Một trong những chiến công lớn nhất của Bộ đội Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là “Xẻ dọc Trường Sơn” thành con đường huyền thoại với 16.700km đường cho xe cơ giới, xuyên qua ba nước Đông Dương, hơn 3.000km đường bộ giao liên, gần 1.500km đường ống dẫn xăng dầu...

Kế tục truyền thống “Xẻ dọc Trường Sơn”, sau ngày đất nước thống nhất, Binh đoàn 12 bao gồm những đơn vị đã từng gắn bó với đường Trường Sơn lịch sử đã mở tiếp hàng nghìn km đường mới, xây dựng hàng trăm cây cầu, trở thành nhà thầu xây dựng cầu đường lớn của Việt Nam...

Đầu năm mới Kỷ Sửu này, tôi được Thiếu tướng Lương Sĩ Nhung, Tư lệnh Binh đoàn 12-Tổng giám đốc Tổng công ty xây dựng Trường Sơn mời cùng xuất hành về phương để thăm và kiểm tra việc thi công của các đơn vị thuộc Binh đoàn. Suốt chiều dài đất nước, hầu như tất cả các tỉnh, thành phố đều có dấu ấn công trình của Binh đoàn 12-Tổng công ty xây dựng Trường Sơn. Xe chạy bon bon trên đường cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ, Thiếu tướng Lương Sĩ Nhung chỉ đoạn đẹp nhất, tự hào nói với chúng tôi: Đây là đoạn do Binh đoàn 12 làm. Đến Quốc lộ số 1, chốc, chốc đồng chí Tư lệnh Binh đoàn lại bảo: “Đoạn này do Trường Sơn thi công đấy”.

Đường ven biển thuộc thành phố Đà Nẵng do Công ty 532 (Tổng công ty xây dựng Trường Sơn) xây dựng.

Tại thành phố Đà Nẵng, xe đi trên những con đường rất hiện đạiquanh bờ biển vàsông Hàn thơ mộng, đồng chí Tư lệnh vẫn tự hào nói với chúng tôi: Đây là đường do Trường Sơn thi công. Ở Vinh, Đồng Hới, Đông Hà, Thành phố Hồ Chí Minh… đến đâu cũng có cầu, đường do Binh đoàn 12 xây dựng.

Thiếu tướng Lương Sĩ Nhung kể rằng, sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, Đoàn 559-Bộ đội đường Hồ Chí Minh hoàn thành nhiệm vụ của tuyến chi viện chiến lược đã giải thể. Một số đơn vị xây dựng cầu đường trên tuyến chi viện đã được tập hợp lại thành Binh đoàn 12 và nhiệm vụ đầu tiên của Binh đoàn lúc đó là xây dựng lại đường Trường Sơn, biến con đường chiến lược phục vụ chiến tranh thành con đường động lực để xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế đất nước. Trong những năm sau này, dù tổ chức biên chế có sự thay đổi, nhưng Binh đoàn 12 vẫn luôn xác định nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cầu, đường. Hơn ba mươi năm sau ngày đất nước thống nhất, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ của Binh đoàn 12-Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đã xây dựng được hàng nghìn km đường ô tô, hàng trăm km đường sắt, hàng vạn mét cầu, hầm. Trong đó có những công trình giao thông lớn và hiện đại như Quốc lộ số 1, Quốc lộ số 5, đường Láng-Hòa Lạc, đường Bắc Thăng Long-Nội Bài, Quốc lộ 18, Quốc lộ 51, Quốc lộ 279, Quốc lộ 8A, đường Hồ Chí Minh, đường sắt Quán Triều-Núi Hồng, đường sắt Phố Lu-Cam Đường, cầu Mỹ Độ (Bắc Giang), cầu Trạng Ang (Quảng Bình)…

Chỉ tính riêng trong năm 2008, Binh đoàn 12-Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đã hoàn thành, bàn giao 177km ô tô các loại; khảo sát, thiết kế 13 công trình đường giao thông với chiều dài 225km.

Thiết bị mới hiện đại được Tổng công ty xây dựng Trường Sơn sử dụng để xử lý nền đất yếu khi thi công đường cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình.

Nếu như trước đây trong chiến tranh, phải mở đường, thông tuyến bằng mọi giá để cho xe tới chiến trường, thì giờ đây, trong hòa bình, mỗi mét đường, mỗi cây cầu đều phải tính toán kỹ lưỡng tới hiệu quả kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh. Các dự án xây dựng cầu, đường lớn trong mấy chục năm qua đều được chủ đầu tư tổ chức đấu thầu. Với uy tín, kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại, trong những năm gần đây, Binh đoàn 12 đã tham gia đấu thầu và trúng thầu nhiều dự án xây dựng cầu đường lớn như Quốc lộ số 6, đường cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ, đường cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình… Không chỉ tham gia đấu thầu các dự án xây dựng cầu đường trong nước, lực lượng thi công của Binh đoàn 12 còn tham gia xây dựng cầu đường ở Lào và Cam-pu-chia.

Nếu như trước kia trong chiến tranh, việc mở đường bằng sức người là chủ yếu, thì giờ đây, các thiết bị hiện đại đã được sử dụng vào hầu hết các công đoạn của thi công cầu, đường. Bằng nguồn vốn tự có, vốn vay và các nguồn vốn khác, Binh đoàn 12-Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đã mua sắm được nhiều thiết bị thi công cầu đường hiện đại, trong đó có những thiết bị chuyên dùng như cần cẩu lớn trong thi công cầu, thiết bị cắm bấc thấm, thiết bị nhồi cọc cát…

Với ưu thế của một doanh nghiệp quân đội có hệ thống tổ chức chỉ huy chặt chẽ, kỷ luật nghiêm, lực lượng lao động trẻ, khỏe, đội ngũ cán bộ có bản lĩnh vững vàng, Tổng công ty xây dựng Trường Sơn hiện nay đã trở thành nhà thầu xây dựng cầu đường lớn của Việt Nam. Nếu chiến tranh xảy ra, những thiết bị chuyên dùng thi công cầu đường sẽ nhanh chóng được sử dụng để phục vụ chiến đấu, Tổng công ty lại trở thành một Binh đoàn công binh mạnh để mở đường. Trong đội hình của Binh đoàn 12 hiện nay đã hình thành một số Lữ đoàn dự bị động viên của Bộ Quốc phòng. Các Lữ đoàn này hàng năm đều tổ chức luyện tập quân sự để sẵn sàng tham gia làm nhiệm vụ quốc phòng khi cần thiết.

Truyền thống “Xẻ dọc Trường Sơn” năm xưa được cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn 12-Tổng công ty xây dựng Trường Sơn hôm nay tiếp tục phát huy, gìn giữ và trở thành niềm tự hào, thành sức mạnh của đơn vị trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bài và ảnh: ĐỖ PHÚ THỌ