Nở rộ nhiều mô hình nuôi tôm

Sau thành công của vụ tôm 2016 và 2017, bước vào năm 2018, việc cải tạo, nâng cấp mô hình nuôi tôm ở tỉnh Bạc Liêu diễn ra khá rầm rộ. Ông Tạ Minh Phú, Chủ tịch Hội Thủy sản tỉnh Bạc Liêu chia sẻ: “Do có sự thành công lớn trong hai năm qua nên ở vụ nuôi năm 2018, các mô hình nuôi tôm như: Công nghệ cao, siêu thâm canh, lót lưới mành dưới đáy ao, nuôi tôm hai giai đoạn… đang nở rộ, gia tăng diện tích trên địa bàn. Đây là điều đáng mừng nhưng cũng hết sức đáng lo, bởi chi phí đầu tư cho các mô hình nói trên rất lớn, trong khi chưa ai nắm chắc tình hình dịch bệnh, giá cả tiêu thụ sẽ ra sao”.

Liên tục trong hai năm 2016 và 2017, người nuôi tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long thắng lớn nhờ áp dụng các mô hình mới. Trong ảnh: Thu hoạch tôm nuôi ở xã Tân Hưng, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau).

Tại tỉnh Cà Mau, lâu nay người dân vốn chỉ quen với mô hình nuôi tôm dưới tán rừng (tôm-rừng) hoặc xen canh tôm-lúa, kể từ năm 2017, các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh cũng bắt đầu xuất hiện, nhanh chóng lan rộng và chứng minh được tính ưu việt của nó so với cách nuôi truyền thống. “Sự phát triển khá “nóng” của mô hình nuôi tôm siêu thâm canh, bên cạnh mặt tích cực là giúp gia tăng sản lượng tôm nuôi, nhưng cũng có không ít khó khăn, thách thức về nguy cơ phá vỡ quy hoạch, ô nhiễm môi trường, thiếu hụt điện năng”, ông Châu Công Bằng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Cà Mau nhận định.

Hiện nay, tỉnh Sóc Trăng luôn là địa phương dẫn đầu cả nước về áp dụng mô hình nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh. Nhờ phát triển mạnh mô hình này mà trong hai năm liên tiếp (2016 và 2017), sản lượng tôm nuôi của tỉnh đều đạt trên 150.000 tấn/năm, với diện tích thả nuôi hơn 35.000ha. Ông Lương Minh Quyết, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Sóc Trăng cho biết: “Để đạt mục tiêu 10 tỷ USD xuất khẩu tôm vào năm 2025, chỉ có con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất là phát triển hình thức nuôi thâm canh, bán thâm canh và siêu thâm canh. Với kinh nghiệm nhiều năm, Sóc Trăng tự tin theo đuổi và phát triển hơn nữa các mô hình này”.

Mừng nhiều, nhưng lo cũng không ít

Không thể phủ nhận các mô hình nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh hay siêu thâm canh trong hai năm vừa qua, khi nó giúp mở ra hướng đi mới, hiệu quả cho ngành tôm cả nước nói chung và ĐBSCL nói riêng. Sự phát triển ồ ạt các mô hình nuôi tôm ở ĐBSCL là điều đã được dự báo, bởi giá trị lợi nhuận mà nó đem lại cao hơn rất nhiều so với cách nuôi truyền thống. Tuy nhiên, việc phát triển quá nhanh của những mô hình này vô hình trung kích thích sự tăng giá của một số dịch vụ đầu vào phục vụ nghề nuôi tôm.

Mô hình nuôi tôm thâm canh đang phát triển rộng rãi ở tỉnh Sóc Trăng.

Tăng mạnh và sớm nhất phải kể đến dịch vụ cải tạo ao và giá con giống. Nếu như năm 2017, chi phí cho việc cải tạo ao nuôi bình quân chỉ khoảng 50 triệu đồng/ha, thì sang đầu năm 2018 đã tăng lên 70 triệu đồng/ha. Từ cuối vụ nuôi 2017 đến nay, các tỉnh có diện tích nuôi tôm lớn, như: Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang, Sóc Trăng… đều trong tình trạng thiếu hụt phương tiện phục vụ cải tạo ao. Ông Huỳnh Xuân Diện, Giám đốc Hợp tác xã Nuôi thủy sản năng suất cao Tân Hưng (Cái Nước, Cà Mau) lo lắng: “Năm nay chúng tôi dự kiến cải tạo 200 ao (diện tích mỗi ao 2.000m²) nuôi tôm theo mô hình lót lưới mành nhưng tiến độ cải tạo diễn ra khá chậm do thiếu phương tiện nạo vét ao”.

Một lo lắng khác cũng đang ám ảnh người nuôi tôm ở ĐBSCL là nguy cơ sốt giá tôm giống khi các địa phương đồng loạt vào vụ. Theo ghi nhận của chúng tôi, từ đầu năm 2018 đến nay, giá tôm giống (loại tôm thẻ) được các đại lý bán ra ở mức 135 đồng/con, tăng 14 đồng/con so với lúc cao điểm của vụ nuôi năm 2017. Kinh nghiệm của người nuôi tôm cho thấy, một khi con giống hút hàng, tăng giá sẽ tạo cơ hội cho nguồn giống kém chất lượng len lỏi vào thị trường. Gặp phải trường hợp này, người nuôi tôm gánh thiệt hại nặng nề vì chất lượng con giống quyết định hơn 50% sự thành công của vụ nuôi.

Vào tháng Ba này, theo quy luật tự nhiên, những đợt nước mặn từ biển sẽ dâng lên, mở đầu cho vụ nuôi tôm mới. Người nuôi tôm ở ĐBSCL đang tất bật, khẩn trương chuẩn bị cho vụ nuôi với hy vọng sẽ tiếp tục trúng mùa, được giá như vừa qua. Trong khi đó, dường như họ không mấy bận tâm đến những tín hiệu bất thường của thị trường: Những năm gần đây ở ĐBSCL, giá tôm thường tăng cao trong những tháng đầu năm; riêng đầu năm nay, giá tôm không tăng mà có thời điểm còn giảm đến 20.000 đồng/kg. Nhiều chuyên gia cho rằng năm 2018, nhiều nước trên thế giới sẽ tăng sản lượng tôm nuôi, cùng với đó là lượng tôm tồn kho ở các nước còn nhiều nên giá tôm trong năm 2018 có thể sẽ không cao. Với những diễn biến thị trường vừa qua cho thấy, giá tôm năm 2018 sẽ tiếp tục có những biến động nhưng xu hướng chung là khó có sự tăng giá đột biến.

Bài và ảnh: HỒNG ĐĂNG - AN XUYÊN