QĐND - Chính phủ đã có Nghị định giao toàn bộ lưới điện nông thôn về cho ngành điện lực quản lý nhằm để cả bên bán lẫn bên mua đều có lợi vì không phải mất phí qua khâu trung gian. Khi bàn giao, chi phí trước đây đóng góp xây dựng đường dây còn được trả lại cho dân. Vậy mà lợi dụng sự “khát” điện và kém hiểu biết của dân, một số nơi cán bộ ngành điện đã bắt chẹt các “thượng đế” bằng những khoản thu trái luật mà xã Sơn Hải là một ví dụ.

Xã Sơn Hải, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) có 3 trạm điện phục vụ 13 thôn. Thực hiện chủ trương bán điện trực tiếp đến từng hộ dân, từ năm 2010, các lưới điện do HTX điện năng Hải Sơn quản lý được giao về cho ngành điện. Do chưa chuẩn bị đủ điều kiện, trạm số 1 và số 2 hiện vẫn do HTX điện năng quản lý và bà con 8 thôn được sử dụng điện yên ổn không phải nộp thêm bất cứ khoản nào. Còn trạm số 3 phục vụ các xóm 1, 2, 3, 4 và một phần xóm 5 được bàn giao cho ngành điện lực. Chi nhánh Điện lực Quỳnh Lưu giao cho hai ông Đồng Mạnh Hòa và Đậu Văn Lợi quản lý.

Khi các gia đình xây nhà mới hoặc tách hộ đăng ký kéo điện vào nhà mình đều bị hai ông buộc phải nộp 1.000.000 đồng. Mức thu được mặc cả như mua tôm cá ngoài chợ không theo một khung giá hay quy định nào, cũng không có hóa đơn, chứng từ hay bất cứ giấy tờ gì. Hộ ông Nguyễn Huy Đức, Nguyễn Huy Được, Nguyễn Ngọc Hải, Cao Thị Loan (xóm 3) bị thu 1.000.000 đồng/hộ. Các hộ: Trần Văn Ngọc, Hoàng Đình Nga, Nguyễn Hữu Hòa thì bị thu 900.000 đồng/hộ. Cụ Dương Thị Tâm (80 tuổi) muốn tách riêng đồng hồ với con, để của ai người nấy trả, thì nộp 550.000 đồng. Anh Nguyễn Huy Thủy cũng tách riêng đồng hồ với gia đình nhưng khá giả hơn nên bị nộp 1.300.000 đồng. Ông Nguyễn Huy Hoan (65 tuổi) trình bày: "Tôi tách riêng đồng hồ điện cho con trai, họ cũng đòi 1.000.000 đồng. Tôi thắc mắc, họ bảo: “Đây là chủ trương của Điện lực Quỳnh Lưu, nộp tiền trên mới cấp công tơ và cho hợp đồng mua điện?”. Tôi không nhất trí và chỉ nộp 600.000 đồng rồi họ cũng cho qua(?!). 

Ông Nguyễn Huy Liệu, Đảng ủy viên, Đại biểu HĐND xã, Bí thư Chi bộ xóm 3 bức xúc: “Tất cả các hộ mắc mới điện thắp sáng thuộc trạm điện số 3 đều phải nộp tiền, người dân rất bức xúc, riêng xóm tôi đã có 10 đơn của công dân kiến nghị vấn đề này. Có trường hợp đặc biệt như hộ ông Hoàng Đình Hòa (xóm 5) phải nộp 3.500.000 đồng, hộ ông Đồng Văn Cảnh (xóm 3) nộp 4.500.000 đồng. Đến nhà thờ đại tộc Thái Bá cũng bị buộc nộp 1.000.000 đồng... Ông Nguyễn Huy Thân, Phó trưởng Công an xã hiện đã nhận được đơn của 12 gia đình với tổng số tiền phải nộp 16.600.000 đồng. Bản thân ông Thân cũng phải lên tận Trụ sở Điện lực Quỳnh Lưu nộp 900.000 đồng mới có điện”. 

Theo khảo sát của chúng tôi, các gia đình phát sinh nhu cầu sử dụng đều nằm dưới đường điện cũ kéo qua, chi phí ban đầu chỉ có một công tơ điện, một hộp bảo vệ công tơ và khoảng 5m dây điện kéo từ đồng hồ vào nhà... Vậy nhưng khi trình bày, hai ông Đồng Mạnh Hòa, Đậu Văn Lợi lại cho rằng: “Chúng tôi phải có "phí lắp nhanh", tiền mua vật tư và đã… thống nhất với các gia đình”.

Làm việc với chúng tôi, ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Chi nhánh Điện lực Quỳnh Lưu cho biết: "Sau khi chuyển giao lưới điện nông thôn cho ngành điện lực quản lý, theo quy định, các hộ dân đang dùng điện hoặc lắp mới sẽ không phải nộp thêm bất cứ khoản tiền nào. Toàn bộ trang thiết bị kéo điện vào nhà kể cả công tơ đều do điện lực cung cấp miễn phí. Chúng tôi ký hợp đồng để ông Hòa, ông Lợi quản lý và thu tiền điện, còn việc thu phí của các gia đình chúng tôi không có chủ trương và không biết". Khi được hỏi: “Vì sao ông Phó trưởng Công an xã Hải Sơn phải lên tận trụ sở điện lực nộp 900.000 đồng mới có điện?". Ông Nam cũng “không biết”.

Ông Trần Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Sơn Hải cho hay: “Tại cuộc họp HĐND huyện Quỳnh Lưu vừa qua có đến 26 xã thắc mắc vấn đề này”. Việc cán bộ điện lực thu tiền của dân là trái với Nghị định Chính phủ, làm mất uy tín của ngành điện. Đề nghị Thanh tra Sở Điện lực Nghệ An nhanh chóng làm rõ và xử lý sai phạm, trả lại tiền cho dân. 

Nguyễn Đình Lộc