Đại tá Vũ Kiến Thiết, Giám đốc Nhà máy Z13.

QĐND - Thật hiếm có một doanh nghiệp quân đội nào như Nhà máy Z13 (thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng) khi có riêng cho mình một thị trấn với hàng nghìn cư dân. Thị trấn - nhà máy ấy nằm gọn trong một thung lũng mướt mát cây xanh, biệt lập với bên ngoài. Có người lãng mạn gọi đó là “ốc đảo xanh” - một xã hội thu nhỏ quần cư bao đời lính thợ.

Đầu Xuân mới Tân Mão 2011, Đại tá Vũ Kiến Thiết, Giám đốc Nhà máy Z13, đã có cuộc đối thoại với phóng viên Báo Quân đội nhân dân xoay quanh chủ đề an sinh xã hội ở doanh nghiệp hai lần Anh hùng này. 

An sinh trước hết là giải quyết việc làm

- Nhiều người đã có cách gọi về nhà máy một cách khá lãng mạn như “thung lũng xanh”, “ốc đảo quân giới”. Vậy cuộc sống của người dân ở đây ra sao, thưa đống chí?

- Nhà máy Z13 của chúng tôi hiện có tên đăng ký doanh nghiệp là Công ty TNHH một thành viên Cơ khí-Hóa chất 13, đứng chân trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, trong một thung lũng với tổng diện tích hơn 800ha. Trong quá trình phát triển, số lượng cán bộ, công nhân viên nghỉ hưu khá đông, hiện lên tới gần 1000 người. Cùng với số cán bộ, công nhân viên đang làm việc và con em của họ, đến nay dân số của thị trấn Tân Bình vào khoảng 6000 người.

Thị trấn Tân Bình trước đây chỉ là một khu dân cư của nhà máy, do nhu cầu phát triển đã trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc huyện Yên Sơn. Trong thị trấn có một trường tiểu học, một trường trung học cơ sở, có các cửa hàng kinh doanh, chợ quê, khu vực thể thao, vui chơi giải trí... Về cơ bản, môi trường kinh tế, văn hóa, xã hội trong nhà máy và thị trấn bảo đảm tốt, trong lành. Không có tệ nạn mại dâm, nghiện hút, cờ bạc... Nói thật, mặc dù có quán ka-ra-ô-kê nhưng đó thực sự là nơi giải trí lành mạnh, xe máy để trong khu vực nhà máy không cần khóa…

Ở đây các hoạt động trong thị trấn giống như sinh hoạt văn hóa làng xã, do đó những chuẩn mực đạo đức vẫn được phát huy.

- Vấn đề giải quyết việc làm cho con em thị trấn thời gian qua ra sao?

- Do thị trấn trong lòng nhà máy nên việc giải quyết đời sống, việc làm cho con em cán bộ, công nhân viên được lãnh đạo, chỉ huy nhà máy rất quan tâm. Hằng năm, chỉ có một số ít các cháu học bậc đại học, cao đẳng tự xin việc làm ở các thành phố lớn, còn lại hầu hết học xong phổ thông là theo học các trường dạy nghề rồi quay về thị trấn. Mỗi năm, số các cháu đến độ tuổi lao động làm đơn xin vào nhà máy khoảng 100 cháu. Riêng năm 2010, có khoảng hơn 400 đơn của con em cán bộ, công nhân viên và nhân dân quanh vùng xin vào làm.

Tuy nhiên, do số lượng đông nên mỗi năm nhà máy cũng chưa giải quyết hết, nhưng năm nào ít nhất cũng phải  được 70 người.

- Là doanh nghiệp sản xuất quốc phòng, liệu có mâu thuẫn giữa việc giải quyết việc làm, đời sống cho nhiều con em công nhân với việc bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực?

