Tàu HQ975, Vùng C, Quân chủng Hải quân cứu kéo, lai dắt tàu của ngư dân gặp nạn

Thời tiết miền Trung những ngày tháng 7 vô cùng khắc nghiệt, cái nóng từ lòng đất bốc lên. Những cơn gió Tây dàn dạt thổi về càng làm nên vẻ khốc liệt, báo hiệu những diễn biến khó lường của thiên tai đến với vùng đất đầy nắng gió này. Sau khi kết thúc Hội nghị phòng, chống lụt, bão – tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) khu vực duyên hải miền Trung và Tây Nguyên tại TP Quảng Ngãi, chúng tôi tiếp tục đi nắm tình hình triển khai công tác này ở một số đơn vị Bộ đội Biên phòng và địa phương ven biển.

Cảm nhận đầu tiên của chúng tôi là các đơn vị, địa phương đã có sự chuẩn bị chu đáo để sẵn sàng đối phó với bão lũ, thiên tai. Các cấp chính quyền, các ngành, đoàn thể đã tập trung quan tâm đầu tư tốt cho nhiệm vụ PCLB – TKCN, từ khâu xây dựng kế hoạch, phương án phối hợp sát với tình hình thực tế, đến việc chuẩn bị lực lượng, phương tiện sẵn sàng đối phó với những tình huống phức tạp có thể xảy ra. Điều quan tâm nhất và cũng là bài học rút ra từ những cơn bão năm 2006 là thiệt hại to lớn đối với ngư dân hoạt động trên biển. Rút kinh nghiệm từ cơn bão số 1 (Chan Chu) vấn đề thông tin liên lạc trên biển đã được các đơn vị, địa phương quan tâm đầu tư về mọi mặt. Điển hình phải kể tới là thành phố Đà Nẵng. UBND thành phố đã có Quyết định số 30/QĐ về việc quản lý thông tin liên lạc giữa các tổ khai thác hải sản xa bờ trên địa bàn, đầu tư mua sắm 40 máy ICOM cho 40 tổ và sẽ mua thêm 7 máy để trang bị cho các tổ còn lại. Sự phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng các tỉnh với cơ quan chức năng các địa phương đã tạo ra bước chuyển quan trọng trong công tác thông tin tuyên truyền về PCLB-TKCN. Đối với ngư dân thường xuyên hoạt động trên biển, giờ đây đã xoá bỏ được mặc cảm và tư tưởng mê tín kiêng kỵ mang theo trang bị cứu sinh mỗi khi ra khơi. Việc đăng ký, đăng kiểm đối với các tàu thuyền tham gia hoạt động hành nghề cũng có chuyển biến tốt. Bằng nhiều cách, các trang thiết bị an toàn trên phương tiện lần lượt được ngư dân mua sắm bổ sung. Các địa phương đã chủ động hơn trong việc tổ chức, điều động lực lượng tham gia tìm kiếm cứu nạn trên biển. Điển hình là Quảng Ngãi, nhờ tinh thần chủ động nên ngày 28-6-2007, sau khi nhận được thông tin về tàu cá bị hỏng máy thả trôi tại khu vực phía tây quần đảo Hoàng Sa, ngay lập tức tỉnh đã chỉ đạo, giao cho huyện (địa phương có tàu bị nạn) điều 2 tàu đánh cá, ra cứu kéo đưa vào bờ an toàn... Các đồn, trạm Biên phòng thường xuyên duy trì tốt mối quan hệ hiệp đồng với các lực lượng ở ven biển, đặc biệt cùng với ngành Thủy sản thường xuyên quản lý tốt hoạt động của tàu, thuyền đánh cá và tham gia cứu nạn rất hiệu quả. Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo, chính quyền các địa phương tuyến biển miền Trung đều ghi nhận: Bộ đội Biên phòng là lực lượng thực hiện tốt nhất nhiệm vụ PCLB-TKCN, được chính quyền và nhân dân địa phương tin tưởng.

Tuy nhiên, công tác PCLB-TKCN ở các tỉnh duyên hải miền Trung vẫn còn những khó khăn, vướng mắc, nhất là về công tác quản lý tàu thuyền đánh cá. Theo quy định của Bộ Thủy sản, tàu có công suất dưới 20 mã lực (CV) vẫn thường xuyên hoạt động trên biển không tổ chức đăng kiểm, do đó tỷ lệ tàu, thuyền tham gia đăng ký thấp, Bộ đội Biên phòng rất khó khăn trong việc kiểm soát. Hầu hết các trạm đăng ký, kiểm soát tàu, thuyền của Bộ đội Biên phòng không có cầu tàu. Tàu, thuyền muốn đăng ký không vào được trạm, ngư dân từ tàu, thuyền phải lội hoặc bơi vào bờ để đăng ký hoạt động, do đó công tác kiểm tra, kiểm soát của Bộ đội Biên phòng cũng bị ảnh hưởng. Một số địa phương không có nơi neo đậu tàu, thuyền tránh bão, ngư dân còn tự phát neo đậu không có tổ chức, dễ gây thiệt hại khi có bão. Sự phối hợp, kết hợp công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát tàu thuyền ra vào cửa lạch, cửa sông giáp ranh giữa hai tỉnh cần phải được tăng cường, chặt chẽ hơn vì tàu thuyền của địa phương này có thể ra (vào) theo cửa sông (lạch) của địa phương khác. Thông qua thực tế hoạt động PCLB-TKCN, các địa phương ven biển đều kiến nghị tiếp tục trang bị tàu công suất lớn để kết hợp tuần tra bảo đảm quốc phòng – an ninh với thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn. Mặt khác, hệ thống thông tin phục vụ tìm kiếm cứu nạn trên biển cần tiếp tục được tăng cường. Nhà nước nên bố trí một phần kinh phí dự phòng hằng năm cho các đơn vị, địa phương để đảm bảo kịp thời cho nhiệm vụ PCLB-TKCN. Đồng thời có chính sách hỗ trợ cho ngư dân về trang bị thông tin liên lạc và trang bị cứu sinh khi hoạt động trên biển.

Với phương châm: “Chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời, khắc phục nhanh hậu quả, lấy phòng là chính”, hy vọng những vướng mắc kể trên của các tỉnh duyên hải miền Trung sớm được tháo gỡ. Những bài học kinh nghiệm từ thực tế, cộng với đà tăng trưởng kinh tế, xã hội của đất nước nhất định chúng ta sẽ vượt qua được những thử thách của thiên tai.

Bài và ảnh: HOÀNG HOÀ - QUANG THIỆN