Phóng viên báo Quân đội nhân dân tìm hiểu công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền địa phương với nhân dân ở xã Tiền Phong, Yên Dũng, Bắc Giang. Ảnh: NGỌC VÂN

Giải quyết triệt để từ cơ sở

Trước hết, cần khẳng định rằng, khiếu nại, tố cáo là quyền lợi hợp pháp của mọi công dân đã được pháp luật nước ta thừa nhận và bảo vệ lợi ích chính đáng. Triển khai, thực hiện tốt Luật Khiếu nại, tố cáo không những góp phần làm trong sạch bộ máy, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, mà còn mở rộng tính dân chủ, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền của tỉnh Bắc Giang đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp thực hiện quy chế dân chủ, bước đầu đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Không ít vấn đề tiêu cực, một số cán bộ thoái hoá, biến chất, vi phạm pháp luật, mất dân chủ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn tham nhũng, lãng phí do nhân dân phát hiện đều đã phải chịu những hình thức kỷ luật thích đáng.

Một trong những biện pháp đem lại hiệu quả cao trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, ngoài chức năng giải quyết của các cơ quan, người đứng đầu chính quyền địa phương, các cấp từ UBND tỉnh đến huyện, xã đều bố trí thời gian định kỳ trực tiếp lắng nghe, giải đáp những thắc mắc, kiến nghị của nhân dân. Theo định kỳ vào ngày 15 hằng tháng, chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp nghe, phúc đáp và trả lời các ý kiến phản ánh của nhân dân.

Tại các buổi tiếp xúc, những vấn đề không quá phức tạp đều được chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng giải quyết ngay, bảo đảm quyền lợi cho người dân, những vấn cần phải thanh tra, kiểm tra thì chỉ đạo các ban, ngành liên quan kiểm tra, kết luận trong thời gian sớm nhất và được thông báo công khai đến người khiếu nại. Ở cấp huyện, cấp xã việc tiếp, lắng nghe và giải quyết những ý kiến thắc mắc của công dân được tiến hành thường xuyên.

- Quyết liệt thế, tại sao Bắc Giang vẫn có một số công dân khiếu kiện kéo dài? Tôi hỏi ông Trương Văn Nam, Trưởng phòng Tiếp dân của UBND tỉnh.

Ông cho biết:

- Đúng là thời gian vừa qua tỉnh vẫn còn những trường hợp khiếu kiện vượt cấp, thậm chí có người lên đến Trung ương. Nguyên nhân có nhiều, nhưng phải thừa nhận vẫn còn có trường hợp không được giải quyết thấu đáo ngay từ cơ sở. Một số cán bộ, nhất là cấp thôn, xã chưa thể hiện hết trách nhiệm của mình trong việc phúc đáp những ý kiến thắc mắc của công dân, thậm chí có trường hợp cán bộ "ngại" va chạm đẩy vụ việc lên cấp trên, làm cho người đi khiếu kiện càng bức xúc, còn cấp trên thì bị rối bận, chồng chéo.

Lần theo địa chỉ, chúng tôi về tận thôn, xã một số trường hợp khiếu kiện vượt cấp của tỉnh để tìm hiểu. Đến một xã của huyện Yên Dũng, chưa kịp làm việc với UBND xã thì đã được chứng kiến sự bức xúc của một công dân. Vừa bước vào sân trụ sở UBND xã, anh Th. (xin được giấu tên) đã lớn tiếng và đặt ra hàng loạt câu hỏi: "Tôi còn phải lên đây bao nhiêu lần nữa thì các ông mới giải quyết. Hôm nay các ông hứa, rồi ngày mai các ông lại hứa…".

Tìm hiểu mới biết, thực ra chuyện của anh Th. chẳng mấy phức tạp, mà chỉ là vài thủ tục hành chính trong việc hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Anh Th. nộp đơn đã mấy tháng, chính quyền hứa vài lần mà vẫn chưa giải quyết xong. Nếu không có sổ đỏ, anh Th. không thể thế chấp để vay tiền ngân hàng. Trong khi anh lại đang cần tiền để phát triển kinh tế, nên mới dẫn đến nóng nảy như thế...

Tôi hỏi một đồng chí cán bộ xã:

- Sao phải lỡ hẹn?

- Cũng do có mấy việc đột xuất phải giải quyết trước.

Vậy là lỗi ở cán bộ cơ sở. Để lỡ hẹn là không nên, nhưng nếu trót lỡ hẹn thì phải thông báo và hẹn lại cho người dân biết. Một số vụ khiếu kiện kéo dài khác cũng có nguyên nhân tương tự như trường hợp trên. Kinh nghiệm cho thấy, những việc "bé" như thế, nếu không được giải quyết thấu đáo thì rất dễ "xé ra to".

Cũng ở một số xã của tỉnh Bắc Giang, về tìm hiểu chúng tôi còn thấy quá trình giải quyết khiếu kiện của nhân dân dẫn đến phức tạp còn do một số cán bộ chưa đủ trình độ phân tích, lý giải để bà con hiểu rõ được quy định, chính sách của Nhà nước, nhất là các chính sách về nhà đất, đền bù, giải phóng mặt bằng. Vì vậy, không ít vụ việc lẽ ra được giải quyết hết sức đơn giản ngay từ cơ sở lại trở nên phức tạp, buộc chính quyền cấp huyện, thậm chí cấp tỉnh “vào cuộc” mới được giải quyết. Điều này, tạo ra tiền lệ không tốt khi một số người dân không còn tin ở chính quyền cơ sở, nảy sinh tư tưởng là chỉ có cấp tỉnh hoặc Trung ương mới đủ khả năng giải quyết.

Bức xúc nhất là có một số vụ việc, dù đã được các cơ quan chức năng kết luận, thông báo công khai, nhưng việc việc xử lý cán bộ, khắc phục hậu quả lại không kịp thời gây dư luận không tốt trong nhân dân. Những vấn đề trên chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng người dân khiếu kiện vượt cấp xảy ra ở một số địa phương trong thời gian qua.

Tăng cường đối thoại, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội ngay từ cơ sở là một trong nhiều biện pháp để hạn chế thấp nhất tình trạng người dân khiếu kiện vượt cấp đã được chính quyền nhiều địa phương áp dụng hiệu quả trong thời gian qua. Làm tốt vấn đề trên không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của mọi công dân, mà còn phát huy tốt quyền dân chủ, tạo sự đồng thuận, tin tưởng của người dân đối với chính quyền các cấp.

LÊ NGỌC LONG