Cho rằng bị nhũng nhiễu, chèn ép sau hơn hai năm đi làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận nhà ở, tháng 3-2007, ông Lê Thanh Hóa, trú tại nhà số 204A quốc lộ 1, phường Tân Tiến, TP Biên Hòa, Đồng Nai, đã làm đơn tố cáo lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường (TN và MT) và UBND TP Biên Hòa. Mới đây, ngày , Thanh tra tỉnh Đồng Nai đã có kết luận vụ việc...

Vì sao người dân có đơn tố cáo?

Ngày 29-6-2005, UBND phường Tân Tiến, TP Biên Hòa tiếp nhận hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 21,3m² đất (QSDĐ) của ông Lê Thanh Hóa và gần hai tháng sau, ngày 19-8-2005, Phòng TN và MT TP Biên Hòa có phiếu chuyển thông tin địa chính hồ sơ này đến Chi cục thuế TP Biên Hòa, để xác định nghĩa vụ tài chính. Ngày , ông Hóa đã nộp thuế trước bạ số tiền 1.448.400 đồng tại Kho bạc Nhà nước TP Biên Hòa. Cho rằng Chi cục thuế thành phố tính toán chưa đúng, ngày 29-9-2005, lần thứ hai, Phòng TN và MT TP Biên Hòa tiếp tục có phiếu chuyển thông tin địa chính với nội dung: “Đề nghị Chi cục thuế TP Biên Hòa thu bổ sung tiền sử dụng 21,3m² là đất thuộc sở hữu Nhà nước” (số tiền hơn 144 triệu đồng).Không đồng ý với yêu cầu phải nộp thêm tiền, ngày 1-12-2005, ông Hóa có đơn gửi và được Chi cục thuế TP Biên Hòa trả lời văn bản số 2059/CCT-NVHT ngày 21-2-2005: “Theo khoản 3, điều 48, chương V, Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29-10-2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai 2003, quy định: “Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất (SDĐ) mà trước đây Nhà nước đã có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước, nhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý thì hộ gia đình, cá nhân đó được tiếp tục sử dụng, được cấp giấy chứng nhận QSDĐ và không phải nộp tiền SDĐ”. Đối chiếu với quy định trên, trường hợp của ông không phải nộp tiền SDĐ”. Thấy chưa chặt chẽ, ngày 13-2-2005, UBND TP Biên Hòa có văn bản số 260/UBND-XKT, giao Phòng TN và MT cùng UBND phường Tân Tiến kiểm tra, xác định lại việc sử dụng số đất phía sau nhà 204A của ông Hóa là năm 1984 hay 1998; kiểm tra việc kê khai nộp thuế nhà đất trong thời gian sử dụng số đất này. Và ngày 18-7-2006, Phòng TN và MT có báo cáo số 153/BC-TNMT: “Thời điểm SDĐ là năm 1984; từ quý IV năm 1992 đến năm 1997, hộ ông Hóa thực hiện việc kê khai, nộp thuế nhà đất 52m², từ năm 1998 đến 2006 nộp thuế nhà đất 24m²”.

Những tưởng đến đây mọi việc đã ngã ngũ, nhưng ngày 4-8-2006, UBND TP Biên Hòa lại có văn bản số 1910/UBND-KT giao cho Phòng TN và MT phối hợp với Chi cục thuế thành phố thực hiện đúng quy định của Luật Đất đai và Nghị định 181/2004/NĐ-CP, đề xuất UBND thành phố giải quyết(!). Không thể chịu đựng được thêm, ông Hóa đã làm đơn tố cáo lãnh đạo Phòng TN và MT TP Biên Hòa về hành vi nhũng nhiễu, kéo dài thời gian xét cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho công dân; tố cáo lãnh đạo UBND TP Biên Hòa đã bao che cho các sai phạm của cấp dưới.

Còn phải chờ đợi đến bao giờ?

