôi, phương tiện sinh kế giúp dân xóa đói, giảm nghèo, góp phần giúp nhiều địa phương hoàn thành các tiêu chí NTM.

Ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực gắn với giải quyết việc làm

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh: Để hoàn thành các mục tiêu chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM đến năm 2020, thời gian tới cần rà soát, đánh giá các tiêu chí xã đạt chuẩn NTM trong từng năm để xây dựng kế hoạch, lộ trình và cân đối nguồn lực thực hiện ngay từ đầu năm; tập trung đầu tư nâng cấp các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất, dân sinh, ưu tiên các công trình phục vụ các tiêu chí NTM cấp xã, thôn, khu dân cư NTM kiểu mẫu và các công trình phục vụ tiêu chí huyện NTM; thực hiện hiệu quả cơ chế trao quyền cho người dân và cộng đồng theo cơ chế đặc thù tại Nghị định số 161/2016/NĐ-CP ngày 2-12-2016 của Chính phủ; rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn để tạo điều kiện huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển nông nghiệp, nông thôn và xây dựng NTM…

Một góc làng quê nông thôn mới huyện Duy Xuyên (Quảng Nam).

Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17-10-2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia xã NTM giai đoạn 2016-2020, quy định tiêu chí thứ 13 về tổ chức sản xuất yêu cầu mỗi xã phải có ít nhất một hợp tác xã (HTX) hoạt động theo Luật HTX năm 2012 và có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực bảo đảm bền vững. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai ở địa phương, ông Đặng Phú Hành, Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện Hòa Vang cho rằng, quy định này chưa phù hợp ở các xã không có điều kiện về con người, quy mô sản xuất… Do đó, để thực hiện tiêu chí thứ 13 về tổ chức sản xuất, Trung ương cần điều chỉnh bổ sung, sửa đổi chỉ tiêu 13.1: “Xã có HTX hoạt động theo đúng quy định của Luật HTX năm 2012 hoặc có doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp có liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ với các hộ sản xuất nhỏ lẻ hoặc tổ hợp tác hoạt động theo Nghị định số 151/2007/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của tổ hợp tác”.

Có thể nói, đích đến của NTM là nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Tuy nhiên, so với các vùng trong cả nước, tỷ lệ hộ nghèo của các địa phương trong vùng duyên hải Nam Trung Bộ còn tương đối cao, nhất là các huyện miền núi. Do đó, thời gian tới, mục tiêu tăng thu nhập vẫn cần được các địa phương đặt lên hàng đầu. Để thực hiện được điều này, bên cạnh đẩy mạnh giải quyết việc làm cho người dân nông thôn gắn với đào tạo nguồn nhân lực, cần ưu tiên nguồn vốn để thúc đẩy sản xuất các sản phẩm nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế, có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng phát triển nội sinh và gia tăng giá trị.

 Bài và ảnh: NGUYỄN VĂN CHUNG