Trường Trung học Quân y (Học viện Quân y) là nơi đào tạo nhân viên chuyên môn kỹ thuật về y, dược bậc sơ cấp và trung cấp, bổ sung lực lượng không chỉ cho quân đội mà còn cho các trung tâm y tế cơ sở trong cả nước. Uy tín, chất lượng đào tạo của nhà trường đã tạo nên “thương hiệu” thu hút đông đảo học sinh khắp mọi miền Tổ quốc so tài ở các kỳ thi tuyển để “lọt” vào cánh cửa giảng đường. Trung bình hàng năm, lưu lượng học viên đào tạo cả cho quân đội và nguồn nhân lực CNH-HĐH khoảng 3.000 học viên. Những y tá, dược tá, y sĩ, quân y sĩ, điều dưỡng trung học, chuyên khoa sau y sĩ chính là những người có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sức khỏe cộng đồng, bởi họ là những người làm công tác phòng bệnh và điều trị cho bộ đội, nhân dân. Từ đặc thù đó, quá trình đào tạo, nhà trường đã xác định nội dung, chương trình sát với chức trách của từng đối tượng để khi tốt nghiệp họ có thể đảm đương tốt nhiệm vụ.

Giờ thực hành tìm nhóm hoạt chất trong dược liệu của học viên trung cấp dược.

Trao đổi với các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy, chúng tôi nhận thấy việc coi trọng chất lượng và phương pháp đã tạo nên chất lượng đào tạo của nhà trường. Đó chính là yếu tố xuyên suốt: Dạy mô phạm, tập thực tế. Là “sản phẩm” liên quan đến tính mạng, sức khỏe người bệnh nên các thầy, cô của nhà trường coi trọng kiến thức thực chất, không “bắt tay” với bệnh thành tích trong học tập. Các khoa, ban giáo viên bám sát chương trình, kế hoạch của từng đối tượng để truyền thụ cả lý thuyết và kỹ năng thực hành cho học viên một cách cơ bản, thống nhất, chuyên sâu. Thuộc lý thuyết, chắc thực hành là nguyên tắc bắt buộc với cả thầy, trò, chính vì vậy mà với mỗi môn học, học viên được “nhào nặn” kỹ cả trên giảng đường và các la bô thực tập. Đại tá Cao Đức Thịnh, Phó hiệu trưởng nhà trường khẳng định:

- Do đặc thù của ngành y nên ngay từ bài học đầu tiên chúng tôi đã giáo dục cho các em tính thận trọng, tỉ mỉ, càng hạn chế sai sót càng tốt. Giáo viên đứng lớp luôn cố gắng tìm mọi cách để các em hiểu, nắm chắc được kiến thức, kỹ năng cơ bản, hai khâu lý thuyết và thực hành gắn liền với nhau. Lý thuyết phải được nhập tâm, được “chuyển” vào mỗi học viên để khi thực hành đối chiếu đúng yêu cầu, quy trình kỹ thuật.

Phương châm dạy kỹ, học kỹ, dạy mô phạm, tập thật của nhà trường thể hiện ở mọi lúc, mọi nơi. Chúng tôi đã quan sát một buổi thực giảng của lớp dược khóa 531D do trung úy Đỗ Thị Xinh, giáo viên thực hành Khoa Dược hướng dẫn. Giáo viên thực hành kiểm tra khá kỹ phần lý thuyết, khi các học viên được kiểm tra trả lời trôi chảy giáo viên mới chuyển sang phần thực hành. Sau động tác làm mẫu, làm chậm có phân tích, giáo viên hướng dẫn các học viên làm theo. 100% học viên có đủ các ống nghiệm, cốc, hóa chất… để tiến hành tìm nhóm hoạt chất chính có trong một loại dược liệu. Kết quả của các lần thực nghiệm khá tốt. Sinh viên Ngô Thị Ngọc Hân cho rằng, mình không bỡ ngỡ lắm khi làm động tác thực hành bởi đã nắm rõ quy trình lại được làm theo sự hướng dẫn của giáo viên. Phòng thực hành mổ của Khoa Y học cơ sở cũng vậy, một phòng mổ có 4 bàn mổ với đủ các dụng cụ hệt như bệnh viện. Chủ nhiệm khoa Nguyễn Văn Dũng cho biết, học viên được thực hành “tròn khâu” quy trình các kỹ thuật phẫu thuật. Ví dụ như bộc lộ tĩnh mạch, động mạch, mở khí quản, khâu lỗ thủng dạ dày, khâu vết thương ngực hở… thực hành trên thân động vật (chó), lần lượt từng học viên vào các “vai”. Học viên này làm, học viên khác quan sát, thay phiên nhau, đảm bảo không ai phải “học chay”, cứ một giờ học lý thuyết ít nhất có bốn giờ học thực hành. Quá trình giảng dạy, khoa có nhiều cải tiến về mô hình huấn luyện được Học viện Quân y đánh giá cao như: Mô hình dẫn lưu màng phổi trên động vật thực nghiệm (bơm sữa vào phổi chó tạo mủ để học viên chọc hút; đặt, theo dõi ống dẫn lưu); Mô hình thực nghiệm chứng minh tác dụng thần kinh thực vật trên thỏ (mổ bóc tách dây thần kinh giao cảm, phó giao cảm và dùng xung điện kích thích để quan sát đáp ứng các cơ quan)… Khoa Y học lâm sàng còn xây dựng phim (video) khoa giáo về thực hành khám lâm sàng, kỹ thuật chuyển thương hỏa tuyến… được phổ biến rộng rãi trong huấn luyện toàn quân.

Điều đáng ghi nhận tại Trường Trung học Quân y chính là quá trình dạy-học, học viên không phải học “chay”, tập “chay”, tất cả các nội dung có đủ mô hình, đồ dùng huấn luyện. Tính mô phạm của giáo viên luôn được đặt yêu cầu cao, từng lời nói, động tác liên quan đến bài giảng phải mẫu mực. Các hoạt động ngoại khóa của nhà trường cũng được tổ chức khá phong phú, trở thành nếp như “Câu lạc bộ thứ bảy”, “Tổ nhóm truy, trao”… Tất cả những biện pháp đó góp phần làm cho “thương hiệu” Trung học Quân y ngày càng được khẳng định.

Bài, ảnh: Ngô Anh Thu