QĐND - Hằng ngày, trên các cửa ngõ ra vào TP Hồ Chí Minh, một lượng lớn thịt gia cầm, gia súc không đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) vẫn đổ về thành phố. Chỉ trong một tuần từ 17 đến 24-2, Trạm Kiểm dịch động vật (KDĐV) Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh, đã kiểm tra, phát hiện 6 trường hợp trốn tránh việc kiểm dịch, sản phẩm động vật (SPĐV) không rõ nguồn gốc, không có giấy chứng nhận kinh doanh. Tương tự, trạm KDĐV An Lạc cũng kiểm tra và phát hiện 5 trường hợp vi phạm.

Cán bộ Trạm KDĐV Thủ Đức xử lý một vụ vận chuyển SPĐV không có nguồn gốc

Để đưa được SPĐV không đạt tiêu chuẩn mà mọi người thường gọi là thịt “bẩn” vào thành phố, các chủ hàng đã sử dụng nhiều biện pháp, phương tiện khác nhau hòng qua mắt các lực lượng chức năng như: Giấu trên xe tải chở hàng, xe khách, thậm chí xé lẻ vận chuyển bằng xe gắn máy, ba gác… Có những trường hợp vi phạm nhiều lần như trường hợp ngày 24-2, tổ liên ngành Trạm Kiểm dịch động vật Thủ Đức cùng Đội CSGT Bình Triệu đã xử phạt hành chính và tiêu hủy gần 350kg thịt, phụ phẩm heo không rõ nguồn gốc. Số hàng này được giấu trên xe khách 53S-5286 do lái xe Nguyễn Văn Quyết điều khiển để đưa đi tiêu thụ tại chợ Phước Long B, quận 9. Hồ sơ tại trạm KDĐV Thủ Đức vẫn còn lưu rõ, ngày 19-6-2011, cũng chính lái xe Nguyễn Văn Quyết điều khiển chiếc xe trên vận chuyển 243kg thịt, phụ phẩm heo không chứng từ, nguồn gốc và chủ hàng cũng là bà Nguyễn Thị Hợp.

Mới đây, ngày 6-3, cũng tại Trạm KDĐV Thủ Đức, tổ liên ngành cũng đã phát hiện xe khách 60M-2907, từ hướng Đồng Nai về TP Hồ Chí Minh, vận chuyển 3,3 tấn phụ phẩm bò đã bắt đầu bốc mùi hôi. Cũng trong ngày, 8 xe gắn máy và một xe tải nhỏ chở tổng cộng gần 800kg thịt heo, bò, gà không có nguồn gốc, giấy chứng nhận kiểm dịch, đã bị trạm lập biên bản xử phạt, tịch thu và tiêu hủy tang vật.

Theo một cán bộ Trạm KDĐV Thủ Đức, các loại SPĐV kể trên nếu không bị thu giữ thì hầu hết sẽ đổ về các chợ vùng ven, bỏ mối cho các nhà hàng, quán ăn bình dân, cơ sở chế biến thực phẩm hoặc đưa về các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Bà Đặng Thị Tuyết, Trưởng trạm, cho biết từ đầu năm đến nay trạm phát hiện gần 70 vụ vận chuyển động vật và sản phẩm động vật trái phép vào thành phố. Khi trạm tăng cường kiểm soát xe khách vận chuyển SPĐV trái phép thì tình trạng xe tải và xe gắn máy vi phạm lại tăng cao.

Là một thị trường tiêu thụ SPĐV lớn, có nhiều cửa ngõ ra vào, chắc chắn, lượng SPĐV không rõ nguồn gốc bị thu giữ chỉ là một phần nổi của tảng băng chìm. Ông Phan Xuân Thảo, Chi cục trưởng Chi cục Thú y TP Hồ Chí Minh cho biết, việc kiểm tra còn gặp nhiều khó khăn. Muốn kiểm tra xe phải có lực lượng cảnh sát giao thông nên lực lượng KDĐV khó chủ động. Thông thường, có tin báo cụ thể thì cơ quan chức năng mới kiểm tra. Chính vì vậy nguồn thịt gia súc, gia cầm không kiểm soát, kể cả thịt ôi thiu, vẫn tuồn vào thành phố khá nhiều, lực lượng thú y không thể nào quán xuyến nổi.

Bất chấp việc ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, chỉ vì lợi nhuận cao mà các chủ hàng, người vận chuyển đã bằng mọi cách đưa SPĐV không bảo đảm ATVSTP vào tiêu thụ tại thành phố. Chủ một quán ăn gần Khu công nghiệp Tân Tạo, quận Bình Tân, cho biết, trước đây anh cũng đã từng mua loại thịt này, nếu thịt có mùi thì dùng hóa chất mua ở chợ Kim Biên để xử lý, người ăn không thể nào phát hiện được. Tuy nhiên, chỉ một thời gian, dù lợi nhuận tăng cao nhưng vì tự thấy có lỗi với khách hàng, lại sợ bị kiểm tra nên anh không sử dụng nữa.

Dù các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra nhưng tình trạng vận chuyển, tiêu thụ SPĐV không có nguồn gốc, chứng từ, không bảo đảm ATVSTP vẫn không có dấu hiệu thuyên giảm. Một trong những nguyên nhân chính là mức xử phạt, chế tài còn quá nhẹ, khi các vụ vi phạm chỉ xử phạt hành chính, tịch thu, tiêu hủy tang vật. Điều này đã khiến nhiều người vì món lợi trước mắt sẵn sàng vi phạm nhiều lần. Bên cạnh đó, việc một số người vẫn ham đồ rẻ, sẵn sàng mua thực phẩm không có nguồn gốc, trôi nổi đã tạo nên một thị trường ngầm cho những người làm ăn phi pháp. Người tiêu dùng cần thận trọng hơn trong việc lựa chọn thực phẩm tươi sống và chế biến, không ham rẻ và chỉ nên mua thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ hoặc tại những quầy hàng có uy tín. Bên cạnh đó, việc chế tài, xử phạt các vi phạm liên quan đến ATVSTP cũng cần có những thay đổi theo hướng nghiêm khắc hơn, qua đó hạn chế bớt tình trạng vận chuyển, tiêu thụ SPĐV không có nguồn gốc, chứng từ, không bảo đảm ATVSTP.

Bài và ảnh: XUÂN CƯỜNG