Hải Ninh là một xã nghèo ven biển, cơ sở hạ tầng còn hết sức thiếu thốn. Để từng bước chuẩn hóa các thiết chế văn hóa trong cộng đồng dân cư, ngày 13-4-2006, Đảng bộ xã Hải Ninh ra Nghị quyết số 08 về việc “Sửa chữa, nâng cấp và xây dựng nhà văn hóa thôn kết hợp với lớp học mầm non giai đoạn 2006 - 2010”.

Thực hiện nghị quyết này, UBND xã Hải Ninh đã xây dựng Đề án số 02, theo đó, nguồn vốn cho đầu tư xây dựng chủ yếu từ nguồn đóng góp của nhân dân, các khoản đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong nước, các khoản viện trợ không hoàn lại và hỗ trợ của UBND xã. UBND xã cũng xây dựng chuẩn định mức xây dựng mới công trình là 50 triệu đồng/nhà, tu sửa nâng cấp không quá 25 triệu đồng/nhà. Chủ trương của xã rất hợp lòng dân. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, xã Hải Ninh đã để xảy ra tình trạng 6/9 thôn bán đất sai thẩm quyền, sử dụng tiền sai mục đích, vi phạm các nguyên tắc tài chính.

Tóm tắt sai phạm như sau: Thôn Đồng Minh bán hội trường cũ gắn liền với 630m² đất với số tiền 170 triệu đồng, nộp vào ngân sách xã 30 triệu đồng, còn lại 140 triệu đồng để lại cho thôn sử dụng. Thôn Hồng Kỳ bán hội trường cũ gắn liền với 729,86m² đất với số tiền 30.109.000 đồng, toàn bộ để lại cho thôn sử dụng. Thôn Hồng Phong bán hội trường cũ gắn liền với 646m² đất với số tiền 56.074.000 đồng, toàn bộ để lại cho thôn sử dụng. Thôn Nhân Hưng đấu giá bán 1.020m² đất dọc quốc lộ 1A trước mặt hội trường với số tiền 639 triệu đồng, nộp vào ngân sách xã 329 triệu đồng, còn 310 triệu đồng để lại cho thôn sử dụng. Thôn này lại bán tiếp 23 lô đất có diện tích 5.114m², thu về 586 triệu đồng, số tiền này được sử dụng xây dựng nhà văn hóa. Thôn Nam Thành bán 16 lô đất ven biển có tổng diện tích là 3.127m² với số tiền 162 triệu đồng, toàn bộ số tiền này được sử dụng xây dựng nhà văn hóa. Thôn Nam Tiến bán 17 lô đất nông nghiệp cho các hộ dân làm đất ở có tổng diện tích là 5.686m² với số tiền 196 triệu đồng… Toàn bộ diện tích đất trên đều chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và cấp phép chuyển đổi mục đích sử dụng. Đã thế, UBND xã Hải Ninh còn tiếp tục phê duyệt dự toán thiết kế kỹ thuật cho bốn thôn được xây nhà văn hóa mới, với diện tích 2.000m²/thôn nhưng lại không có trong kế hoạch sử dụng đất. Số tiền 359 triệu đồng mà các thôn nộp vào ngân sách địa phương được UBND xã Hải Ninh sử dụng: Xây dựng hội trường mới hết 50 triệu đồng, chi cho đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của xã hết 241.445.000 đồng và xây nhà tình nghĩa, cứu trợ gia đình khó khăn gần 66 triệu đồng, tồn quỹ 2 triệu đồng. Tiền bán đất mà các thôn được phép giữ lại và sử dụng cũng có sai phạm nghiêm trọng. Đơn cử, ông trưởng thôn Lê Hồng Nguyên, Bí thư Chi bộ Lê Duy Trung sau khi cân đối thu, chi của việc xây nhà văn hóa đã đem số tiền 320 triệu đồng còn lại chi cho việc xây dựng và sửa chữa nhà thờ dòng họ Lê.

