Quảng Ninh là địa phương có phong trào đánh bắt và nuôi trồng thủy sản mạnh so với cả nước. Từ cuối năm 2007 và những tháng đầu năm 2008, giá xăng, dầu tăng đột biến, khiến ngư dân lâm vào cảnh khốn đốn. Tiếp tục ra khơi thì thua lỗ, tiền bán hải sản không đủ tiền mua dầu. Tàu thuyền, nhất là tàu có công suất lớn, chuyên đánh bắt cá xa bờ đành đắp chiếu chờ thời vận.

Để hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, hộ thuộc diện chính sách, hộ nghèo và ngư dân, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 289/QĐ-TTg (ngày 18-3-2008), trong đó có mục hỗ trợ ngư dân tiền dầu. Đó là một chủ trương, chính sách đúng lúc, hợp lòng dân; khuyến khích ngư dân yên tâm bám biển, ổn định và phát triển nghề đánh bắt thủy sản; tạo công ăn việc làm, ổn định đời sống, an sinh xã hội; đồng thời góp phần bảo vệ an ninh vùng biển.

Tuy nhiên, đây là một chủ trương mới nên các ngành chức năng, các cấp chính quyền đã có những lúng túng khi triển khai. Bản thân ngư dân- người được hưởng quyền lợi cũng hoài nghi. Thủ tục để được hưởng hỗ trợ tiền dầu quá cầu toàn. Trong khi số lượng tàu đánh bắt hải sản ở một địa phương nhiều tiềm năng như Quảng Ninh phát triển rất nhanh. Toàn tỉnh đến thời điểm thống kê có 11.475 phương tiện, có công suất từ dưới 20 mã lực (CV) đến trên 90 CV. Theo phân cấp của UBND tỉnh thì tàu có công suất dưới 45 CV do UBND các huyện, thị xã, thành phố đảm nhiệm. Nhưng nhiều địa phương chưa quan tâm đúng mức, một số địa phương như huyện Đông Triều, huyện Hoành Bồ... không triển khai, nên số phương tiện được đăng ký, đăng kiểm đạt rất thấp, chỉ khoảng 10%-20%. Nhiều tàu dù đã được đăng ký, đăng kiểm nhưng chưa được cấp giấy phép khai thác thủy sản vì chủ tàu chưa có bằng thuyền, máy trưởng. Hầu hết các tàu đánh bắt cá xa bờ, công suất lớn nhưng chưa mua bảo hiểm... Vì vậy làm thủ tục để hỗ trợ ngư dân theo hướng dẫn của các cơ quan chức năng Trung ương gặp rất nhiều vướng mắc.

Mặt khác, do đặc thù nghề nghiệp, ngư dân phải bám biển dài ngày, công tác thông tin tuyên truyền cho ngư dân hiểu biết về chính sách hỗ trợ bị hạn chế, nên gần 5 tháng sau khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định vẫn chưa triển khai được đến ngư dân. Phải đến khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 965/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung Quyết định số 289/QĐ-TTg và gia hạn giải ngân hỗ trợ tiền dầu cho ngư dân đến hết quý I-2009; đồng thời tỉnh có nhiều giải pháp tích cực, như đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thành lập Ban chỉ đạo từ tỉnh đến các phường, xã thì công tác hỗ trợ mới được triển khai mạnh.

Đến cuối năm 2008, số phương tiện được đăng ký, đăng kiểm, được cấp giấy phép khai thác thủy sản đạt hơn 95%. Đã có 10.602 phương tiện được hỗ trợ dầu với số tiền 217.493, 471 triệu đồng. Tổng số kinh phí đã giải ngân cho đối tượng tính đến ngày 26-2-2009, đạt 67.485 triệu đồng, đạt 41% so với số kinh phí đã cấp và bằng 31% so với tổng nhu cầu kinh phí cần hỗ trợ. Qua chính sách hỗ trợ, công tác quản lý phương tiện đánh bắt thủy sản được quản lý chặt chẽ hơn. Hàng trăm thuyền, máy trưởng được đào tạo, cấp chứng chỉ, đủ điều kiện được khai thác thủy sản. Số tiền được hỗ trợ, bà con ngư dân dùng một phần vào việc sửa chữa, nâng cấp phương tiện, đóng mới, nên sản lượng thủy sản khai thác tăng đáng kể…

ĐINH QUẬN