Sự đồng thuận của người dân là nguồn động viên rất lớn đối với cán bộ, công nhân viên ngành điện lực.

Ông Lừ Văn Chương-Trưởng bản Huội Của, xã Viêng Lán, huyện Yên Châu: “Ngành điện cứ trồng cột, kéo dây mang điện tới cho các hộ gia đình. Trong quá trình trồng cột điện, kéo dây nếu có làm ảnh hưởng tới cây ăn quả của bà con, cũng sẽ không phải bồi thường đâu”. Sự đồng thuận của người dân là nguồn động viên rất lớn đối với cán bộ, nhân viên ngành điện lực Sơn La quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Là một tỉnh miền núi, Sơn La có diện tích rộng tới trên 14.000km², trong đó 80% diện tích là đồi núi có độ dốc lớn, lại bị chia cắt bởi nhiều sông, suối, kết cấu hạ tầng chưa phát triển, dân cư sống rải rác, rất khó khăn cho việc phát triển nguồn và kinh doanh bán điện. Đây là một trong những tỉnh được đánh giá có địa hình hiểm trở nhất cả nước.

Ông Lê Quang Thái - Giám đốc Điện lực Sơn La cho chúng tôi biết: “Toàn tỉnh có 61 bản nằm dọc 200km đường biên với nước bạn Lào, 100% là dân tộc thiểu số, chủ yếu là các dân tộc như: Mông, Khơ Mú, Xinh Mun... nên điều kiện thi công các dự án điện rất khó khăn. Không những thế, đầu tư cho lưới điện nông thôn ở đây cũng rất lớn. Có những bản thuộc xã biên giới như: Phiêng Pằn (huyện Mai Sơn), suất đầu tư cho lưới điện ở đây lên tới 80 triệu đồng/hộ, gấp 4 lần so với suất đầu tư cho một hộ dân ở miền núi. Chưa kể sau khi đầu tư xây dựng, đưa vào quản lý vận hành cũng khó khăn không kém do địa hình hiểm trở, trong khi sản lượng điện quá thấp, chi phí quản lý, vận hành lưới điện đối với khu vực miền núi cao và mức độ nguy hiểm đối với anh em công nhân rất lớn”.

Khó khăn nhiều, nhưng do có sự đồng thuận giữa chính quyền, các cơ quan chức năng và nhân dân trong tỉnh nên quá trình tiếp nhận lưới điện nông thôn ở Sơn La diễn ra khá thuận lợi. Trên thực tế, Điện lực Sơn La đã triển khai tiếp nhận và bán điện trực tiếp đến hộ dân nông thôn, miền núi từ năm 2000. Đến hết tháng 2-2009, Điện lực tỉnh đã hoàn thành việc tiếp nhận 19 xã còn lại của tỉnh để bán điện trực tiếp đến 13.000 hộ dân nông thôn. Bằng nhiều nguồn vốn khác nhau, đến nay, điện lưới quốc gia đã đến được 100% huyện, thành phố, 98,44% số xã ở Sơn La với 73% số hộ được sử dụng điện. Hiện chỉ còn 3 xã mới là Tân Xuân (huyện Mộc Châu), Háng Đồng và Hua Nhàn (huyện Bắc Yên) chưa có điện lưới quốc gia. Ngoài việc đáp ứng nhu cầu sử dụng điện cho các phụ tải trong toàn tỉnh, Điện lực Sơn La còn chịu trách nhiệm cấp điện an toàn, liên tục cho khu vực công trường thi công xây dựng Nhà máy thủy điện Sơn La; các khu, điểm tái định cư (TĐC) thuộc dự án di dân TĐC thủy điện Sơn La, thủy điện Hòa Bình; công trường các thủy điện nhỏ trên địa bàn, cho toàn bộ tỉnh Hủa-phăn (Lào).

Với 88 xã đặc biệt khó khăn, Sơn La còn có hai vùng trọng điểm TĐC, do ảnh hưởng của thủy điện Hòa Bình và thủy điện Sơn La; trong đó, việc cấp điện cho các xã TĐC của thủy điện Hòa Bình được thực hiện từ năm 1988 nhưng đến thời điểm này vẫn còn một số bản của xã Tân Hợp (huyện Mộc Châu), Chiềng Hoa (huyện Mường La) chưa có điện. Điện lực Sơn La đã lập dự án đầu tư đưa điện về những xã này nhưng đến nay vẫn chưa có tiền để triển khai. Tỉnh cũng giao cho Điện lực Sơn La làm chủ đầu tư dự án đưa điện về các khu TĐC thủy điện

Cái được lớn nhất của việc tiếp nhận lưới điện nông thôn Sơn La về ngành điện quản lý là được người dân ủng hộ nhiệt tình, trong đó, có vai trò quan trọng của chính quyền huyện, xã. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là vấn đề tổn thất điện năng ở các xã đã tiếp nhận rất cao (23,7%) do lưới điện cũ nát, bán kính cấp điện sau trạm biến áp quá lớn. Để giảm tổn thất điện năng, căn cứ vào hiện trạng lưới điện từng xã, bản, Điện lực Sơn La đã trình Công ty Điện lực 1 dự án đầu tư tối thiểu, nâng cao chất lượng điện cho số xã vừa tiếp nhận với tổng mức đầu tư 10,3 tỷ đồng, áp giá đúng đối tượng theo biểu giá điện Chính phủ quy định và nâng giá bán bình quân.

Đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La mong được cán bộ ngành điện về bản để đo đạc, triển khai sớm dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp đường điện vốn đã xuống cấp từ nhiều năm nay. Tin rằng, với nỗ lực của Điện lực Sơn La và sự đồng thuận của chính quyền, các cơ quan chức năng và nhân dân trong tỉnh chẳng bao lâu nữa tất cả các hộ dân của tỉnh miền núi này sẽ có điện lưới để dùng trong sinh hoạt.

Bài và ảnh: THU HƯƠNG