Sau khi kiểm tra, xác minh, ngày 22-1-2008, Thanh tra tỉnh Đồng Nai đã có kết luận số 27/TT-XKT, xác định: Ông Lê Thanh Hóa được UBND TP Biên Hòa hóa giá căn nhà trên theo Quyết định số 438/QĐ/UBTP ngày 18-3-1985, sau đó được Sở Xây dựng thành phố cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở số 135/CN-QSHN. Kết luận nêu rõ: Sau khi UBND tỉnh Đồng Nai có Quyết định số 3057/QĐ-UBT ngày 28-12-1987, các cơ quan chức năng của TP Biên Hòa đã không giải quyết dứt điểm việc thu hồi căn nhà, không trả lại tiền hóa giá, không ký lại hợp đồng cho thuê nhà… mà trên thực tế ông Hóa vẫn sử dụng căn nhà số 204A và phần diện tích đất phía sau; từ qúy IV năm 1992 đến nay vẫn thực hiện đóng thuế đầy đủ cho Nhà nước. Căn nhà mà ông Hóa sử dụng thuộc diện giải tỏa trắng khi mở rộng, nâng cấp tuyến đường quốc lộ 1 năm 1997, được bồi thường 9,5 triệu đồng. Sau đó, ông đã xây dựng căn nhà mới (ba tầng lầu) trên phần đất trước đây đã làm nhà bếp, nhà vệ sinh và thực hiện kê khai, đăng ký, nộp nghĩa vụ thuế nhà đất diện tích này từ năm 1998 đến nay.

Thanh tra tỉnh Đồng Nai nhận định, việc ông Lê Thanh Hóa có đơn tố cáo ông Hồ Bá Minh, Phó trưởng phòng TN và MT về hành vi kéo dài việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ của gia đình ông là có cơ sở. Chức năng của Phòng TN và MT là cơ quan cung cấp thông tin địa chính để cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính đối với hộ gia đình, cá nhân xin cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Còn thu bao nhiêu, hoặc thu hay không thu là trách nhiệm của cơ quan thuế. Hơn nữa, sau khi đã xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng ổn định và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế số đất 21,3m² của ông Hóa, ngày 5-10-2007, Phòng TN và MT lại có văn bản số 2315/TNMT-TTr, gửi Chi cục thuế TP Biên Hòa thông báo thu hồi lại các phiếu chuyển thông tin địa chính đã chuyển; có văn bản xin ý kiến Sở TN và MT tỉnh Đồng Nai có nên thu hồi quyết định giao 21,3m² đất cho ông Lê Thanh Hóa đang sử dụng từ năm 1984 hay không(?). Đây là việc làm thiếu trách nhiệm, lúng túng trong xử lý vụ việc của và MT, dẫn đến sau hơn hai năm, với rất nhiều văn bản, báo cáo và cuối cùng lại quay trở về mốc ban đầu.

Kết luận của Thanh tra tỉnh Đồng Nai đã phủ nhận thông báo của Phòng TN và MT TP Biên Hòa cho rằng ông Hóa phải nộp tiền sử dụng số đất này; kiến nghị UBND TP Biên Hòa có văn bản chỉ đạo thực hiện cấp giấy chứng nhận QSDĐ đối với 21,3m² cho ông Hóa; kiểm điểm trách nhiệm những cơ quan, cá nhân liên quan đã không tham mưu đúng trong vụ việc này. Mọi chuyện đã rõ ràng là vậy, thế nhưng tiếp xúc với chúng tôi ngày 6-3, ông Hồ Văn Lộc, chánh văn phòng - người phát ngôn của UBND TP Biên Hòa vẫn bảo lưu quan điểm như trước đây và tại cuộc họp giữa các bên liên quan trong buổi chiều cùng ngày, đại diện UBND TP Biên Hòa, Phòng TN và MT kiên quyết không thay đổi chính kiến và “đá quả bóng trách nhiệm” lên UBND tỉnh Đồng Nai(?).

Đã áp dụng văn bản pháp quy không đúng, lại đẩy dân vào thế khó, chúng tôi tự hỏi: Đâu rồi kỷ cương phép nước? Và người dân còn phải chờ quyền lợi chính đáng của mình đến bao giờ?

LONG CHÂU và KIỀU MY