Dự án đầu tưxây dựng cơ sở hạ tầng khu dân cư bắc đường Thanh Niên thành phố Hải Dương về quy mô không phải là lớn. Tổng mức đầu tư theo dự toán chỉ có xấp xỉ 50 tỷ đồng. Thế nhưng từ khi thực hiện dự án (năm 2003 đến nay), các sai phạm liên tiếp được phát hiện. Đến nay thì thời gian thực hiện dự án đã nhiều gấp ba lần theo hợp đồng ban đầu, vậy mà nhiều hạng mục vẫn chưa hoàn thành, nhiều công trình chưa được quyết toán...

Chưa phê duyệt, đã thi công

Mục đích của dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu dân cư bắc đường Thanh Niên (thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương) là xây dựng một khu đô thị hiện đại, góp phần giải quyết nhà ở cho dân và tạo bộ mặt đô thị đẹp cho thành phố.

Ngày 23-5-2003, UBND tỉnh mới có Quyết định số 1496/QĐ-UB phê duyệt thiết kế kỹ thuật, dự toán hạng mục san nền của dự án, thế nhưng ngay từ ngày 2-5-2003, đơn vị thi công là Công ty xây dựng kết cấu hạ tầng và phát triển đô thị Hải Dương đã tiến hành thi công và đã chính thức làm lễ khởi công vào ngày 12-5-2003. Chính vì thi công trước khi phê duyệt thiết kế kỹ thuật nên nhà thầu đã làm sai rất nhiều so với thiết kế, như không bóc bỏ lớp đất màu trên bề mặt, thay đổi phương pháp vét bùn... Theo đánh giá của Sở Xây dựng Hải Dương (tại công văn số 153, ngày ) thì "Việc chủ đầu tư đề nghị thay đổi thiết kế và đã thi công như vậy là chưa đúng với quy định tại Tiêu chuẩn xây dựng Việt ".

Mặt khác, theo nhật ký công trình thì hạng mục san nền được thi công từ tháng 5 năm 2003 và từ ngày 11-6-2003 đến ngày 12-8-2003 không thi công, nhưng dự toán khoán thầu lại áp dụng đơn giá vật liệu xây dựng đến chân công trình thời điểm tháng 7 năm 2003, chênh lệch mỗi mét khối cát là 2.000 đồng, tổng giá trị tăng thêm theo tính toán của Thanh tra tỉnh Hải Dương là hơn 618 triệu đồng.

Không chỉ có hạng mục san nền mà còn có 6 hạng mục quan trọng khác cũng xảy ra tình trạng thi công trước, thẩm định và phê duyệt dự toán khoán thầu sau. Ngay bản thân quy hoạch chi tiết khu dân cư bắc đường Thanh Niên (Hải Dương) cũng ra đời trước khi quy hoạch tổng thể thành phố Hải Dương được UBND tỉnh phê duyệt.

Vi phạm quy chế đấu thầu và quản lý tài chính

Nếu xem xét quy mô cũng như lại hình dự án thì dự án xây dựng khu dân cư bắc đường Thanh Niên (Hải Dương) phải đấu thầu xây lắp (theo Nghị định số 14/2000/NĐ-CP ngày của Chính phủ), thế nhưng không hiểu vì sao dự án lại được chuyển sang hình thức "giao thầu". Hơn thế nữa, năng lực tài chính của nhà thầu cũng không đủ điều kiện để thực hiện, vì thế Công ty xây dựng kết cấu hạ tầng và phát triển đô thị Hải Dương (nhà thầu) đã đề nghị UBND tỉnh Hải Dương và đã được chấp nhận vay 20 tỷ đồng từ nguồn vốn vay Quỹ hỗ trợ phát triển với lãi suất ưu đãi (5,4%/năm), trong khi trước đó khi ký hợp đồng, Công ty này đã cam kết tự ứng vốn theo hình thức BT.

Dù chưa có Quyết định của UBND tỉnh giao đất thì Ban quản lý các khu công nghiệp Hải Dương (cơ quan được giao quản lý dự án xây dựng khu dân cư bắc đường Thanh Niên) đã tiến hành xây dựng trụ sở làm việccủa cơ quan tại đất dự án. Điều này vi phạmLuật đất đai và quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư xây dựng. Không những thế, Ban quản lý đã ký hợp đồng nguyên tắc cho Công ty TNHH Phương Anh (Hà Nội) thuê đất tại khu dân cư bắc đường Thanh Niên để xây dựng Trung tâm thương mại. Việc ký hợp đồng này, theo ý kiến của Thanh tra tỉnh Hải Dương là "vừa không đúng chức năng, vừa trái thẩm quyền". Ban quản lý các khu công nghiệp Hải Dương còn chiếm dụng và sử dụng trái phép tiền của ngân sách Nhà nước trong số tiền hơn 1,5 tỷ đồng do Công ty Phương Anh nộp. Ban quản lý còn đề nghị UBND tỉnh cho Công ty Phương Anh được kéo dài thời gian thuê đất từ 30 năm lên 50 năm và được thuê thêm diện tích khác vào vị trí không đúng quy hoạch sử dụng đất. Đó là vị trí quy hoạch đất công cộng (chợ và bãi tập kết rác) của khu dân cư đã được phê duyệt.

Không chỉ có vậy, ngày 14-10-2004, Ban quản lý các khu công nghiệp Hải Dương bàn giao diện tích đất trong khu dự án xây dựng khu dân cư bắc đường Thanh Niên cho bảo hiểm xã hội tỉnh Hải Dương xây dựng trụ sở. Việc bàn giao này, theo văn bản của Thanh tra Hải Dương cũng là "không đúng chức năng và không đúng thẩm quyền". Trong khi chưa được UBND tỉnh có quyết định chính thức giao đất, thì Ban quản lý các khu công nghiệp Hải Dương vẫn "bật đèn xanh" cho Bảo hiểm xã hội Hải Dương xây dựng trụ sở. Trụ sở này cũng không nằm trong quy hoạch sử dụng đất của dự án.

Chúng tôi được biết, từ cuối tháng 9 năm 2006, thanh tra tỉnh Hải Dương đã có kết luận thanh tra dự án này, đồng thời kiến nghị xử lý kỷ luật một số cá nhân liên quan. Thế nhưng cho đến thời điểm này, rất nhiều cán bộ sai phạm có liên quan vẫn "bình chân như vại".

ĐỖ PHÚ THỌ