Lực lượng thanh niên lựa chọn công việc phù hợp với khả năng của mình.

Dạy nghề cho thanh niên là để trang bị cho họ kiến thức, tay nghề nhất định để có thể lập thân, lập nghiệp bằng sức lao động của mình, góp phần tích cực vào việc giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn. Đây là “bài toán khó” đối với các cấp bộ Đoàn, đòi hỏi các cấp, các ngành phải cùng vào cuộc để tháo gỡ khó khăn cũng là một trong những yêu cầu cấp bách của công tác thanh niên trong thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá.

Trong những năm gần đây, các cơ quan chức năng đã có nhiều chính sách đối với đào tạo nghề nhằm thu hút lực lượng lao động trẻ. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại hiện nay là nhận thức của đại đa số người dân, nhất là lớp trẻ thích học để “làm quan" hơn là để “làm thợ". Không ít học sinh sau khi tốt nghiệp THPT đều đặt mục tiêu là phải vào đại học. Khi không đạt được mục đích đó họ lại dễ dàng chấp nhận một việc làm có thu nhập ở mức trung bình, thậm chí thấp để nuôi chí vào đại học chứ không thích đi học nghề. Nói cách khác họ không có ý thức học lấy một nghề thật thành thạo hoặc nếu có cũng chỉ là theo các lớp học đào tạo ngắn hạn, lao động giản đơn. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến sự thiếu hụt đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật, công nhân lành nghề cung cấp cho thị trường lao động hiện nay.

Nhận thức không đúng đắn về nghề nghiệp và tâm lý coi trọng bằng cấp, thích làm "thầy" hơn làm "thợ" của thanh niên là một trong những nguyên nhân dẫn đến số lượng người học nghề và chất lượng đào tạo nghề không được nâng lên. Bên cạnh đó trong một thời gian dài công tác quản lý Nhà nước về đào tạo nghề trong việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh ngay từ học phổ thông chưa được chú trọng. Chưa có chính sách điều tiết, phân luồng và liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng khuyến khích học sinh học nghề. Công tác tuyên truyền, nâng cao hiểu biết của xã hội, gia đình và người học về vai trò và vị trí của đào tạo nghề còn yếu. Nhằm nâng cao nhận thức cho thanh niên vào học nghề, bảo đảm lực lượng công nhân kỹ thuật phục vụ cho việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng CNH- HĐH, các địa phương cần tăng cường thông tin, tuyên truyền và định hướng nghề nghiệp cho thanh niên.

Tại hội thảo giữa Trung ương Đoàn và Tổng cục Dạy nghề về dạy nghề cho thanh niên, ông Dương Đức Lân, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề và Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Hoàng Hiệp thống nhất: Năm 2010, hai bên đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động phối hợp để “thay đổi nhận thức xã hội và thanh niên về học nghề”, để ngày càng có nhiều thanh niên đến với trường nghề, được học nghề, có việc làm, tăng thu nhập... Từ khi hai bên ký kết, thực hiện chương trình phối hợp về dạy nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên từ tháng 8-2005, nhận thức của thanh niên về học nghề cũng như kỹ năng nghề mỗi năm một tăng; tuy nhiên, tay nghề và số lượng thanh niên học nghề vẫn còn ít. Vì thế trong chương trình phối hợp năm 2010, các cơ quan chức năng cần tăng cường các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức thanh niên về nghề nghiệp, tổ chức nhiều hoạt động cho học sinh, sinh viên các trường nghề.

Việc đáp ứng lao động cho nhu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động là cần thiết, do đó, trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực, đào tạo nghề luôn được coi là vấn đề then chốt nhằm tạo ra đội ngũ công nhân kỹ thuật có trình độ chuyên môn, có kỹ năng phù hợp được yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Nâng cao hiểu biết giúp cho thanh, thiếu niên lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn và hướng đào tạo phù hợp với điều kiện thực tế của mình.

Bài và ảnh: Hà Vũ