Việc bán đất trái luật của xã Hải Ninh diễn ra từ tháng 4-2006 đến tháng 3-2007 gây thiệt hại cho Nhà nước 1 tỷ 962 triệu đồng. Ngày 1-8-2008, Viện KSND huyện Tĩnh Gia đã có cáo trạng số 66 truy tố 13 cá nhân liên quan, gồm: Chủ tịch UBND xã và Bí thư Chi bộ, trưởng thôn của sáu thôn nói trên. Cụ thể: ông Lê Hữu Nho, Lê Hồng Nguyên, Lê Duy Trung bị truy tố theo khoản 3 Điều 281 Bộ luật Hình sự; các Bí thư Chi bộ, trưởng thôn còn lại bị truy tố theo khoản 2, khoản 1 Điều 281 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, việc điều tra, kết luận, đề nghị truy tố của các cơ quan chức năng còn nhiều điểm chưa rõ, khiến cho người dân trong xã bất bình. Xin nêu ví dụ: Sai phạm của ông Lê Hữu Nho, nguyên Chủ tịch UBND xã được cáo trạng thể hiện khá cụ thể, riêng các thành viên khác trong tập thể lãnh đạo xã Hải Ninh lại được bỏ qua! Vẫn biết, về mặt quản lý Nhà nước, ông Nho là người chịu trách nhiệm chính, nhưng tất mọi chủ trương quyết định ở đây phải được thông qua tập thể. Việc thanh lý tài sản gắn liền trên đất các hội trường cũ đã có Nghị quyết HĐND xã và thành lập hội đồng thanh lý. Hơn nữa, trong thời gian này ông Nho đang đi học tại Trường đại học Hồng Đức. Mọi việc thanh lý, đấu giá Đảng ủy, UBND xã đã quyết định giao cho ông Phương, ông Tứ là hai Phó chủ tịch cùng các thành viên trong hội đồng điều hành theo quy trình. Sau đó hội đồng đấu giá trình Thường trực Đảng ủy, UBND xã thống nhất, bàn bạc dân chủ mức hỗ trợ từng thôn, thu về ngân sách. Việc đấu giá 1.020m² đất tại thôn Nhân Hưng đã có quyết định 153 của Chủ tịch huyện Tĩnh Gia, đúng theo mức giá quy định của tỉnh Thanh Hóa. Sai phạm ở đây là việc tiến hành chậm (đến tháng 1-2007 mới tiến hành). Việc phê duyệt vị trí đất cho bốn thôn để xây dựng hội trường đều có cơ sở: Khu đất xây dựng hội trường thôn Nhân Hưng có quy hoạch từ năm 1993, khu đất thôn Đông Minh và khu đất thôn Hồng Phong là sân bóng bỏ hoang, đều được thể hiện trên bản đồ. Riêng khu đất thôn Hồng Kỳ cũng đã đề nghị huyện kiểm tra cho chuyển đổi từ trước nhưng chưa xong. Việc chi tiêu tiền đất cũng đều được tập thể thống nhất, tại sao chỉ mình ông Nho phải gánh chịu?

Những lý lẽ nêu trên cũng có cơ sở, bởi ông Lê Anh Sơn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã (người đưa ra nghị quyết cũng như chịu giám sát) cũng có một mảnh đất canh tác để cho thôn Hồng Phong bán và đổi sang nơi khác cày cấy. Thanh lý đấu giá hội trường các thôn đều do ông Lê Đình Phương, Phó chủ tịch xã chủ trì. Ông Phùng Sỹ Quế chưa làm tròn vai trò giám sát của một Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm UBKT Đảng khi ủng hộ chủ trương bán đất. Bản thân ông Quế còn dính líu đến đơn khiếu nại đất đai thời kỳ làm cán bộ địa chính xã. Còn ông Bùi Duy Bình, cán bộ địa chính xã, người tham mưu đắc lực cho UBND xã trong việc bán đất, thành viên tích cực trong hội đồng thanh lý đấu giá đất thì lại không được đề cập tới…

Sai phạm ở xã Hải Ninh, huyện Tĩnh Gia đã quá rõ ràng. Các cơ quan chức năng của địa phương cũng đã vào cuộc làm rõ những sai phạm. Tuy nhiên, việc xác định những người vi phạm và một số đối tượng liên quan vẫn chưa được làm rõ và chưa có hình thức xử lý thỏa đáng. Rất mong các cơ quan chức năng của huyện Tĩnh Gia, của tỉnh Thanh Hóa sớm mở rộng điều tra xác định rõ sai phạm, có như vậy mới bảo đảm tính khách quan, nghiêm minh của pháp luật và xử lý kỷ luật đúng người, đúng tội.

Bài và ảnh: NGA SƠN