Hội tụ đủ yếu tố lợi thế nhưng chưa phát huy hết

Ngành logistics (chuỗi dịch vụ giao nhận, kho vận) được xem là “mạch máu” lưu thông của nền kinh tế, là cầu nối thương mại trong nước với quốc tế và là một ngành dịch vụ có nhiều tiềm năng đem lại giá trị gia tăng cao. Hải Phòng là thành phố hội tụ nhiều yếu tố thuận lợi để trở thành trung tâm dịch vụ logistics quan trọng của quốc gia. Theo Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng Nguyễn Văn Thành: Hải Phòng là cửa ngõ thông thương với các nước trong khu vực và thế giới, là thành phố duy nhất tại khu vực phía bắc có đủ các phương thức vận tải, như: Đường sắt, đường thủy, đường biển, đường hàng không, đường ống... Thành phố có cụm cảng lớn nhất khu vực miền Bắc với đường bờ biển dài 125km, hơn 400km đường thủy nội địa, 5 cửa sông lớn là Bạch Đằng, Cửa Cấm, Lạch Tray, Văn Úc và sông Thái Bình. Hệ thống cụm cảng này có lưu lượng hàng hóa thông qua lớn nhất khu vực miền Bắc, đứng thứ hai toàn quốc (sau TP Hồ Chí Minh).

Hoạt động bốc xếp hàng hóa tại Cảng Tân Vũ, Khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng.

Đứng ở góc độ doanh nghiệp, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam Nguyễn Duy Minh đánh giá: Hải Phòng có đủ các điều kiện để phát triển ngành dịch vụ logistics, làm động lực phát triển kinh tế vùng trọng điểm Bắc Bộ. Ngoài các điều kiện về hạ tầng, cùng với các điều kiện địa lý tự nhiên thuận lợi thì thành phố đã thu hút được hơn 300 công ty cung cấp dịch vụ logistics của cả nước và quốc tế đang hoạt động. Hải Phòng có các khu công nghiệp phát triển cùng với hàng hóa của vùng kinh tế trọng điểm tạo nguồn hàng dồi dào cho xuất, nhập khẩu. Hiện, giá trị hàng hóa xuất khẩu qua Hải Phòng chiếm 28,4%, nhập khẩu chiếm 41,3% giá trị xuất, nhập khẩu của cả nước.

Có vị trí thuận lợi và nhiều tiềm năng để phát triển hoạt động logistics, tuy nhiên Nguyễn Văn Thành thừa nhận, thành phố vẫn chưa phát huy được hết lợi thế đã có. Hoạt động logistics của thành phố chủ yếu tập trung vận chuyển, ít giá trị gia tăng, nhất là trong chuỗi cung ứng dịch vụ logistics. Dịch vụ vận tải đường bộ quy mô vừa và nhỏ gây nhiều bất cập, khai thác không hiệu quả. Chi phí vận tải còn cao do tổ chức vận tải chưa hợp lý (chủ yếu bằng đường bộ, xe đa phần chạy hàng một chiều), thủ tục hành chính còn rườm rà, chất lượng dịch vụ kho bãi thấp khiến tăng thêm về chi phí.

Phải trở thành “cứ điểm” của các doanh nghiệp logistics mạnh

Đề xuất các giải pháp để đưa Hải Phòng trở thành trung tâm logistics của cả nước và khu vực, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, ông Trần Thanh Hải cho rằng: "Đối với Hải Phòng, dịch vụ logistics dựa trên 3 nền tảng trọng tâm là: Dịch vụ cảng, dịch vụ sau cảng và vai trò trung chuyển; trong đó, vai trò trung chuyển của Hải Phòng rất lớn, thể hiện tính kết nối, làm động lực cho liên kết vùng và quốc tế. Do đó, Hải Phòng phải thành “cứ điểm” của các doanh nghiệp logistics mạnh. Theo đó, thành phố cần đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics theo hướng hiện đại, thu hút doanh nghiệp mạnh trong lĩnh vực logistics; đẩy mạnh cải cách, hỗ trợ doanh nghiệp; cùng với đó phải quan tâm thu hút, đào tạo nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực logistics".

Nhấn mạnh tới yêu cầu cần phát triển Hải Phòng thành trung tâm logistics của cả nước, ông Nguyễn Duy Minh gợi ý, thành phố cần có các chính sách hỗ trợ về giải phóng mặt bằng, miễn giảm tiền thuê đất đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trung tâm logistics. Giảm thuế nhập khẩu trang thiết bị máy móc phục vụ hoạt động tại trung tâm logistics mà trong nước chưa sản xuất được. Còn Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) Lê Quang Trung đề xuất, cần phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; tập trung đầu tư hoàn thiện một số cảng cạn, trung tâm phân phối hàng hóa theo quy hoạch; kết nối dữ liệu điện tử giữa các cơ quan quản lý nhà nước-cảng cạn-hãng tàu-chủ hàng; tăng cường khả năng kết nối vận tải biển với các phương thức vận tải khác.

Nhận định, hiện nay TP Hải Phòng đã hội tụ đủ các yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa", có thể tạo ra những đột biến để trở thành trọng điểm về logistics của cả vùng, thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế của không chỉ thành phố mà còn của cả nước, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết: Để phát triển dịch vụ logistics tại Hải Phòng, tới đây Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan sớm lập quy hoạch kết nối đường sắt đến các bến cảng, triển khai mạnh mẽ cơ chế một cửa quốc gia; cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành, bãi bỏ và đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh, hỗ trợ xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp dịch vụ logistics, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp dịch vụ logistics với chủ hàng. Đặc biệt, cần tạo sự liên kết ngang giữa Hải Phòng với các địa phương, đẩy mạnh liên kết vùng...

Bài và ảnh: VŨ DUNG