QĐND - Đơn của ông Đặng Đức Tín là Trưởng họ thay mặt cho dòng họ Đặng Đức ở TP Huế, tỉnh Thừa Thiên-Huế trình bày với Báo Quân đội nhân dân như sau: Ông Đặng Đức Oánh, người trong dòng họ ông lấy bà Thị Địch (không rõ họ) đẻ ra anh Đặng Đức Hiền. Khi anh Hiền 3 tuổi, bà Địch qua đời. Sau đó ông Oánh tục huyền với bà Nguyễn Thị Rớt đẻ ra anh Đặng Đức Thống. Cả anh Hiền và anh Thống đều theo cách mạng, hy sinh, đã được truy tặng liệt sĩ. Về phần bà Rớt, kể từ ngày anh Hiền, anh Thống hy sinh cũng như khi ông Oánh qua đời, bà vẫn vò võ một mình thờ chồng con, sống cảnh neo đơn cho đến lúc qua đời. Sau giải phóng năm 1975, với chủ trương của Đảng và Nhà nước phong liệt sĩ cho các chiến sĩ hy sinh, bà Rớt vì mù chữ, già yếu đã nhờ anh Hòa Cọp (hiện còn sống), cháu gọi bà Rớt là cô ruột, đồng thời có thời gian hoạt động cùng anh Hiền khai giúp, nên đã khai liệt sĩ Hiền và Thống là con đẻ của bà Rớt. Lúc đó, dòng họ Đặng Đức không được biết để bổ sung, chỉnh sửa. Khi có chủ trương phong Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thì ai đó  đã kê khai một người con riêng của bà Rớt (trước khi lấy ông Oánh bà Rớt có một con riêng tên là Gái) vào hồ sơ nên bà không được phong Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Khi bà Rớt lấy ông Oánh, người con gái riêng của bà Rớt được gia đình chồng cũ nuôi  “không còn liên quan gì với bà Rớt”. 

Đơn hỏi: “Như vậy, ông Oánh có hai người con, con của hai người vợ, mỗi liệt sĩ là con một bà. Theo quy định, hai bà mẹ Rớt và Địch có hai con trai độc nhất hy sinh thì đều phải được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, nhưng đến nay, vẫn chưa được phong. Kính nhờ quý báo xem xét nguyên nhân do đâu? Chúng tôi phải làm thế nào?”.

Ông Đặng Đức Tín thân mến, theo quy định tại Pháp lệnh Bà mẹ Việt Nam anh hùng, những bà mẹ thuộc một trong các trường hợp sau được tặng hoặc truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng: Có hai con là liệt sĩ và có chồng hoặc bản thân là liệt sĩ; có hai con mà hai con là liệt sĩ hoặc có con độc nhất là liệt sĩ; có từ ba con trở lên là liệt sĩ; có một con là liệt sĩ, chồng và bản thân là liệt sĩ”. 

Như vậy, theo đơn trình bày của ông, thì bà Nguyễn Thị Rớt trước khi tái giá đã có một đứa con, như vậy, bà không đủ điều kiện để đề nghị truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Trường hợp bà Thị Địch (không rõ họ) như ông trình bày là mẹ của liệt sĩ Đặng Đức Hiền và bà chỉ có mỗi liệt sĩ Hiền là con, như vậy, bà có đủ điều kiện để được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Tuy nhiên, vì hồ sơ liệt sĩ Hiền chỉ thể hiện có mẹ là Nguyễn Thị Rớt, mà không thể hiện tên bà Địch-là mẹ đẻ liệt sĩ Hiền. Vì vậy, việc xác định bà Địch là mẹ đẻ của liệt sĩ Hiền, dòng họ ông cần phải lấy một số chứng nhận của những người biết rõ sự việc này và lấy xác nhận của anh Hòa Cọp, trình bày về việc mình không rõ sự việc nên khi khai hồ sơ hộ bà Rớt đã khai không đúng so với thực tế. Khi có kết quả, gia đình, dòng họ nên gửi về Sở Lao động TBXH tỉnh Thừa Thiên-Huế để bổ sung hồ sơ liệt sĩ, đồng thời báo cáo với địa phương nơi cư trú để địa phương có cơ sở lập hồ sơ đề nghị truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng cho bà Địch theo quy định tại Pháp lệnh Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Vấn đề ở đây là cần có những xác nhận để chứng minh./.

Kim Dung