QĐND - Một ngày giữa tháng 6, chúng tôi đến thăm gia đình cựu Thanh niên xung phong Trần Bá Hải ở ấp Láng Me 1, xã Xuân Đông, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai. Vừa tới đầu ngõ, chúng tôi đã nghe thấy tiếng trẻ con khóc thét. Vào nhà mới hay, ông Hải không chỉ có một người con tật nguyền mà còn có một người cháu ngoại bị di chứng chất độc da cam/đi-ô-xin.

Câu chuyện giữa chúng tôi với ông Hải vừa mới bắt đầu thì bỗng người con út của ông là Trần Trương Trọng Nghĩa (8 tuổi) òa khóc nức nở. Do mang trong mình di chứng chất độc da cam/đi-ô-xin nên Nghĩa khá nhỏ. Ông Hải tâm sự: "Hồi ấy, ở trong rừng làm gì có nước sạch để uống. Hơn nữa cũng chẳng ai biết về chất độc hóa học là gì. Bởi vậy, chúng tôi cứ thấy nước là cúi xuống vốc tay uống...". Và rồi, chính những lần uống nước từ các khe suối, nên vô tình chất độc hóa học ngấm vào người mà ông Hải và nhiều người khác không hề hay biết.

Bà Tiện (vợ ông Hải) bên người con bất hạnh mang di chứng chất độc da cam/đi-ô-xin.

Tham gia Thanh niên xung phong được 3 năm, ông Hải về lập gia đình cùng bà Trương Thị Tiện. Mái nhà nhỏ đơn sơ của ông lần lượt chào đón những thành viên nhỏ trong tiếng cười hạnh phúc. Nhưng niềm vui không được vẹn toàn, người con út của ông ra đời không khỏe mạnh như các anh, các chị. Cháu bị bệnh bẩm sinh nên chân tay gầy guộc, khẳng khiu như cành củi khô. Ông Hải nói, giọng nghẹn ngào: "Khi ấy, tôi không biết điều gì đang xảy ra với con mình. Đem con chạy chữa khắp nơi nhưng chẳng thể nào lành bệnh".

Nỗi đau của người con út chưa hết, một lần nữa vợ chồng ông lại chứng kiến cảnh tan vỡ hôn nhân của người con gái thứ hai. Biết bao năm nuôi con khôn lớn, vợ chồng ông vui mừng khôn xiết khi con gái tìm được hạnh phúc riêng. Nhưng, cháu Lê Phước Ngân Trâm (cháu ngoại ông Hải) chào đời cũng có cảnh ngộ chẳng khác gì cậu út của mình. Nhìn con bị di chứng chất độc da cam/đi-ô-xin không thể chữa trị được, bố của Ngân Trâm đã dứt tình, bỏ rơi hai mẹ con để tìm niềm vui mới. Không kìm được những giọt nước mắt cứ rơi trên gương mặt hom hem, bà Tiện nói, giọng tức tưởi: "Tôi tưởng con gái mình tìm được hạnh phúc bên chồng con, nào ngờ... Thấy con tôi không thể sinh con lành lặn như người khác, chồng nó bỏ đi lấy vợ khác".

Khi chúng tôi hỏi thăm địa chỉ của người con gái có hoàn cảnh éo le ấy để đến thăm, bà Tiện lắc đầu, thở dài: "Gia đình không biết tin tức của cháu đã hai năm nay rồi. Cháu bỏ đi và đem theo luôn đứa con gái. Ban đầu còn gọi điện về nhà, nhưng hơn năm nay cháu không liên lạc…”. Dừng lại một hồi cho qua cơn nấc rồi bà Tiện kể tiếp: "Dạo này cháu Nghĩa yếu lắm, hay sốt vào ban đêm và bị co giật suốt ngày. Vợ chồng tôi phải thay nhau ở nhà trông cháu".

Hiện tại, cuộc sống của gia đình ông Hải chỉ trông chờ vào những vụ mùa. Tuy nhiên, làm được bao nhiêu tiền thì hai vợ chồng ông phải tích góp để đưa con đi khám bệnh. Nay sức khỏe dần cạn kiệt, lại bị chứng nhức mỏi các khớp nên vợ chồng ông vô cùng lo lắng cho tương lai của Nghĩa.

Câu chuyện của chúng tôi còn dang dở thì vợ chồng ông Hải chợt nhớ ra, đã đến giờ đi nhận quà trợ cấp thường xuyên của Trường Đại học Lạc Hồng. Nhìn dáng ông lầm lũi bước đi phía trước, còn bà Tiện lặng lẽ ôm Nghĩa theo sau, chúng tôi bỗng thấy lòng se lại. Một nỗi đau và sự mất mát quá lớn mà gia đình nhỏ ấy ngày ngày phải chịu đựng…

Bài và ảnh: Tùng Minh