Đã gần 4 tháng nhưng những con tàu này vẫn chưa một lần ra khơi.

Sự tăng giá của các loại hàng hoá, đặc biệt là giá xăng, dầu thời gian qua đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc khai thác nguồn lợi thủy sản của ngư dân vùng biển thành phố Đà Nẵng. Hàng nghìn tàu, thuyền đang phải nằm bờ, cuộc sống của ngư dân, trở nên khó khăn, học sinh bỏ học.

Tàu, thuyền "đắp chiếu"

3 tháng đầu năm nay sản lư-ợng khai thác hải sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng chỉ đạt 8.350 tấn, giảm 8,2% so với cùng kỳ năm 2007. Do giá xăng, dầu cao, chi phí cho một chuyến đi biển tăng từ 15 đến 30 triệu đồng. Theo tính toán của ngư dân Nguyễn Vang Ứng, tổ 15, phường An Hải Tây - Sơn Trà, với giá dầu như hiện nay mỗi chuyến đi biển của cặp cào đôi bắt xa bờ từ hai đến ba tuần thì chi phí xăng dầu lên tăng 80 lên 120 triệu đồng. Với loại tàu có công suất dưới 100 CV chỉ cần vài ba hôm lênh đênh trên biển cũng phải chịu chi phí thêm từ 10 đến 15 triệu đồng, trong khi các sản phẩm khai thác được từ biển ngư dân bán không thể điều chỉnh được giá, vì để lâu tôm, cá ươn, bán rẻ còn hơn đổ đi! Ông Nguyễn Vinh chủ cặp tàu cào đôi than thở: “Gần 30 năm đi biển chưa bao giờ ngư dân rơi vào khó khăn như lúc này...". Còn ông chủ tàu Hồ Văn Thôi (phường An Hải Tây - Sơn Trà) có 4 tàu khai thác hải sản xa bờ với công suất mỗi tàu từ 100 đến 300 CV, thì nhẩm tính mỗi chuyến đi khoảng nửa tháng ông phải dùng hết hơn 8.000 lít dầu. Trước đây giá dầu 10.200 đồng/ lít trừ các chi phí ông vẫn còn dư được gần 30 triệu đồng/tàu. Còn nay khi dầu tăng lên 14.000 - 15.000 đồng/lít thì lỗ là cầm chắc. Ông nói: “Đâu phải lúc nào đi biển cũng thuận lợi, có lúc đi được 3, 4 ngày, biển động, hoặc gặp bão lại phải quay về".

Theo tìm hiểu của chúng tôi chỉ riêng ở Đà Nẵng có gần 100 tàu nằm bờ từ Tết đến nay vẫn chưa ra khơi. Điển hình như tàu ông Thơi, ông Mừng, ông Hương, nằm bờ từ trước Tết vì không có đủ kinh phí, lao động đã bỏ đi làm nghề khác.

Những gia đình vay lãi sắm tàu, tàu nằm bờ, tiền lãi vẫn phải trả đều đều. Học sinh nghỉ học ngày một nhiều, bởi trong thời gian này bố mẹ không đủ tiền chu cấp cho con cái, các em phải làm thêm nghề khác để phụ giúp gia đình. Theo số liệu thống kế của Sở Giáo dục và Đạo tạo thành phố, tính đến cuối học kỳ I năm học 2007-2008 toàn thành phố Đà Nẵng có 799 học sinh bỏ học ở cấp THPT, THCS và tiểu học. Cũng vì hoàn cảnh khó khăn do tàu nằm bờ mà phụ huynh học sinh phó mặc cho nhà trường hoặc đồng tình cho các em bỏ học để phụ giúp gia đình. Trường hợp em Nguyễn Văn Dõi và em Trần Xuân Phụng, học sinh lớp 8 Trường THCS Lê Thị Hồng Gấm, khi giáo viên và đoàn thể phường đến vận động gia đình đưa con em trở lại lớp thì phụ huynh trả lời: “Ông bảo tôi lấy tiền đâu nuôi nó đi học?..”

Ở Thành phố Đà Nẵng, trong số hơn 1.800 tàu khai thác đã có gần 60% tàu chuyển sang làm nghề giã cào, chỉ còn hơn 300 tàu đánh bắt trên biển. Các chủ tàu đều lo lắng nếu ra khơi sẽ bị lỗ mà nằm bờ thì máy móc, thiết bị tàu xuống cấp rất nhanh. Theo tính toán của các chủ tàu ở đây, khi ra khơi mỗi chiếc tàu cần ít nhất từ 5 đến 8 lao động, nghĩa là hiện có ít nhất 3 đến 5 nghìn lao động đang không có việc làm, đồng thời vời gần 10 nghìn người ăn theo rơi vào cảnh thiếu ăn.

Tôi gặp anh Thôi ở cảng cá Thuận Phước sau gần một tháng lênh đênh trên biển trở về. Anh nói: "Đã gần hai tháng nay tôi chỉ kiếm được hơn một triệu bạc mang về cho vợ, còn tiền mượn của chủ tàu coi như mất trắng, trừ chi phí chuyến này lỗ gần 50 triệu đồng, không biết lấy gì mà trả nợ!...".

Anh Nguyễn Văn Hai ngư dân phường Thuận Phước (Sơn Trà) kể: “Mỗi chuyến ra khơi trước đây phải đầu tư từ 30 đến 50 triệu đồng tiền dầu, chưa kể các chi phí phát sinh khác. Bây giờ giá dầu lên thì mỗi chuyến đi phải bù lỗ thêm đến 20-30 triệu đồng”. Các chủ tàu cho biết thời gian gần đây đi biển dường như không có lời, ngư dân chỉ hoạt động cầm chừng, hay tìm nghề khác làm tạm. Nếu tình trạng này kéo dài, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của nhân dân vùng biển duyên hải miền Trung. Trong khi đó những ngư dân ở đây chưa nhận đuợc sự hỗ trợ của Thành phố.

Bài và ảnh: MINH THÀNH