Bầu trời cảnh bụt

Thú Hương Sơn ao ước bấy lâu nay

Kìa non non, nước nước, mây mây

"Đệ nhất động" hỏi rằng đây có phải…

Chùa Hương xưa nay đã là miền cảm hứng sáng tạo đặc biệt của các văn nghệ sĩ. Những câu thơ trên của Chu Mạnh Trinh trong bài “Hương Sơn phong cảnh ca” làm từ thế kỉ 19, đến nay còn rung động lòng người.

Chùa Hương là một quần thể văn hóa tôn giáo gồm hàng chục chùa thờ Phật, một số ít thờ Thần và một số đình thờ tín ngưỡng nông nghiệp. Trung tâm chùa Hương nằm ở xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, bên sông Đáy thơ mộng. Lõi linh thiêng của cả quần thể là động Hương Tích (chùa Trong) với nhiều nhũ đá kì ảo.

Suối Yến thơ mộng

Năm nay, Hội chùa Hương đông khách hơn mọi năm, phần vì đời sống khá giả, phần vì phương tiện đi lại trong khu vực thắng cảnh thuận tiện, nhưng cái chính là người Việt Nam ai cũng ước ao một lần được đến “Nam thiên đệ nhất động”- Động có cảnh đẹp nhất trời Nam. Hiện, vách trước cửa động vẫn còn 5 chữ Hán của Trịnh Sâm khắc trên đá từ năm 1770.

Cái đẹp của Hương Sơn là cái đẹp của sơn thủy hữu tình. Ngày xuân, ngồi thuyền lướt nhẹ trên suối Yến đôi bờ biêng biếc sắc xuân, nước trong suốt đáy, uốn lượn giữa núi non trùng trùng, thấy như lạc vào động tiên, núi thở mây sà, nước-trời lộn sắc. Thực đấy, mà mơ đấy. Hành trình thêm thú vị nữa là đoạn đường dài leo núi vào động. Mỗi bước chân nghe như có tiếng nghìn xưa dội lại, thêm yêu, thêm thương cháy lòng giang sơn cẩm tú.

Nói về Chùa Hương, có lẽ không gì bằng mượn ra đây một số câu thơ vào loại tuyệt bút của những nhà thơ lớn, những nhân vật lịch sử. Trịnh Sâm đã viết những câu thơ tài hoa:

Trời vừa hé sáng, bước lên thuyền,

Khoan mái chèo lan, ghé bến tiên.

Phong nguyệt thờ ơ bầu ngọc đúc,

Giang sơn bỡ ngỡ bức tranh in…

Nguyễn Nhược Pháp để lại những câu thơ sống động, tươi mới mãi:

Réo rắt suối đưa quanh.

Ven bờ, ngọn núi xanh,

Nhịp cầu xa nho nhỏ.

Cảnh đẹp gần như tranh.

Động Hương Tích

Chế Lan Viên viết tài hoa và triết lý nhưng cũng tình tứ vô cùng:

Bên kia là chùa Tuyết
Phải qua rừng hoa mai
Anh qua rừng hương ấy
Thì gặp mặt em cười.

Quên lọc lừa phản phúc
Anh hái cành ngọc trâm
Mặc kệ lời Phật dạy
Miếng tình ta lại ăn

Tản Đà đã dành những lời đẹp nhất cho Hương Sơn:

Chùa Hương trời điểm, lại trời tô
Một bức tranh tình trải mấy thu
Xuân lại xuân đi không dấu vết
Ai về, ai nhớ vẫn thơm tho...

 Còn Nguyễn Bính chân thật mà dí dỏm:

Hỡi cô con gái hái mơ già

Cô chửa về ư? Đường thì xa

Mà ánh trời hôm dần một tắt

Hay cô ở lại về cùng ta?

Hồ Xuân Hương tinh nghịch:

Bày đặt kìa ai khéo khéo phòm

Nứt ra một lỗ hỏm hòm hom…

Và còn nhiều, rất nhiều những vần thơ, cõi lòng, những giai thoại đẹp về chốn Hương Sơn. Đã cuối mùa lễ hội rồi, còn những ai bận rộn mưu sinh, còn những ai mải mê chong đèn sớm tối, còn những ai chưa chợt nhớ ra… hãy mau mau một lần đến chốn Hương Sơn nhé!

Văn Công