- Điều đó không có sự mâu thuẫn, bởi hầu hết số con em cán bộ, công nhân viên khi được tuyển chọn vào nhà máy đã tốt nghiệp phổ thông trung học, sau đó được gửi đi đào tạo tại các trường dạy nghề, trường nghiệp vụ, chuyên môn kỹ thuật. Một số cháu thi đỗ các trường đại học, cao đẳng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ cũng sẽ được tuyển dụng. Trong sự phát triển của thông tin, khoa học kỹ thuật, lớp trẻ có điều kiện tiếp nhận, lĩnh hội, học hỏi những kiến thức mới, kỹ năng nghiệp vụ không ngừng được nâng cao. Hơn nữa, số cán bộ, kỹ sư có trình độ, kinh nghiệm sẽ là những người thầy tại chỗ tiếp tục kèm cặp, giúp đỡ công nhân mới vào nghề, vì vậy cơ bản họ đã đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của nhà máy.

- Quyền lợi của công nhân nhà máy như thế nào thưa đồng chí?

- Những năm qua, Nhà máy Z13 là một trong những doanh nghiệp luôn bảo đảm tốt vấn đề an sinh xã hội, thu nhập của người lao động không ngừng được cải thiên, nâng cao. Ngay cả số mới được tuyển dụng, nếu là người độc thân sẽ được nhà máy bố trí nơi ăn, chốn nghỉ đàng hoàng. Chúng tôi có hẳn một khu nhà tập thể 3 tầng cho các cháu, miễn phí tiền ở. Còn về cơ bản, các gia đình cán bộ, công nhân quân giới đều có nhà riêng, đời sống ổn định.

Tết Tân Mão có người thu nhập hơn 100 triệu đồng

- Thị trấn Tân Bình nằm trong lòng nhà máy, nhưng vẫn thuộc đơn vị hành chính của huyện Yên Sơn, vậy ai là người “chủ chi” trong việc đầu tư xây dựng, cải tạo kết cấu hạ tầng?

- Dân số thị trấn Tân Bình chủ yếu là cán bộ, công nhân quân giới nên Đảng ủy và Ban giám đốc nhà máy xác định: Xây dựng thị trấn cũng chính là xây dựng cho nhà máy. Những năm qua, chúng tôi đã hỗ trợ hầu hết kinh phí trong cải tạo, xây dựng nâng cấp hệ thống điện, đường, trường, trạm cho thị trấn, kinh phí lên tới hàng chục tỷ đồng. Trong đó, tiêng năm 2010, tổng chi phí hỗ trợ các hoạt động xã hội, từ thiện khoảng hơn 1,3 tỷ đồng. Năm 2009, nhà máy đã làm hơn 3km đường bê tông trải vào tận các ngõ, xóm, hỗ trợ kinh phí để cải tạo, sửa chữa trường tiểu học Trần Phú, giúp Trường Trung học cơ sơ Sông Lô (thuộc huyện Yên Thủy) xây dựng khu nhà nghỉ giáo viên...

- Vấn đề quan trọng nhất của an sinh xã hội là người lao động phải có việc làm ổn định?

      - Đúng thế! Nhà máy chúng tôi có lợi thế là một trong những doanh nghiệp hàng đầu của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng tham gia có hiệu quả sản xuất hàng kinh tế như thuốc nổ công nghiệp, mũi khoan đặc chủng phục vụ khai khoáng... Hàng nghìn lao động trong nhà máy đang có việc làm ổn định, thu nhập bình quân hiện nay là hơn 8,6 triệu đồng/người/tháng.

- Đồng chí có thể tiết lộ, dịp Tết Nguyên đán vừa qua thu nhập của người lao động trong đơn vị là bao nhiêu?

- Nếu tính cả lương, các loại thưởng, chế độ Tết, bình quân khoảng 20 triệu đồng/người, người cao nhất lên tới hơn 100 triệu đồng. Đó là chưa kể nhà Nhà máy trích hơn 400 triệu đồng để hỗ trợ cho khoảng 1000 cán bộ, công nhân nghỉ hưu và hàng chục giáo viên trong thị trấn với mức 300.000 đồng/người, số cán bộ trong ban giám đốc đã nghỉ hưu là 500.000 đồng/người. Nhìn chung, không khí đón Xuân của cán bộ, công nhân viên nhà máy và thị trấn đón Tết rất đầm ấm, phấn khởi và đoàn kết.

- Xin cảm ơn đồng chí!

Lê Thiết Hùng (Thực hiện)