Một cửa hàng bán thuốc bảo vệ thực vật. Ảnh: Internet

Theo Cục Y tế dự phòng và môi trường, Bộ Y tế, năm 2007 cả nước có 4.670 vụ nhiễm độc thuốc bảo vệ thực vật với 5.207 ca, trong đó có 101 ca tử vong. Sở dĩ có tình trạng trên là vì có tới 35% số hộ khi kiểm tra có hành vi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng kỹ thuật.

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở nước ta đang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn rất cao. Theo báo cáo thống kê của các cơ quan chức năng, năm 2007 lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập vào nước ta lên tới 77 nghìn tấn. Tuy nhiên, đây chỉ là con số mà các cơ quan chức năng nắm được. Còn thực tế, tổng lượng thuốc bảo vệ thực vật trôi nổi, không được phép sử dụng đang lưu trữ cần tiêu hủy trên cả nước vào khoảng 150 tấn thuốc nước và thuốc bột với khoảng 70 tấn bao bì. Báo động hơn cả là tình trạng người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục cho phép theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khá phổ biến, gây hậu quả khó lường cho người sử dụng... Hiện nay, 80% các loại thuốc bảo vệ thực vật trôi nổi trên thị trường được nhập lậu qua đường biên giới. Trong khi đó, theo quy định, chỉ những thuốc nằm trong danh mục quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mới được phép lưu hành. Sở dĩ có tình trạng người dân sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục cho phép theo quy định và trôi nổi trên thị trường là vì loại thuốc này có giá rẻ, kích thích sinh trưởng nhiều. Hơn nữa, hầu hết các loại thuốc trôi nổi trên thị trường trên bao bì ghi bằng tiếng nước ngoài nên người sử dụng không đọc được công thức, hướng dẫn sử dụng và quy định số ngày thu hoạch... Do trình độ văn hóa thấp và có tới 18,3% số người nông dân dùng thuốc bảo vệ thực vật mà không biết được tên thuốc. Mặt khác cũng do thói quen chỉ nghĩ tới cái lợi trước mắt, mà không lường hết được hậu quả cho người sử dụng, cũng như người tiêu dùng nên người nông dân vẫn cứ ngang nhiên sử dụng. Nắm bắt được tâm lý của người nông dân, nên dù vẫn biết các loại thuốc ngoài danh mục độc hại hơn các loại thuốc trong danh mục, nhưng nhiều hộ kinh doanh vẫn cứ tàng trữ, buôn bán.

Tình trạng ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật không chỉ xảy ra với người lớn mà tỷ lệ trẻ em bị ngộ độc cũng không phải là nhỏ. Hầu hết trẻ em bị ngộ độc các loại thuốc bảo vệ thực vật như: thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc diệt chuột, thuốc diệt kiến, diệt mối... Đây là những thuốc hay dùng trong nông nghiệp để phòng trừ sâu bệnh, cỏ hoang và chuột phá hoại mùa màng. Trong đó thường gặp nhất là thuốc trừ sâu, diệt cỏ, thuốc diệt chuột.

Tại một số vùng chuyên trồng rau vẫn thường xuyên xảy ra tình trạng người nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách. Họ dùng thuốc DDT diệt trừ sâu bọ bằng cách bóc áo ngoài của bắp ngô phun trực tiếp DDT vào trong, lấy dây chun buộc bắp ngô lại, sâu bọ không chui vào được... Đây chính là nguy cơ gây nên ngộ độc thực phẩm, cũng là tác nhân gây nên những bệnh nan y nếu phải sử dụng các loại thực phẩm trên liên tục, kéo dài.

Ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật đang là nỗi lo của toàn xã hội. Vì sức khỏe của cộng đồng, các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, trong đó đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, giáo dục để mọi người dân biết mặt trái của việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhất là thuốc bảo vệ thực vật ngoài luồng. Về phần mình, trong quá trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, người nông dân cần tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, tác dụng và tuân thủ quy trình sử dụng thuốc. Hãy làm người nông dân thông thái, biết sử dụng đúng các loại thuốc bảo vệ thực vật có trong danh mục, đúng kỹ thuật; đồng thời biết nói không với các loại thuốc ngoài luồng. Đừng để tiền mất, tật mang khi sử dụng các loại thuốc này.

HOÀNG LONG