Mới đây UBND tỉnh Đồng Nai đã cho phép Công ty CP Tân Trung Sơn xây dựng lại chợ Tân Hiệp thành Trung tâm thương mại (TTTM) và siêu thị kết hợp chợ truyền thống. Việc này đang gây sự bất bình cho các tiểu thương chợ Tân Hiệp và nhân dân sống trong khu phố chợ.

Xây chợ mới, lãng phí lớn

Chợ Tân Hiệp đang sắp bị phá bỏ.

Khi tiếp xúc bà con tiểu thương chợ Tân Hiệp, chúng tôi nghe được nhiều ý kiến bức xúc về chủ trương đập chợ cũ xây dựng TTTM và siêu thị kết hợp chợ truyền thống. Ông Nguyễn Mai, chủ tiệm giày Hưng (ki-ốt 55-56) cho biết, sẽ lãng phí rất lớn nếu xây dựng chợ mới, chợ Tân Hiệp mới được xây dựng năm 1998 từ nguồn vốn của Nhà nước và của tiểu thương đóng góp, giá trị hàng tỉ đồng, được đưa vào sử dụng năm 1999 với hơn 700 hộ kinh doanh và hàng chục căn nhà phố chợ. Các tiểu thương mới được hoàn tất thủ tục làm hợp đồng thuê ki-ốt 20 năm và sạp 12 năm vào năm 2006. Để có tiền 40 triệu đồng đóng cho một ki-ốt và đầu tư vào kinh doanh, gia đình ông Nguyễn Mai đã phải bán mấy sào đất. Tương tự như ông Mai, các tiểu thương trong chợ đa phần phải vay mượn, cầm cố. Cuộc sống của họ mới bắt đầu ổn định thì đã có kế hoạch xây chợ mới. Ngày 16-4-2007, UBND tỉnh Đồng Nai có quyết định số 843, giao chợ Tân Hiệp cho Công ty CP Tân Trung Sơn đầu tư xây dựng TTTM và siêu thị kết hợp chợ truyền thống. Tháng 5-2007, UBND thành phố Biên Hòa đã lập ban chỉ đạo di dời chợ Tân Hiệp, kế hoạch di dời được ấn định sau Tết Nguyên đán năm nay.

Bà con tiểu thương trong chợ không nhất trí vào chợ tạm, bởi khu vực này hiện tại là ruộng rau muống, bị bao bọc bởi nhiều chợ tự phát, khó mà kinh doanh nổi. Theo kế hoạch, họ phải “ngồi tạm” 3 năm, nghĩa là hơn 1000 ngày vật lộn với khó khăn. Ông Nguyễn Văn Bảy, chủ ki-ốt số 21 cho rằng, ngay cả khi chợ Tân Hiệp đã trở thành siêu thị kết hợp chợ truyền thống, thì những tiểu thương chợ truyền thống khó cạnh tranh được với hàng hóa của siêu thị… Bức xúc nhất là 37 hộ kinh doanh hàng ăn uống, mới ký hợp đồng thuê sạp năm 2006 với giá gần 30 triệu đồng (khu vực này xây xong vào tháng 7-2006), mới hoạt động chưa đầy 2 năm đã phải tạm ngưng. Các tiểu thương đều cho rằng: “Tại sao khi bán sạp cho chúng tôi, ban quản lý chợ không cho chúng tôi biết sẽ đập chợ cũ đi xây chợ mới. Chúng tôi mua sạp mới hơn một năm mà đã phải đập bỏ đi thì lãng phí quá lớn!”.

Lấn đường xây siêu thị

Không chỉ bà con tiểu thương trong chợ bức xúc, mà các gia đình phố chợ Tân Hiệp đã làm đơn kiến nghị lên các cấp. Ông Đỗ Văn Minh, chủ hộ lô A9, khu phố chợ Tân Hiệp phản ánh: Căn cứ vào Quyết định số 429/QĐ-TTg ngày 20-5-1998 của Thủ tướng Chính phủ về việc qui hoạch khu phố chợ Tân Hiệp với tổng diện tích 18.820m², UBND tỉnh đã lập dự án xây dựng chợ Tân Hiệp, ngoài nhà lồng chợ còn có 22 lô đất tạo thành khu phố chợ Tân Hiệp. Ngày 5-5-2000, UBND tỉnh đã tổ chức đấu giá công khai và người dân đã mua với giá rất cao (hơn 400 triệu đồng/lô) so với giá ban đầu UBND tỉnh đưa ra (hơn 200 triệu đồng/lô). Kết quả đấu giá cao là do người dân không phải chỉ dựa vào giá trị để ở mà là do sự quy hoạch tổng thể của chợ Tân Hiệp, khu phố chợ còn có giá trị kinh doanh buôn bán.

