QĐND - Ông Đặng Văn Cương (xóm Bắc Vực, Đô Thành, Yên Thành, Nghệ An) có hai chị gái, trình bày: Năm 1997, ông được mẹ viết di chúc thừa hưởng 223m2 đất có Giấy chứng nhận quyền sở hữu đất (sổ đỏ) mang tên mẹ, từ đó ông quản lý sử dụng ổn định, hằng năm đóng thuế đầy đủ theo quy định. Bất ngờ, một chị gái của ông viết đơn kiện đòi chia tài sản là đất do mẹ để lại. Tại Bản án phúc thẩm số 36/DSPT năm 2002, TAND tỉnh Nghệ An tuyên chị ông được 74,3m2 trong 223m2 mẹ để lại. Ông khiếu nại lên Tòa án nhân dân tối cao cùng bằng chứng là bản di chúc đề nghị được giám đốc thẩm.

Trong khi chờ giải quyết thì năm 2004, UBND huyện Yên Thành đã cấp sổ đỏ 74,3m2 cho chị ông. Vì có di chúc và sổ đỏ đang giữ, ông cho con trai làm nhà trên phần đất tòa đã tuyên cho chị ông. Chị ông làm đơn kiện và lúc này, ông mới được chính quyền thông báo chị ông đã được cấp sổ đỏ diện tích đó từ năm 2004. Vụ việc được TAND huyện Yên Thành tuyên, yêu cầu ông tháo dỡ nhà, trả đất cho chị. Ông phân trần: “Mảnh đất mẹ di chúc cho tôi thì tôi có quyền cho con trai làm nhà trên đó. Còn lý do gì nữa mà tranh giành, kiện cáo? Thế nhưng tòa đã xử mà không cần xem xét đến di chúc. Trong khi chờ Tòa án nhân dân tối cao xét xử thì UBND huyện Yên Thành lại cấp sổ đỏ cho chị tôi là sai quy định. Tại sao một thửa đất lại có một sổ đỏ con chồng lên sổ đỏ mẹ?”.

Điều 178, Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) quy định thủ tục yêu cầu phản tố được thực hiện như thủ tục khởi kiện của nguyên đơn mà theo Khoản 3, Điều 171 BLTTDS thì tòa chỉ thụ lý vụ án khi nguyên đơn nộp cho tòa biên lai tạm ứng án phí. Ông có di chúc (nếu hợp pháp) nhưng chỉ trình bày miệng mà không thực hiện thủ tục này nên tòa không thụ lý, không xem xét yêu cầu phản tố của ông là đúng pháp luật.

Bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị thì vụ án phải được xét xử phúc thẩm. Bản án, quyết định phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án (Điều 17 và 279 Bộ luật Tố tụng dân sự). Mảnh đất tòa phúc thẩm đã tuyên cho chị, ông vẫn cho con làm nhà trên đó là vi phạm pháp luật, phải tháo dỡ nhà, trả đất cho chị là đúng.

Tuy nhiên, cũng cần làm rõ đúng sai việc UBND huyện Yên Thành cấp sổ đỏ mới mà không biết mảnh đất đó vẫn còn sổ đỏ cũ, cần phải thu hồi.

Hà Phương