Nhắc đến ông Nguyễn Mạnh Ngữ ở Yên Phong, Bắc Ninh, bà con nông dân thường gọi với tên trìu mến “Ngữ mạ”. Từ nhiều năm nay, ông và gia đình chuyên cung cấp mạ cấy cho bà con nông dân không chỉ trong huyện Yên Phong, Đồng Nguyên, Phù Khê của tỉnh Bắc Ninh mà còn đáp ứng nhu cầu cho Đông Anh (Hà Nội), Hà Đông (Hà Tây), v.v…

Cơ sở công nghệ mạ khay (còn gọi là mạ công nghiệp) của ông chính thức đi vào hoạt động từ năm 2001. Từ đó đến nay, mỗi vụ cơ sở này cung cấp hàng vạn khay mạ cho nông dân.

Lý do đưa ông Ngữ đến với loại hình dịch vụ này, để giúp nông dân bớt phần vất vả là Viện Cơ điện Nông nghiệp và phát triển nông thôn chế tạo một loại máy cấy, phù hợp với điều kiện đồng ruộng của nước ta.

Năm 1998, Viện phối hợp với chính quyền xã đưa máy về thực nghiệm tại các cánh đồng ở Yên Phong, Bắc Ninh. Việc làm mạ được giao cho ông Ngữ, cán bộ nông nghiệp (tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp I) đang công tác tại xã. Với trình độ và kinh nghiệm lại được sự giúp đỡ của Viện, ông áp dụng mô hình gieo mạ trên khay. Sau khi đem cấy kết quả thật bất ngờ. Năng suất lúa cho cao hơn mạ gieo cấy thường từ 30-50kg/sào.

Từ đó, liên tiếp các vụ sau, gia đình ông được Viện chọn là cơ sở chuyên làm mạ công nghiệp phục vụ bà con. Ông cho biết, điều kiện để làm mạ công nghiệp này tương đối đơn giản, không quá cầu kỳ, không đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao. Sau khi có đất nhỏ, ông chỉ cần trộn phân bón vào đất sau đó đưa vào máy rải đất. Máy sẽ rải đều đất trên các khay nhựa, tưới nước, gieo mạ, rồi rải tiếp một lượt đất nữa. Khoảng 7-8 ngày sau, khi mạ lên xanh ông mang mạ ra ngoài trời và để từ một đến hai ngày là có thể đem ra đồng gieo cấy. Ông Ngữ cho hay loại mạ này lên rất nhanh. Với vụ mùa, chỉ cần từ 8 đến 12 ngày, còn vụ xuân là từ 12 đến 15 ngày.

Ưu điểm của loại mạ này, theo ông giá thành sản phẩm thấp chỉ 30.000 đồng/sào. Với mỗi sào, bà con nông dân chỉ cần từ 7 đến 8 khay mạ là vừa đủ. Đặc biệt, với mạ công nghiệp này, bà con có thể chủ động thời vụ. Nghĩa là, người nông dân chỉ cần gieo mạ trước 10 ngày tuổi là có thể đưa mạ xuống đồng. Việc chăm sóc mạ lại không quá cầu kỳ, tránh được nhiều loại sâu bệnh. Khi kết hợp mạ với máy cấy, người nông dân sẽ giảm được một nửa chi phí mà năng suất lúa lại tăng lên. Ông cũng cho biết thêm, loại mạ này không chỉ phục vụ cho máy cấy mà bà con có thể tự cấy bằng tay rất nhanh. Vì vậy từ năm 2001 đến nay, đều đặn mỗi vụ cơ sở của ông cung cấp hàng vạn khay mạ cho các tỉnh.

Ông Ngữ “khoe” nhiều nơi, kể cả Long An cũng đã gọi điện ra hỏi về cách thức làm loại mạ công nghiệp này. Ông tâm sự: “Hầu như cả miền Bắc này chỉ có cơ sở của tôi là cung cấp mạ cấy cho nông dân. Đây là loại hình dịch vụ mới trong sản xuất nông nghiệp đem lại hiệu quả kinh tế cao. Vì vậy, trong tương lai tôi sẽ mở rộng thành một trung tâm cung cấp mạ công nghiệp lớn hơn. Tuy nhiên để làm được điều này, với điều kiện như hiện nay điều đó rất khó thành hiện thực bởi mặt bằng để sản xuất của gia đình quá hẹp”.

Thúy Nga