Khu phố chợ Tân Hiệp không thể tách rời tổng thể chợ Tân Hiệp. Nhưng mới đây, ngày 6-11-2006 để xây dựng chợ mới, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường đã cấp giấy chứng nhận cho Ban quản lý chợ Tân Hiệp quyền sử dụng đất mới với diện tích là 15.990m², tách hẳn khu phố chợ, đồng thời là đường nhựa khoảng 10 mét đang được dùng chung giữa nhà lồng chợ với khu phố chợ. Vì thế nên thiết kế chợ mới của Công ty CP Tân Trung Sơn đã biến con đường nhựa ấy trở thành các dãy ki-ốt bịt bùng, đấu lưng lại với khu phố chợ. Trong thiết kế này, khu phố chợ trở thành công trình nhà dân hiện hữu, không liên quan gì đến TTTM và siêu thị, những người dân khu phố chợ phải dùng chính vỉa hè hiện trạng chừng 4m làm con đường đi cho mình.

Trong hai ngày 11 và 12-10-2007, UBND thành phố Biên Hòa tổ chức tiếp xúc tiểu thương chợ Tân Hiệp. Các tiểu thương ở khu phố chợ không được mời họp triển khai kế hoạch xây dựng lại chợ. Đơn kiến nghị của hàng chục hộ dân lên các cấp chính quyền nêu rõ: “Việc thu hẹp đường vào chợ và bịt hết các đường thoát hiểm sẽ gây khó khăn đến sinh hoạt, buôn bán của bà con khu phố chợ, vừa làm xấu đi cảnh quan môi trường, vừa gây khó khăn trong việc cứu hỏa nếu như có sự cố xảy ra sẽ gây ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của người dân khu phố chợ. Việc cho phép xây dựng chợ theo thiết kế trên là trái với mục đích thiết kế ban đầu khi UBND tỉnh lập dự án tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất cho chúng tôi…”.

Cần lắng nghe ý kiến người dân

Ông Nguyễn Duy Hùng, chủ sở hữu lô A18 cho chúng tôi biết, bà con khu phố chợ Tân Hiệp đã làm đơn kiến nghị gửi lên các cấp chính quyền vào ngày 15-10-2007, nhưng đến giờ này chưa có cơ quan nào trả lời bằng văn bản theo luật định. Người dân khu phố chợ đã gửi tiếp đơn kiến nghị tập thể lên các cấp chính quyền đề nghị giữ nguyên ranh giới địa chính khu đất giữa khu phố chợ Tân Hiệp và nhà lồng chợ Tân Hiệp theo bản đồ địa chính năm 2000. Chúng tôi đã gặp ông Đặng Viết Liêm, quyền trưởng ban quản lý chợ nêu những vấn đề bức xúc của bà con. Ông Liêm cho biết: “Thẩm quyền giải quyết các đơn kiến nghị là của trên, nhưng bản thân tôi cũng thấy việc xây dựng siêu thị lấn trên các con đường đi hiện nay là bất hợp lý”.

Chủ trương xây dựng các trung tâm siêu thị hiện đại là phù hợp với sự đi lên của đất nước. Nhưng với chợ Tân Hiệp, mới được đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng đã bị đập bỏ sẽ gây lãng phí tiền của của Nhà nước và của bà con tiểu thương. Việc tách rời quyền lợi kinh doanh của các hộ trong khu phố chợ Tân Hiệp với chợ Tân Hiệp mới là bất hợp lý. Đặc biệt việc sử dụng các đường nhựa hiện hữu chung với khu phố chợ để xây dựng thành TTTM và siêu thị là vi phạm quy hoạch chợ Tân Hiệp đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2000.

Dự án xây dựng chợ Tân Hiệp thành TTTM và siêu thị kết hợp chợ truyền thống là dự án lớn, liên quan đến cuộc sống trực tiếp hàng nghìn người dân. Theo chúng tôi, chính quyền các cấp cần công khai, dân chủ bàn bạc với người dân, cần cung cấp các thông tin cho người dân như quyết định giao đất cho nhà đầu tư, thiết kế chi tiết siêu thị chợ Tân Hiệp, quyết định đấu thầu thuê mặt bằng chợ… Một vấn đề nữa các cơ quan chức năng cần nghiên cứu việc xây dựng kết hợp giữa siêu thị và chợ truyền thống liệu có đẩy bà con tiểu thương chợ truyền thống vào chỗ phá sản hay không? Mong được các cấp chính quyền ở Đồng Nai nghiên cứu kỹ trước khi triển khai xây dựng để vừa tránh lãng phí tiền của Nhà nước và nhân dân, vừa được lòng dân.

Bài và ảnh: NAM VIỆT