Giếng nước UBND phường Phương Liên gọi là "giếng ngọc- mắt rồng" đã lấp được một nửa.

Khu di tích đình Kim Liên (phường Phương Liên, Đống Đa, Hà Nội) đang tu bổ theo Quyết định số 2647/QĐ - UBND ngày 8-7-2008 của UBND thành phố Hà Nội. Tại đây, công trình hồ bán nguyệt, nhà tả vu đã hoàn thiện; nhà hữu vu mới dựng được 3/5 gian, 2 gian còn lại chưa có mặt bằng xây dựng vì còn vướng hai hộ dân liền kề… Nhìn chung, công trình vẫn đang ngổn ngang. Sở dĩ có sự chậm trễ này là vì đến nay mới chỉ có 5/16 hộ trong dự án nhất trí ký phương án giải phóng mặt bằng (GPMB).

Sao lại "râu ông nọ cắm cằm bà kia"?

Ông Thế, nguyên Thượng tá công an đã nghỉ hưu, người có nhiều năm theo dõi địa bàn phường Phương Liên cho biết: "Ngay từ khi lập dự án, phía chính quyền phường đã không họp, lấy ý kiến người dân trong vùng lập dự án, mà tự ý thống kê đất. Chúng tôi đang ở ổn định không tranh chấp, có giấy tờ hợp pháp, hằng năm vẫn đóng thuế đầy đủ và đã kê khai làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng do dự án treo nên mãi vẫn chưa được cấp. Có 16 hộ sinh sống ổn định trên địa bàn, thế mà không hiểu vì lý do gì phường lập dự án chỉ có 13 hộ. Giếng nước ăn của làng Kim Liên xưa, từ khi có nước máy bị bỏ hoang nay bỗng trở thành giếng ngọc -mắt rồng-di tích lịch sử? Đến UBND quận Đống Đa tìm hiểu, chúng tôi được anh Bình, người của Ban dự án cho xem bản đồ khu vực đình Kim Liên năm 1969, thì quả thật có hai giếng mắt rồng ở hai bên tả và hữu đình xưa, nay không còn nữa. Cái giếng còn sót lại là giếng nước ăn của làng”.

Ông Thế còn đưa ra các loại giấy tờ xác nhận về đất từ năm 1979, hóa đơn nộp thuế hàng năm, trong đó có bản sơ đồ mảnh đất của ông Nguyễn Đình Quang do bà Síu chuyển nhượng năm 1992 được UBND phường xác nhận bên cạnh đó có cả giếng làng. Thế mà ông Chủ tịch UBND phường Phương Liên lại phát biểu với một số tờ báo vẫn bảo đất của chúng tôi là đất lấn chiếm... Không hiểu ông ấy có mù mờ về luật thật hay có chủ ý gì?

Cụ Síu khẳng định: "Nhà tôi đã bốn đời ở cái làng này. Tôi đã hơn 80 tuổi rồi, làm gì không biết giếng mắt rồng, đảo ngọc ở chỗ nào! Chẳng qua do cuộc sống khó khăn nên nó bị lấp để làm nhà cửa hết rồi. Cái giếng còn lại là giếng nước ăn của làng, nếu muốn cải tạo lại thì cũng phải nói cho đúng, không thể lấy “râu ông nọ cắm cằm bà kia”.

Ông Trần Văn Quang , nguyên Thượng tá công an nghỉ hưu, chỉ chỗ đặt hai bia hạ mã ở hai bên cổng đình và nói: "Khuôn viên của di tích đã được xây tường bao quanh. Năm 1998, tôi cũng là thành viên của tổ đi đo, xác định mốc giới để làm sổ đỏ di tích đình Kim Liên. Còn cái giếng này cùng với 8 hộ dân chúng tôi ở đây có tổng diện tích gần 1.500m², cách khuôn viên di tích bởi phố Kim Hoa. Theo dự án, thì khu vực này sẽ là thảm cỏ và cây xanh". Rồi ông Quang chỉ sang mảnh đất bên kia đường, nằm giữa hai phố Xã Đàn và Đào Duy Anh, phía trước đình Kim Liên, khoảng 2000m² đang được quây tôn và nói: "Theo như dự án ban đầu thì chỗ kia là dải cây xanh và thảm cỏ, nhưng nay đang là công trình xây dựng khách sạn, văn phòng, thi công hàng chục năm nay vẫn chưa xong phần móng. Không hiểu đất của chúng tôi khi bị thu hồi có rơi vào hoàn cảnh tương tự không?".

Còn ông Bùi Minh Hoàng, Chủ tịch UBND phường Phương Liên, khi làm việc với chúng tôi chỉ nói về những khó khăn, phức tạp của địa phương có nhiều dự án, trong đó có dự án treo hàng chục năm nay. Còn cái giếng, lúc còn bé, ông được bà ngoại kể lại rằng cái giếng là nơi lấy nước ăn của cả làng. Mong các hộ dân ủng hộ việc tu bổ tôn tạo di tích đình Kim Liên.

 Ký  rồi nhưng chưa đi được

5 hộ dân đã ký nhất trí phương án đền bù GPMB, trong đó có 3 hộ có diện tích đất và nhà ở nằm trong khuôn viên của đình làng gồm các hộ: Ông Nhâm bà Dần, bà Quý, ông Nhạc và ông Hùng. Ngoài mặt phố Xã Đàn là hộ ông Mùng 80 tuổi, sống độc thân. Các hộ này đều muốn nhanh chóng ổn định nơi ăn ở, nhưng từ khi ký phương án GPMB đến nay đã một tháng rồi mà vẫn chưa được nhận tiền, nhà tái định cư như thế nào, giá cả ra sao chưa ai được biết.

Còn 11 hộ chưa nhất trí phương án GPMB vì những kiến nghị của họ chưa được giải quyết như: Đất ở của các hộ là đất ở hợp pháp theo quy định của Luật Đất đai hiện hành (có giấy tờ xác nhận đầy đủ, ở ổn định, không tranh chấp, đóng thuế đầy đủ) sao lại gọi là đất lấn chiếm? Giếng nước ăn của làng xưa,  nay vì lý do gì mà  bỗng chốc lại trở thành di tích giếng ngọc-mắt rồng? Rồi, việc xác định diện tích để đền bù chưa đúng với diện tích nộp thuế hàng năm của các hộ. Giữa Ban GPMB với các hộ gia đình chưa thống nhất với nhau về xác định vị trí đền bù và nhà tái định cư... Trong khi đó, theo ông Bình, người của Ban quản lý dự án thì nhà tái định cư ở Láng Thượng, hiện nay các cơ quan chức năng đang lên phương án giá và hoàn thiện phần điện, nước. Các hộ đã ký sẽ đi xem nhà trong tuần  tới, còn các hộ chưa ký quận  đề nghị UBND phường Phương Liên xem xét lại.

Việc tu bổ di tích đình Kim Liên là cần thiết và phải bảo đảm đúng tiến độ để kịp kỷ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, trong quá trình GPMB phía chính quyền cần xem xét kỹ những ý kiến của các hộ dân để việc đầu tư tu bổ di tích sao cho vừa hiệu quả, vừa hợp lòng dân, tránh lãng phí, gây sự nghi ngờ mất lòng tin trong quần chúng nhân dân.

Bài và ảnh: ANH ĐỨC