QĐND - Mặc dù chưa đến mùa mưa, nhưng tại xã đảo Minh Châu, huyện Ba Vì, TP Hà Nội đã liên tục xảy ra sạt lở trên diện rộng, khiến cây cối, hoa màu bị cuốn trôi, nhiều gia đình đứng trước nguy cơ mất nhà cửa. Nếu không xử lý dứt điểm, tình trạng sạt lở đất sẽ còn diễn biến phức tạp và tính mạng, tài sản của người dân bị đe dọa...

Minh Châu là xã đảo nằm giữa sông Hồng, để sang xã Minh Châu tất thảy người, phương tiện phải đi lại bằng đò. Từ ngoài sông nhìn vào xã đảo có thể thấy ngay những hàm ếch sâu hoắm, những tảng đất bị sạt lở tạo thành những bức tường có nơi cao đến cả chục mét.

Anh Nguyễn Viết Hùng, cán bộ địa chính-môi trường xã Minh Châu dẫn chúng tôi ra khu vực sạt lở mới đây nhất, từ đoạn kè đá thuộc xóm 7 kéo dài đến bến đò Minh Châu. Theo ghi nhận, khu vực đất bị sạt lở kéo dài hơn 100m, ăn sâu vào bờ tới gần 50m, tạo thành nhiều hàm ếch sâu hoắm, không ít nhà dân đang nằm chênh vênh trong vùng sạt lở và có nguy cơ sụt xuống lòng sông bất cứ thời điểm nào.

Ông Nguyễn Trung Cầm, xóm 7 chỉ cho chúng tôi xem những vết nứt trên nền nhà của ông rồi cho biết: “Cách đây khoảng chục ngày, buổi chiều tôi đang cuốc cỏ trong vườn thì nghe tiếng đất đổ ào ào xuống sông, chạy ra thì thấy cả bụi tre bị kéo xuống. Từ đó hễ cứ trời mưa là vợ chồng thay nhau một người đi làm, một người ở nhà trông coi vì khoảng cách giữa bờ sông vào nhà bây giờ chỉ là một bờ tường...”.

Một góc sạt lở tại xóm 7, xã Minh Châu.

Còn anh Nguyễn Danh Đỗ, một hộ nghèo trong xã, năm 2011 được vay 20 triệu hỗ trợ xóa nhà tranh tre dột nát và 8 triệu từ Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã làm được căn nhà 60m2 lo lắng: “Nhà tôi đang làm dở dang, nay đất sạt lở thế này không muốn làm tiếp nữa. Với tốc độ sạt lở như hiện nay, gia đình tôi chắc phải bỏ đi nơi khác dựng lều mà ở thôi”.

Trước tình trạng trên, UBND xã Minh Châu đã ra thông báo, kêu gọi người dân ra khỏi khu vực sạt lở nguy hiểm, những gia đình trong diện nguy cơ mất nhà được chính quyền lập kế hoạch hỗ trợ chuyển sang vùng đất mới. Tuy nhiên, nhiều gia đình đã bất chấp nguy hiểm vẫn ở lại. Lý do họ đưa ra là rời đến nơi ở mới lấy gì sinh sống, trong khi việc hỗ trợ đất để di dân của địa phương đang rất khó khăn.

Ông Nguyễn Công Sảo, cán bộ phụ trách giao thông-thủy lợi xã Minh Châu cho biết: “Từ năm 1993-1994 bắt đầu sạt lở, lúc bấy giờ UBND xã đã chỉ đạo các cơ quan chức năng mua tre, bao tải cát, huy động nhân dân gia cố bờ sông. Nhưng hiệu quả không được là bao, ban đêm nước lên lại cuốn trôi hết. Thời điểm đó hơn 10 hộ phải tháo dỡ nhà vào nơi khác. Đến năm 2007-2008 lại sạt lở tiếp, sau đó được Nhà nước hỗ trợ chân kè, nên phần đã kè không sạt lở nữa. Nhưng đến năm 2011, phần bờ chưa kè tiếp tục sạt lở trên diện rộng. Vào trung tuần tháng 4-2012, khi hồ thủy điện Hòa Bình xả nước, khi nước rút xuống thì lại xảy ra hiện tượng sạt lở. Nặng nhất từ khu vực xóm 7 đến bến đò Minh Châu, có nơi lở sâu vào 50m, dài hơn 100m. Hôm nay đóng cọc, hôm sau ra thì cọc đã bị cuốn mất”.

Cũng theo ông Nguyễn Công Sảo, do tình trạng sạt lở đất kéo dài và ngày càng có những diễn biến phức tạp, nên nhiều năm nay phần đất bãi UBND xã giao cho người dân làm hoa màu đều không thu hoạch được, hôm nay trồng ngô, lạc nhưng có thể ngày mai bị mất sạch. Theo số liệu thống kê của UBND xã Minh Châu: Từ năm 2007 đến nay, diện tích đất bị sạt lở lên đến 7.388m2. Các hộ có diện tích sạt lở bị ảnh hưởng nặng nhất là: Gia đình ông Nguyễn Danh Tính bị mất 39,5%, gia đình anh Hoàng Văn Tuấn bị mất 52,5%, gia đình bà Nguyễn Thị Nhỡ 25,7%... Tình trạng sạt lở đất kéo dài khiến cho người dân trong xã rất hoang mang, lo lắng. UBND xã đã nhiều lần kiến nghị lên trên, cũng được thành phố quan tâm nhưng đến nay vẫn chưa chấm dứt tình trạng sạt lở.

Được biết, sở dĩ tình trạng sạt lở đất ở Minh Châu ngày càng diễn biến phức tạp là vì đây là xã đảo, đất bồi đắp, nhiều cát, không cố định, trong khi đó dòng nước chảy mạnh, áp xoáy sẽ gây nên tình trạng đất sụt xuống. Hơn nữa, đây cũng là khu vực có nhiều tàu khai thác cát trái phép hoạt động.

Như vậy, tình trạng sạt lở đất ở Minh Châu đang diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nhiều hiểm họa khó lường. Đảng bộ và nhân dân xã đảo Minh Châu rất mong UBND TP Hà Nội và các cơ quan chức năng của Nhà nước sớm quan tâm đầu tư xây dựng bờ kè quanh xã, nhất là những khu vực còn lại, để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra. Có như vậy, người dân địa phương mới yên tâm phát triển sản xuất, thoát nghèo một cách bền vững tại mảnh đất quê hương mình.

Bài và ảnh: Phạm Kiên