Ngày 28-12-2006, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 159/2006/NĐ-CP về việc thực hiện chế độ hưu trí đối với quân nhân trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước từ ngày 30-4-1975 trở về trước có 20 năm trở lên phục vụ quân đội đã phục viên, xuất ngũ.

Phóng viên báo Quân đội nhân dân đã đến Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị) và Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) tìm hiểu về vấn đề này.

Các cựu chiến binh trong ngày hội truyền thống (Ảnh: Minh Trường)

Làm việc với các đồng chí cán bộ ở Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị), chúng tôi được biết: Trong thực tế có nhiều quân nhân trực tiếp tham gia chống Mỹ cứu nước từ ngày 30-4-1975 trở về trước, có 20 năm trở lên phục vụ quân đội đã phục viên, xuất ngũ. Các đối tượng này có những công lao, cống hiến cho công cuộc giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước, có thời gian công tác và đóng bảo hiểm xã hội 20 năm trở lên nhưng vì những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể nên chưa được hưởng chế độ hưu trí. Để từng bước giải quyết chính sách cho họ, dưới sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng mà trực tiếp là Tổng cục Chính trị, nhiều năm qua Cục Chính sách đã phối hợp với các cơ quan, ban ngành trong và ngoài quân đội tổ chức các đoàn cán bộ liên ngành đến các địa phương trong cả nước để nghiên cứu, khảo sát và bước đầu xác định được đối tượng, danh sách, đồng thời xây dựng đề án chung trong tổng thể đề án chế độ chính sách đối với những người tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước và đề xuất với Đảng, Quốc hội, Chính phủ hướng giải quyết. Ngày 1-6-2005, Bộ Chính trị ra Thông báo số 186-TB/TW về chính sách đối với các đối tượng trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhưng chưa được hưởng chế độ chính sách của Đảng, Nhà nước. Ở điểm d, mục 1 nêu rõ: “Quân nhân trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ có 20 năm phục vụ trong quân đội trở lên đã phục viên (bao gồm cả thương binh 81% trở lên) được thực hiện chế độ hưu trí hằng tháng”.

Thực hiện thông báo của Bộ Chính trị, năm 2006, Bộ Quốc phòng đã trình lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề án thực hiện và được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt. Ngày 28-12-2006, Chính phủ đã ra Nghị định số 159/2006/NĐ-CP “Về việc thực hiện chế độ hưu trí đối với quân nhân trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước từ ngày 30-4-1975 trở về trước, có 20 năm trở lên phục vụ quân đội đã phục viên, xuất ngũ”.

Nghị định 159 của Chính phủ quy định rõ các điều khoản mà các đối tượng được hưởng chế độ hưu trí. Trong điều 2, mục 1 ghi rõ: Đối tượng được thực hiện chế độ hưu trí hằng tháng quy định tại Điều 1 Nghị định này là quân nhân nhập ngũ từ ngày 30-4-1975 trở về trước, có 20 năm trở lên phục vụ trong quân đội đã phục viên, xuất ngũ trước ngày 1-4-2000, thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Đã phục viên, xuất ngũ.

b) Thương binh bị suy giảm khả năng lao động 81% trở lên đang điều trị tại các trung tâm điều dưỡng thương binh đã về gia đình nhưng chưa được hưởng chế độ hưu trí.

Như vậy, lương hưu của các đối tượng được hưởng theo nội dung của Nghị định 159 tính theo số năm thực tế công tác (được coi là đã đóng bảo hiểm xã hội) và mức bình quân của tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội như sau: Đủ 15 năm tính bằng 45% mức bình quân của tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội; sau đó, cứ thêm một năm đóng bảo hiểm được tính thêm 3% đối với nữ và 2% đối với nam. Mức lương hưu hằng tháng tối đa bằng mức bình quân của tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Trường hợp đối tượng thuộc diện hưởng sinh hoạt phí (hạ sĩ quan, binh sĩ) thì mức lương hưu hằng tháng được tính bằng lương tối thiểu theo quy định của Chính phủ. Tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bao gồm lương cấp hàm, ngạch, bậc và các khoản phụ cấp, thâm niên, chức vụ (nếu có) được chuyển đổi thành hệ số lương tương ứng quy định tại Nghị định số 25/CP ngày 23-5-1993 của Chính phủ. Tiền lương tối thiểu để làm cơ sở tính lương hưu là 290.000 đồng.

Các quân nhân được hưởng chế độ hưu trí quy định tại Nghị định này được hưởng chế độ bảo hiểm y tế; khi chết, người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng, thân nhân hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, hoặc trợ cấp tuất một lần và các chế độ, chính sách khác như người hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Những quân nhân đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí như quy định tại Nghị định này nhưng đã từ trần trước ngày Nghị định có hiệu lực thi hành thì thân nhân chủ yếu của đối tượng được hưởng chế độ một lần bằng 3,6 triệu đồng.

Làm việc với Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội), chúng tôi được biết: Ngành chính sách quân đội đã rất tích cực trong việc phối hợp với các cơ quan chức năng điều tra, đệ trình những chính sách hợp lý, hợp tình, hợp lòng dân.

Bắt đầu từ ngày 1-1-2007, những đối tượng quy định trong Nghị định 159 bắt đầu được hưởng chế độ hưu trí, nhưng theo các đồng chí ở Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị) trao đổi thì để thi hành Nghị định này, các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng đang đề xuất liên Bộ (Bộ Quốc phòng và Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) ban hành thông tư hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị định đến cơ sở. Vì thế, hết quý 1 năm 2007 các đối tượng sẽ được lĩnh lương hưu như quy định trong Nghị định.

Vũ Đạt