Gần 14 năm qua, 25 hộ dân ở thôn Cao Bằng, xã Ea Yông, huyện Krông Pách (Đắc Lắc) gửi đơn đến các cơ quan chức năng đề nghị giải quyết vụ việc họ bị HTX Ea Mlô thu hồi đất sản xuất nông nghiệp để cấp cho người khác, trong đó có cả cán bộ xã Ea Yông.

Năm 1982, 34 hộ dân quê ở tỉnh Cao Bằng vào vùng đất mới xã Ea Yông lập nghiệp. Ngày đầu đến Ea Yông, không có đất sản xuất, bà con bỏ công lao động khai hoang mỗi hộ từ 1 đến 2ha

Anh Hoàng Văn Cò chỉ phần đất của mình bị thu hồi cấp cho nguyên Phó bí thư Đảng ủy xã Hứa Văn Hiệu canh tác từ 1993 đến nay

đất làm rẫy tỉa hoa màu và ruộng trồng lúa. Đến năm 1985, thôn Cao Bằng được thành lập, và tính đến đầu tháng 8-2007 này, cả thôn đã có 180 hộ với gần 1 nghìn nhân khẩu. Cũng như nhiều vùng quê mới ở Đắc Lắc, cuộc sống của người dân thôn Cao Bằng trông cả vào nguồn thu từ ruộng rẫy. Nhưng vào tháng 3-1993, HTX Ea Mlô đã thu hồi phần lớn diện tích đất bà con đang canh tác để cấp cho cán bộ xã Ea Yông và các hộ dân ở các xã, thị trấn lân cận. Khi xảy ra vụ việc, người dân thôn Cao Bằng phản đối kịch liệt, thậm chí đã xảy ra xô xát giữa người dân thôn Cao Bằng với hộ được HTX Ea Mlô cấp đất, hậu quả 4 người dân mất đất bị đánh trọng thương(!).

Trao đổi với chúng tôi, ông Triệu Văn Chưởng bức xúc cho biết: “Năm 1983, gia đình tôi khai phá được 1,3ha rẫy trồng đậu bắp ổn định, thì đến đầu năm 1993 bị thu hồi một cách vô lý. Tổng diện tích đất mà người dân thôn Cao Bằng chúng tôi bị thu hồi lên đến 48ha, chứ không phải hơn 30ha như HTX Ea Mlô khẳng định”. Theo phản ánh của các hộ Hoàng Nguyễn Kin, Hoàng Văn Pháo, Hoàng Văn Cò, Lương Xuân Mâu, Lương Văn Cơ, Hứa Văn Vinh, Hà Văn Lắt và Lý Văn Đô,… thì việc thu hồi đất của người dân thôn Cao Bằng xảy ra vào tháng 3-1993 là có sự chỉ đạo trực tiếp của UBND xã Ea Yông. Thế nhưng sau đó, khi xảy ra những vụ xô xát giữa những hộ bị thu hồi đất với người được cấp đất, gây trọng thương các ông Nông Quốc Rọng, Triệu Văn Đình, Lương Xuân Mâu và Dương Văn Măn thì chính quyền xã Ea Yông lại làm ngơ, thậm chí chối bỏ trách nhiệm (!). Trong số những người dân mất đất bị hành hung phải kể đến ông Nông Quốc Rọng bị đâm vào lưng phải cắt 1/2 lá phổi. Gặp chúng tôi, cựu chiến binh Nông Quốc Rọng kể lại: “Vào tháng 6 năm 1993, tôi đang giúp gia đình anh Nhàn hái đậu thì một tốp gần 30 người đội mũ len trùm kín đầu ập tới hành hung. Tôi bị một tên dùng dao đâm từ sau lưng, khiến tôi gục ngã ngay tại chỗ. May mà được bà con kịp thời đưa đi cấp cứu ở bệnh viện tỉnh và phải tiến hành phẫu thuật cắt phổi tôi mới qua cơn nguy kịch. Sự việc được báo đến các cấp chính quyền, nhưng không có cơ quan nào đứng ra giải quyết. Vậy là chúng tôi vừa mất đất lại còn bị đánh trọng thương!”. Bác Hoàng Nguyễn Kin, bị thu hồi 1,2ha đất cho biết: “Diện tích đất của tôi sau đó được xã chia cho các hộ ông Nam ở thôn Tân Lập xã Ea Yông và ông Tân ở khối 2, thị trấn Phước An”. Cũng theo phản ánh của người dân thôn Cao Bằng, trong số những hộ được chia phần đất thu hồi của họ có cả cán bộ xã Ea Yông như ông Hứa Văn Hiệu, khi ấy là Phó bí thư Đảng ủy, và ông Phan Quốc Cường là cán bộ tư pháp xã.

