QĐND - Qua kiểm tra hàng loạt vụ phòng khám có yếu tố nước ngoài ở TP Hồ Chí Minh vừa qua đã gióng lên hồi chuông báo động về những sai phạm trong lĩnh vực y tế. Các cơ sở y tế khi bị kiểm tra đã có nhiều hành vi né tránh, đối phó với cơ quan chức năng. Qua tìm hiểu, công tác kiểm tra của cơ quan chức năng còn nhiều bất cập.

Khó kiểm soát các phòng khám

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, thành phố hiện có hơn 1000 phòng khám y học cổ truyền. Trong đó, có 4 phòng khám 100% vốn nước ngoài (3 phòng khám Trung Quốc, 1 phòng khám Hàn Quốc). Nhưng trên thực tế, số phòng khám có yếu tố nước ngoài nhưng không đăng ký, cơ quan chức năng không thể kiểm soát hết được. Tại cuộc họp về vấn đề cấp phép, hành nghề đối với các phòng khám y học cổ truyền, phòng khám có yếu tố nước ngoài, tổ chức tại TP Hồ Chí Minh vào cuối tháng 6-2012, bà Phạm Khánh Phong Lan, Phó giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho rằng, hàng loạt bác sĩ không bằng cấp tại các phòng khám có yếu tố nước ngoài làm mất uy tín của ngành y tế. Nghiêm trọng hơn, nhiều người dân tiền mất tật mang.

Qua thanh tra, kiểm tra, các cơ sở y tế có những sai phạm gồm: Quảng cáo sai phép, hoạt động quá phạm vi cho phép, không có giấy phép, hợp đồng lao động với người nước ngoài, không niêm yết giá, thuốc không rõ nguồn gốc... Theo bác sĩ Trần Hữu Vĩnh, Trưởng phòng Quản lý Y dược học cổ truyền, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, qua thanh tra, phát hiện nhiều sai phạm. Về giấy phép thì xin hành nghề 100% người Việt Nam nhưng lại mời thêm người nước ngoài hành nghề và có nhiều biến tướng trong hoạt động.

Một trong những phòng khám đông y vừa bị ngành chức năng TP Hồ Chí Minh rút giấy phép hoạt động.

Một cán bộ của Sở Y tế cho biết, cứ mỗi khi có đợt, kế hoạch thanh tra, Sở Y tế lại nhận được những đơn tố cáo nặc danh, mạo danh với nội dung vu khống lực lượng thanh tra nhằm mục đích “đe dọa”, ngăn cản quá trình thanh tra. Quy trình thanh tra y tế cũng còn nhiều bất cập. Hiện nay, cơ quan chuyên môn sở y tế chủ yếu chỉ là cơ quan thanh tra, xử lý vi phạm của 24 quận, huyện và thực hiện kiểm tra theo kế hoạch, theo đợt. Nên thường xảy ra tình trạng, sau khi thanh tra một vài phòng khám đầu tiên thì các phòng khám khác thông tin cho nhau để đối phó, né tránh đoàn thanh tra. Có khi đoàn thanh tra đến nơi, phòng khám đóng cửa, thông báo tạm ngưng hoạt động. Trong khi đó, cơ quan y tế cấp cơ sở chưa được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra; chưa làm hết chức năng nên quản lý các cơ sở y tế trên địa bàn còn lỏng lẻo. Không ít đoàn thanh tra, tổ liên ngành đi kiểm tra không xác lập được những chứng cứ vi phạm khi lập biên bản, cơ sở bị thanh tra sử dụng nhiều hình thức né tránh.

Nâng cao trách nhiệm từ cơ sở

Sau đợt thanh tra, kiểm tra trọng điểm các phòng khám y học cổ truyền, giữa tháng 7, Thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh có quyết định xử phạt 10 cơ sở khám, chữa bệnh có nhiều sai phạm với tổng số tiền phạt hơn 248 triệu đồng; đề nghị cơ quan điều tra làm rõ về hồ sơ quảng cáo giả của 2 phòng khám: Đầm Sen và Trường An; Phạt bổ sung tước giấy phép hành nghề 12 tháng đối với 5 phòng khám: 141 Phan Đăng Lưu, Ánh Sáng, Đông Phương, Đầm Sen, Huê Hạ; Phạt phòng khám Đầm Sen 2 triệu đồng vì hành vi gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong quá trình thanh tra.

Thời gian qua, nhờ đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực y tế, TP Hồ Chí Minh có số cơ sở y tế tư nhân được thành lập mới rất nhiều, trong đó có những phòng khám có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, việc kiểm tra còn lỏng lẻo. Các chế tài xử phạt còn thấp, chỉ vài chục triệu đồng, nên phòng khám sẵn sàng nộp phạt để tiếp tục hoạt động. Nhiều cán bộ ngành y tế cho rằng, cần phải nâng mức xử phạt cao, kể cả truy tố hình sự đối với những sai phạm nghiêm trọng. Mặt khác, để kiểm tra, giám sát chặt chẽ các phòng khám thì phòng y tế các quận, huyện phải góp phần giúp công tác thanh tra có hiệu quả.

Cần nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý ở cơ sở. Khi có phòng khám mới hoạt động trên địa bàn, cơ quan quản lý cần kiểm tra xem phòng khám đó đã đăng ký hoạt động hay chưa, máy móc thiết bị, nhân lực đã bảo đảm trong việc đăng ký giấy phép lưu hành và bằng cấp chuyên môn phù hợp... Nếu các cơ sở y tế có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng có biện pháp xử lý nghiêm khắc, không để tái diễn, có như vậy mới lập lại trật tự bảo đảm các cơ sở y tế hoạt động đúng quy định của Nhà nước, không gây thiệt hại cho người bệnh.

Bài và ảnh: SONG AN