QĐND - Hơn 1000ha lúa nước tại 3 xã Đăk Liêng, Buôn Triết, Buôn Tría đã bị mất trắng vì ngập lụt, hàng nghìn hộ dân bỗng chốc trắng tay cũng chỉ vì một đoạn đường dài 32m bị lở không kịp thời khắc phục. 

Lúa ngập, dân trắng tay

Ngày 11-4, chúng tôi có mặt tại xã Buôn Triết (huyện Lăk, Đắc Lắc) là nơi bị thiệt hại nặng nhất. Trên con đường từ huyện vào xã, mùi thum thủm của lúa chết úng bốc lên nồng nặc. Hai bên đường, những đống lúa xám xịt bám đầy bùn vừa được người dân vớt về sau đợt ngập lụt.

Đang đóng nốt những bao lúa bám đầy bùn đen đúa, anh Tri Công Nghĩa, Trưởng thôn Tân Cường, xã Buôn Triết rầu rĩ: “Nhà có 1,4ha lúa, dự tính vụ này sẽ thu được hơn chục tấn, nhưng bây giờ cùng lắm chỉ được hơn hai tấn. Mà lúa thì đen thui thế này, muốn ăn phải ngâm gạo không thì hôi nuốt không nổi. Như thế là còn may đó! Nhiều hộ chẳng thu được hạt nào mới khổ”. Cũng theo anh Nghĩa, trong thôn có cặp vợ chồng cưới nhau vay mượn mua được 5 sào ruộng, nay lúa bị mất trắng, chủ nợ đến hối liên tục, hai vợ chồng đóng cửa nhà trốn đi mấy ngày chưa thấy về.

Lúa bị chết rục sau khi nước rút.

Bà Phạm Thị Tích cùng thôn có hơn một héc-ta lúa đang độ trổ bông, nước vào ngâm mấy ngày liên tục bây giờ thối rục, nay chẳng còn hy vọng thu được hạt nào. “Tốn hai mươi triệu đồng tiền đầu tư, nay chẳng thu được gì, nợ tiền phân, tiền giống, tiền công… bây giờ người ta đến đòi không biết lấy gì mà trả. Giờ không biết lấy gì mà ăn cho đến vụ sau đây”-bà uể oải kể.

 Ông Nguyễn Đăng Trọng, Chủ tịch UBND xã Buôn Triết cho biết, xã bị thiệt hại gần 1000ha lúa. Hiện nay, người dân đang rất khó khăn, nếu không có sự hỗ trợ kịp thời, hàng nghìn hộ dân của xã sẽ thiếu cái ăn.

 Theo báo cáo của Phòng NN&PTNT huyện Lăk, diện tích ngập lụt rơi vào 3 xã trọng điểm sản xuất lúa nước của huyện là Đăk Liêng, Buôn Triết, Buôn Tría khoảng 1.280ha và khả năng mất trắng diện tích này là rất cao vì hầu hết lúa đang thời kỳ trổ bông, ngậm sữa. Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó phòng NN&PTNT huyện Lăk cho biết, đoàn liên ngành đang tổ chức đi kiểm tra, xác minh lại diện tích bị thiệt hại cụ thể. Đợt lũ lần này ít nhất cũng “cướp” mất trên 50 tỷ đồng của người dân. Đồng thời, Phòng đã có kiến nghị tỉnh và huyện sớm có chính sách hỗ trợ lúa giống để những hộ mất trắng có giống để sản xuất vụ hè thu; hỗ trợ gạo cứu đói, khoanh nợ ngân hàng với các hộ dân bị ngập lụt và mất trắng.

Vì đâu nên nỗi?

Tháng 10-2011, trong một đợt lũ, đường Suối Cụt (thuộc xã Đăk Liêng) đã bị vỡ một đoạn dài 32m, sâu hơn 10m. Chính đoạn vỡ này đã tạo điều kiện để nước sông Krông Na dễ dàng tràn vào “tấn công” vựa lúa của huyện Lăk. Đường Suối Cụt rộng 8m, dài 3km là tuyến đường giao thông chính bà con dùng để đi lại và sản xuất nông nghiệp của 3 xã. Ngoài ra, tuyến đường này còn ngăn lũ tiểu mãn cuối năm và tháng 3, 4 năm sau. Tháng 12-2011, nước lũ tràn vào gây ngập úng 50ha lúa vừa gieo sạ vụ đông xuân. Lo lắng trước tình trạng đoạn đường vỡ sẽ dễ dàng để nước lũ xâm nhập vào sâu, người dân hai xã Buôn Triết và Buôn Tría đã nhiều lần kiến nghị lên huyện để sớm đắp lại đường nhưng mãi vẫn không thấy triển khai. Và, trận lụt vừa qua, khi nước sông Krông Na lên cao tràn vào làm đoạn đường Suối Cụt bị vỡ, gây ngập cánh đồng Buôn Triết và Buôn Tría.

Làm việc với chúng tôi, ông Chiến cho biết, Phòng đã hai lần tham mưu cho UBND huyện làm tờ trình gửi UBND tỉnh về việc xin chủ trương đầu tư, sửa chữa đoạn đường này vì ngân sách của huyện quá eo hẹp, nhưng đến nay vẫn chưa được đồng ý. Ước tính, chi phí để sửa chữa, kiên cố 32m đường này vào khoảng hơn 2 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo tính toán sơ bộ, đây mới chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, cần phải có một con đê bao chạy dọc sông Krông Na khoảng một ki-lô-mét khi đó mới kiểm soát được lũ tiểu mãn. Người dân ở đây rất mong UBND huyện Lăk và tỉnh Đắc Lắc sớm quan tâm đầu tư, sửa chữa đoạn đường trên để cuộc sống của bà con được ổn định.

Bài và ảnh: Vạn Tiếp