Ngày 28-7-2007, tìm hiểu thực tế chúng tôi nhận thấy diện tích đất người dân thôn Cao Bằng bị thu hồi đã được HTX Ea Mlô và UBND xã Ea Yông chia cho các hộ ở địa phương khác và cán bộ xã canh tác cà phê từ năm 1993, nay nhiều hộ còn được cấp quyền sử dụng đất. Trong đó riêng hộ ông Hứa Văn Hiệu, nguyên Phó bí thư Đảng ủy xã hiện đang sản xuất 1,7ha cà phê trên

Gặp chúng tôi, cựu chiến binh Nông Quốc Rọng kể lại: “Vào tháng 6 năm 1993, tôi đang giúp gia đình anh Nhàn hái đậu thì một tốp gần 30 người đội mũ len trùm kín đầu ập tới hành hung. Tôi bị một tên dùng dao đâm từ sau lưng, khiến tôi gục ngã ngay tại chỗ. May mà được bà con kịp thời đưa đi cấp cứu ở bệnh viện tỉnh và phải tiến hành phẫu thuật cắt phổi tôi mới qua cơn nguy kịch. Sự việc được báo đến các cấp chính quyền, nhưng không có cơ quan nào đứng ra giải quyết. Vậy là chúng tôi vừa mất đất lại còn bị đánh trọng thương!”.

vùng đất này. Được biết, vào thời điểm năm 1993, giá chuyển nhượng đất rẫy trồng màu khoảng 1 cây vàng/ha, nhưng nay trên diện tích đất ấy đã trồng cà phê có giá trên dưới 200 triệu đồng/ha. Anh Nông Sỹ Trung, thôn trưởng thôn Cao Bằng khẳng định: “Việc HTX Ea Mlô thu hồi đất của bà con trong thôn là có thực. Ngày đó tôi còn nhỏ, mới 14 tuổi, nhưng cũng biết khá rõ vụ việc này. Từ bấy đến nay, bà con trong thôn đến nhiều cơ quan kêu cứu, nhưng vụ việc dây dưa đến tận bây giờ vẫn chưa giải quyết. Mới đây thôn tiếp tục nhận được kiến nghị của bà con và lại báo cáo lên xã...!”.

Chiều 28-7-2007, tại trụ sở UBND xã Ea Yông, chúng tôi đã có buổi làm việc với các anh Y Rít, Chủ tịch UBND và Ma Le, Chủ tịch MTTQ xã Ea Yông. Vào thời điểm xảy ra vụ thu hồi đất ở thôn Cao Bằng, anh Y Rít là Phó chủ tịch UBND, còn Ma Le làm Chủ nhiệm HTX Ea Mlô. Trao đổi về vấn đề trên, anh Y Rít khẳng định, đầu năm 1993 HTX Ea Mlô có thu hồi đất của người dân thôn Cao Bằng, lý do thu hồi là vùng đất này trước đó do người dân buôn Pal khai hoang, sản xuất nên thu hồi để giao lại cho chủ cũ(!). Còn anh Ma Le-nguyên Chủ nhiệm HTX Ea Mlô lại đưa ra lý do khác: “Do bà con thôn Cao Bằng không chịu nộp thuế nông nghiệp, nên HTX thu hồi để cấp cho người khác!”. Anh Ma Le còn thừa nhận, trong số hộ được nhận diện tích đất thu hồi của người dân thôn Cao Bằng có cả những người nguyên là cán bộ xã Ea Yông (!). Theo chúng tôi, cả hai lý do thu hồi đất mà cán bộ xã Ea Yông nêu ra đều không thuyết phục. Vì thực tế không có hộ dân nào ở buôn Pal, xã Ea Yông được nhận diện tích đất thu hồi. Còn nếu chỉ vì lý do người dân thôn Cao Bằng không nộp thuế đất nông nghiệp mà bị thu hồi đất thì rõ ràng việc làm của HTX Ea Mlô là không đúng quy định của Nhà nước.

Theo chúng tôi, vụ việc HTX Ea Mlô thu hồi đất của 25 hộ dân ở thôn Cao Bằng, xã Ea Yông cần phải được xem xét lại để giải quyết thật thấu tình đạt lý, nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH