Đột phá về giao thông

Vùng TP Hồ Chí Minh gồm các tỉnh, thành phố: Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Long An, Tiền Giang và TP Hồ Chí Minh. Trong đó, TP Hồ Chí Minh là đô thị hạt nhân vùng, trung tâm kinh tế tổng hợp đa chức năng với kết cấu hạ tầng đồng bộ và hiện đại ngang tầm với các đô thị hiện đại trong khu vực. Vùng chỉ chiếm 9,2% diện tích và 21% dân số cả nước, nhưng tạo ra 44% GRDP cả nước.

Một trong những vấn đề quan tâm của các địa phương trong vùng chính là tháo gỡ các “nút thắt” và kết nối giao thông thông suốt. Chuyện tắc nghẽn giao thông tại các cửa ngõ TP Hồ Chí Minh là một điển hình. Dù hướng kết nối với các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu đã có cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, với Long An và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long có cao tốc TP Hồ Chí Minh - Trung Lương, nhưng tình trạng quá tải hạ tầng giao thông vẫn diễn biến phức tạp. Trong quy hoạch vùng đến năm 2030, hệ thống trục giao thông chính của TP Hồ Chí Minh với các tỉnh lân cận theo hướng Đông Bắc - Tây Nam sẽ có thêm các dự án đường Vành đai 2 - Vành đai 3, nâng cấp đường ĐT743C mở rộng hướng kết nối đường vòng cung Tây Bắc, xây dựng tuyến nối tắt ĐT741 đến Quốc lộ 51 để tạo hướng kết nối phía Bắc thẳng xuống khu vực cảng Cái Mép - Thị Vải…

Theo đồng chí Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, muốn thực hiện được quy hoạch Vùng TP Hồ Chí Minh cần phải đầu tư đồng bộ hạ tầng kết nối. Tuy nhiên, hiện nay chưa thực hiện được như mong muốn do thiếu nguồn vốn. Thực hiện quy hoạch vùng cần thiết phải phát triển giao thông công cộng, giao thông thủy, phải có trung tâm tài chính. Mục tiêu đến năm 2030 thực hiện xong dự án đường Vành đai 3, 4 và các cao tốc liên kết vùng đang gặp khó khăn do thiếu vốn. Việc điều chỉnh lại quy hoạch các hướng tuyến phát triển vùng phù hợp với định hướng ưu tiên phát triển của TP Hồ Chí Minh với tư cách là hạt nhân trung tâm, cần mở rộng thêm theo hướng Đông, Nam thay vì chỉ tập trung hướng Tây, Bắc như quy hoạch vùng xác định.

Cùng chung quan điểm này, đại diện lãnh đạo các địa phương thành viên của Vùng TP Hồ Chí Minh đề xuất, Chính phủ cần quan tâm, chủ trì việc phối hợp giữa các địa phương trong vùng nhằm tăng tính hiệu quả. Mặt khác, các bộ, ngành Trung ương tạo hành lang pháp lý để thực hiện quy hoạch và ủng hộ đề xuất của các tỉnh, thành phố về cơ chế tài chính phân bổ, huy động nguồn lực. Trong đó, Chính phủ cần thành lập Ban điều phối chung để triển khai một cách có hiệu quả về phát triển đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không...

Hỗ trợ liên kết, xúc tiến đầu tư

Thời gian qua, việc liên kết, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp của Vùng TP Hồ Chí Minh, với vai trò trung tâm là TP Hồ Chí Minh, đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các địa phương đã ký kết, tăng cường hỗ trợ lẫn nhau, hình thành chuỗi liên kết bền vững trong hoạt động sản xuất - tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp an toàn. Mới đây, chợ đầu mối nông sản thực phẩm Dầu Giây, một công trình chợ đầu mối nông sản trọng điểm và lớn nhất tỉnh Đồng Nai đã đi vào hoạt động, tạo thêm "kênh" liên kết tiêu thụ hàng nông sản giữa TP Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai. Trong định hướng phát triển, chợ đầu mối này sẽ là đầu mối trung chuyển sản phẩm nông sản tập trung và xuất khẩu của cả vùng, gắn kết với các địa phương khác trên cả nước.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Trần Văn Vĩnh cho rằng, trong quy hoạch Vùng TP Hồ Chí Minh, Chính phủ cần có hướng chỉ đạo để phối hợp chặt chẽ giữa các tỉnh, thành phố, trọng tâm là phối hợp kêu gọi vốn đầu tư, vì hiện nay các tỉnh đều kêu gọi đầu tư giống nhau về một số lĩnh vực nên chồng chéo và khó phát huy lợi thế. Đồng thời, cần quy hoạch sử dụng đất hợp lý cho sự phát triển chung của vùng, huy động nguồn vốn đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, hạ tầng đô thị nhằm tránh sự cạnh tranh giữa các tỉnh, thành phố trong vùng, không phát huy hiệu quả của vùng. Trong vùng, cần có trung tâm tài chính để huy động vốn.

Tại buổi làm việc với lãnh đạo các địa phương trong Vùng TP Hồ Chí Minh mới đây, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho rằng, việc điều chỉnh quy hoạch Vùng TP Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với TP Hồ Chí Minh mà còn với các địa phương trong vùng, tạo động lực để phát triển Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và của cả nước. Đề án điều chỉnh quy hoạch Vùng TP Hồ Chí Minh phải làm nổi bật tính chất đô thị hóa, vị trí chiến lược trong khu vực Đông Nam Á của vùng và cần tập trung nguồn lực kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông, nhất là đường bộ. Trong đó, cần có tuyến đường vành đai, xuyên tâm, ưu tiên quy hoạch, đầu tư, xây dựng các dự án hạ tầng có tính chất kết nối nội vùng và liên vùng. TP Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm liên kết vùng nhưng phải chú ý phát triển các khu đô thị vệ tinh để khai thác tiềm năng từng khu vực và hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển.

HỒNG GIANG