QĐND - Do quyết định thiếu khách quan của TAND huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, từ năm 2008 đến nay, gia đình thương binh Trần Chiến (tỷ lệ thương tật 22%) ở thôn Mỹ Thành, xã Ân Mỹ (Hoài Ân) và 3 gia đình khác vẫn chưa có lối đi, gây bức xúc trong dư luận địa phương. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã về tìm hiểu sự việc và thông tin đến bạn đọc.

Thương binh Trần Chiến bên lối đi chung đã bị rào.

Được biết, gia đình thương binh Trần Chiến sở hữu thửa đất do bố mẹ để lại với diện tích 1.300m² tại thôn Mỹ Thành, xã Ân Mỹ, huyện Hoài Ân (tỉnh Bình Định). Năm 1997, ông Chiến được UBND huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) với 300m² đất ở và 1000m² đất vườn. Trên thửa đất này, từ ngày cha mẹ ông Chiến còn sống đã xây dựng căn nhà mà ông sử dụng cho đến ngày nay. Phía trước nhà ông Chiến, từ trước ngày miền Nam giải phóng (4-1975) đã có lối đi ra đường liên xã. Lối đi này được sử dụng chung cho cả xóm (4 hộ) và liền kề với thửa đất của gia đình bà Trần Thị Ngộ. Năm 1994, bà Ngộ sang nhượng nhà và đất cho bà Nguyễn Thị Cậy. Năm 1997, gia đình bà Cậy được UBND huyện Hoài Ân cấp sổ đỏ với diện tích 300m² đất ở và 542m² đất vườn.

Thế nhưng, khi xem xét, cấp sổ đỏ cho hộ bà Cậy, do không kiểm tra thực địa, không nắm chắc thực tế nên dẫn tới tình trạng diện tích đất của hộ bà Cậy chồng lấn lên cả lối đi chung. Chính vì vậy, trong quá trình sử dụng đất, gia đình bà Cậy đã rào lối đi lại để trồng cây. Do bức xúc trước việc lối đi chung của xóm, trong đó có gia đình mình bị bà Cậy rào lại trồng cây, ngày 26-9-2008, vợ chồng ông Chiến đã tự ý chặt hàng rào cây chè và cây chuối do bà Cậy trồng trên lối đi, từ đó dẫn tới khiếu kiện và TAND huyện Hoài Ân phải vào cuộc.

Ngày 30-10-2009, TAND huyện Hoài Ân đưa vụ việc ra xét xử sơ thẩm và đã tuyên buộc ông Trần Chiến chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với việc thực hiện quyền sở hữu đất của công dân; phải bồi thường thiệt hại về cây trồng cho bà Cậy và nộp toàn bộ án phí.

Những phán quyết của TAND huyện Hoài Ân là thiếu tính khách quan. Bởi lẽ, như tòa viện dẫn: “Tại tờ bản đồ số 1, có thể hiện giữa các thửa đất số 628 (của bà Cậy) với thửa đất số 605 (của ông Chiến) và các thửa 610, 611 (của ông Phan Trọng Châu) có một lối mòn, nhưng không ra tới đường bê tông đi Mỹ Thành”. Mặt khác, nếu chỉ căn cứ vào so sánh tổng diện tích đất thực tế bà Cậy đang sử dụng 855m² với diện tích được cấp sổ đỏ mảnh đất 842m² (dư 13m²) để kết luận rằng, không có lối đi là thiếu thuyết phục.

Trong khi đó, những chứng cứ quan trọng, rất có cơ sở pháp lý như: Giấy xác nhận của bà Trần Thị Ngộ về việc bà đã thỏa thuận khi sang nhượng đất cho bà Cậy là chừa lối đi trước nhà ông Trần Chiến có chiều rộng 1,9m; hoặc xác nhận của ông Phan Trọng Châu, 77 tuổi, chủ sở hữu các thửa đất số 610 và 611 và các ông Võ Sỹ Quyền và bà Phạm Thị Đức, hai hàng xóm gia đình ông Chiến: “Năm 1975, khi chúng tôi cùng gia đình về ở tại xóm này đã có lối đi từ vườn nhà ông Chiến thẳng ra đường bê tông (nay là đường bê tông đi Mỹ Thành). Nhưng đến năm 2008, đường bị tắc nghẽn là do bà Cậy sửa nhà xâm lấn”... không hiểu vì lý do gì mà TAND huyện Hoài Ân lại bỏ qua?

Hơn nữa, tại Điều 275, Bộ luật Dân sự có quy định quyền về lối đi như sau: “Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành riêng cho mình một lối đi ra đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó”. Do vậy, phán quyết của TAND huyện Hoài Ân là không thấu tình, đạt lý. Nếu cứ theo phán quyết này, thì hộ ông Trần Chiến và 3 hộ gia đình khác phải bay từ nhà mình ra đường liên xã?

 Được biết, chính bản án thiếu công minh nêu trên của TAND huyện Hoài Ân đã đẩy gia đình ông Trần Chiến và 3 gia đình khác mất hẳn lối đi. Đã thế, do không có tiền để nộp án phí, đền bù thiệt hại cho bà Cậy nên chiếc xe máy-tài sản có giá trị duy nhất của gia đình ông Trần Chiến đã bị tịch thu để thi hành án. Hiện nay, để chăm lo hai người con bị khuyết tật và mắc bệnh bẩm sinh, ngoài khoản tiền trợ cấp thương tật, hằng ngày vợ ông Chiến phải bươn chải đi bán vé số, còn ông Chiến phải đi kiếm việc làm thuê. Những vất vả, gian nan trong cuộc sống, cộng với những bất công mà ông đang phải gánh chịu đã khiến cho một con người từng "vào sinh ra tử", từng lập nhiều chiến công trên chiến trường Cam-pu-chia, vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng ba năm 1979, trở nên tiều tụy, ốm yếu.

Dư luận xã hội ở địa phương này cho rằng, cùng với việc xem xét lại bản án sơ thẩm của TAND huyện Hoài Ân, các cấp chính quyền huyện Hoài Ân và tỉnh Bình Định cũng nên sớm có biện pháp hỗ trợ gia đình thương binh Trần Chiến ổn định cuộc sống.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH