Theo kế hoạch, 700 hộ nghèo thuộc diện khó khăn trên địa bàn huyện Tương Dương được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg sẽ được đón Tết độc lập 2-9-2009 dưới mái ấm đoàn kết cộng đồng. Đến nay, kế hoạch này vẫn chỉ là “kế hoạch” vì sự rườm rà của các thủ tục hành chính và văn bản hướng dẫn thực hiện chậm trễ của các cơ quan chức năng.

Ông Lô Thanh Hài-Phó chủ tịch UBND huyện Tương Dương cho biết: Để triển khai thực hiện Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP, huyện tiến hành thành lập Ban chỉ đạo, phân công 4 tiểu ban dự án do các đồng chí lãnh đạo huyện phụ trách. Các tiểu dự án được triển khai, bước đầu đã có những kết quả tích cực.

Toàn huyện có 2.112 hộ trong danh sách được hỗ trợ làm nhà theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg. Nằm trong vùng đặc biệt khó khăn, số tiền hỗ trợ của Trung ương và tỉnh là 8,4 triệu đồng/hộ, vay vốn Ngân hàng Chính sách 8 triệu đồng/hộ, tổng kinh phí 16,4 triệu đồng cho một ngôi nhà. Tỉnh đã chuyển cho huyện 9,34 tỉ đồng hỗ trợ các hộ nghèo làm nhà. Nhưng đến nay, các xã mới chỉ bắt đầu triển khai chương trình cho các hộ nghèo vay vốn. Hai đơn vị Tổng công ty Hàng hải Việt Nam và Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam tài trợ 43 tỉ đồng, huyện đã sử dụng số tiền này để đầu tư xây dựng trạm y tế và Trường Dân tộc nội trú.

Phản ánh về những khó khăn trong quá trình thực hiện Quyết định 167, ông Lương Văn Viện, Phó chánh Văn phòng UBND huyện cho biết: Ngay khi nhận được kế hoạch, huyện nhanh chóng triển khai việc bình xét. Các ngành chức năng chụp ảnh, kiểm tra hiện trạng, rà soát, nhưng khi đưa danh sách lên Sở Xây dựng và các cơ quan chức năng ở tỉnh, lại phải dành thời gian xem xét, thẩm tra lại, rồi mới phê duyệt, góp phần dẫn đến việc chậm trễ trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch. Mặt khác, chương trình 167 không quy định nguồn kinh phí quản lý hồ sơ, in ấn tài liệu, nên các đơn vị ở cơ sở còn lúng túng, chưa biết phải “vận dụng” thế nào. Sự phối hợp giữa Trung ương và tỉnh chưa thống nhất, thủ tục hành chính còn rườm rà, văn bản hướng dẫn triển khai chậm.

Kinh nghiệm cho thấy, nếu thực hiện theo tiêu chí “3 cứng” ở Tương Dương (thân cứng, nền cứng, mái cứng) sẽ rất khó, vì nếu làm “mái cứng ” việc vận chuyển vật liệu lên vùng cao vốn cực kỳ khó khăn lại càng khó khăn hơn, làm giá cả tăng cao. Khi xây dựng nhà ở đây, đa số người dân làm mái lợp bằng ngói xi măng, giá cả vừa phải, lại có thể sản xuất tại chỗ, vận chuyển cũng đỡ phức tạp hơn. Trên địa bàn huyện đang còn những bản gần như 100% hộ ở trong những ngôi nhà tạm bợ. Khi làm nhà ở, bà con trong diện này rất cố gắng, nhiều gia đình đã huy động xóm giềng, anh em, thân tộc… để làm trước, khi có tiền hỗ trợ về, họ đã tương đối hoàn thành mái ấm của mình. Tương Dương đang cố gắng phấn đấu để cuối năm nay, hơn 1.000 hộ sẽ đón Tết nguyên đán trong những ngôi nhà mới.

Đây cũng là tình hình chung của một số địa phương trong quá trình thực hiện Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP nói chung và Quyết định 167/2008/QĐ-TTg nói riêng. Thiết nghĩ, để chương trình thực hiện có hiệu quả, giúp các huyện nghèo nhất của cả nước vươn lên, xóa đói giảm nghèo nhanh và bền vững, cần có sự phối hợp hài hòa giữa các bộ, ngành từ Trung ương đến cơ sở để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình dự án. Mặt khác, cần có những quy định về kinh phí quản lý hồ sơ cũng như kinh phí hỗ trợ của các nhà tài trợ để đảm bảo chất lượng các công trình nhà ở cho người nghèo.

THANH HÀ